Kiểm soát côn trùng nhà hàng, quán ăn: đi theo dòng thực phẩm, giữ hồ sơ an toàn thực phẩm, làm sau giờ đóng cửa
Nhà hàng có 6 khu sinh côn trùng theo dòng thực phẩm: cửa nhận hàng, kho khô, bếp nóng và bàn lạnh, khu rửa, bẫy mỡ và cống, phòng rác. Đoàn an toàn thực phẩm xem che chắn côn trùng và dấu côn trùng trong khu chế biến. Làm sau giờ đóng cửa, kiểm mỗi tháng.
Quán gọi phun mỗi khi thấy gián, vậy mà gián vẫn chạy trên bàn lạnh lúc 9 giờ tối. Bếp nhà hàng là nơi côn trùng có đủ ba thứ cùng lúc: nước từ khu rửa, thức ăn từ vụn và dầu mỡ, hơi ấm từ mô-tơ tủ mát và bếp chiên. Hàng vào mỗi sáng còn mang thêm gián và chuột từ chợ đầu mối. Một ổ gián Đức trong bàn lạnh đủ sinh 30–40 con non mỗi bao trứng.
Trang này đi theo đường thực phẩm từ cửa nhận hàng tới phòng rác, nói rõ đoàn kiểm tra xem gì, làm lúc nào và bao lâu một lần. Cách xử lý từng loài trong bếp nằm ở hộp giải pháp cuối trang.
Côn trùng đi theo dòng thực phẩm trong nhà hàng thế nào?
Côn trùng vào cùng hàng, trú ở nơi ấm và kín, sinh ở nơi ướt. Vì vậy kỹ thuật viên đi theo đường hàng: cửa nhận hàng, kho khô, bếp, khu rửa, rồi kết thúc ở bẫy mỡ, cống và phòng rác. Đi theo bản vẽ phòng thì dễ bỏ sót kho khô và hẻm sau quán.
| Khu | Loài hay gặp | Nguyên nhân | Rủi ro |
|---|---|---|---|
| Cửa nhận hàng, hẻm sau | Chuột cống, gián Mỹ | Cửa mở lâu, thùng carton từ chợ | Chuột vào kho trong đêm |
| Kho khô, kệ gia vị | Gián Đức, mọt, chuột nhắt | Bao hở, kệ sát tường | Hỏng lô hàng, phân trong bao |
| Bếp nóng, bàn lạnh, tủ mát | Gián Đức | Mô-tơ ấm, khe inox, dầu mỡ | Gián trong món ăn, lỗi kiểm tra |
| Khu rửa, thoát sàn | Ruồi cống, ruồi giấm, gián Mỹ | Màng nhầy trong ống, nước đọng | Ruồi bay vào khu chia món |
| Bẫy mỡ, phòng rác | Ruồi nhà, chuột, gián Mỹ | Rác ướt, bẫy mỡ chưa vét | Ổ dòi, chuột cống ở lại |

Gián Đức ít khi tự bò từ ngoài đường vào, phần lớn theo thùng carton và rổ rau từ chợ; bài gián Đức vào bếp nhà hàng bằng đường nào kể từng đường.
Đội kỹ thuật làm trong bếp, dưới gầm cầu thang và ở lối vào quán sau giờ đóng cửa; ảnh chụp tại chỗ ở ảnh thi công tại nhà hàng, quán ăn.
Đoàn an toàn thực phẩm kiểm tra gì và cần hồ sơ nào?
Đoàn xem cơ sở có che chắn côn trùng theo Thông tư 47/2014/TT-BYT, và có dấu côn trùng trong khu chế biến, bảo quản hay không. Nghị định 115/2018/NĐ-CP có mục phạt riêng khi côn trùng, động vật gây hại xâm nhập nơi chế biến. Hồ sơ phải khớp với cái đoàn thấy.
- Sơ đồ trạm và bẫy: đánh số, vị trí, ngày đặt; đoàn thường mở vài trạm để đối chiếu.
- Phiếu từng lượt: ngày, người làm, điểm đã xử lý, chế phẩm có số đăng ký lưu hành.
- Mục khắc phục: bẫy mỡ, khe cửa, lưới cửa sổ; ghi ai sửa, hạn bao giờ.
- Thứ đoàn tự thấy: phân gián ở bản lề tủ, ruồi quanh khu chia món, xác trong đèn; hồ sơ đẹp không che được những thứ này.

Gián là thứ đoàn kiểm tra dễ thấy nhất trong bếp; cách để hồ sơ khớp với thực tế có ở gián và hồ sơ an toàn thực phẩm của nhà hàng.
Sổ theo dõi và việc quán tự kiểm giữa hai lượt của nhà thầu, xem hồ sơ và việc tự kiểm côn trùng ở nhà hàng.
Làm vào giờ nào để bếp không phải dừng?
Sau giờ đóng cửa, khi bếp đã vệ sinh xong, thường từ 22 giờ. Đặt gel, bẫy, đèn keo làm được giữa hai ca vì không phun. Phun tồn lưu cống, chân tường, phòng rác làm sau đóng cửa, sáng hôm sau lau bàn inox trước khi sơ chế. Quán mở 24 giờ thì chia khu.
- Trước giờ làm: bếp vét bẫy mỡ, đổ rác, che bàn sơ chế, cất thực phẩm hở vào tủ.
- Kỹ thuật viên vào: kho khô và bếp trước, cống và phòng rác sau, hẻm sau cuối cùng.
- Bàn giao: phiếu ghi điểm đã xử lý, giờ được dùng lại từng khu; dán ở cửa bếp.
- Sáng hôm sau: lau bàn inox, chén bát để ngoài; không lau chân tường và khe tủ đã phun: gián bò qua lớp thuốc khi đi kiếm ăn, chết từ từ và mang thuốc về ổ.

Việc bếp làm trước khi kỹ thuật viên tới, như vét bẫy mỡ hay che bàn sơ chế, có đủ ở nhà hàng chuẩn bị gì trước buổi xử lý.
Nhà hàng nên kiểm bao lâu một lần?
Mỗi tháng một lượt, riêng chuột 4 lần / tháng, kể cả nhà hàng nhận hàng mỗi ngày: vòng đời gián ngắn và quán bên cạnh không xử lý vẫn đẩy gián sang. Bếp trung tâm và chuỗi nhiều chi nhánh nên có sơ đồ trạm và báo cáo chung, để so được chi nhánh nào đang tăng.
| Loại quán | Nhịp nên làm | Trọng tâm |
|---|---|---|
| Nhà hàng có bếp nấu | Mỗi tháng | Bếp nóng, bẫy mỡ, cửa nhận hàng |
| Quán cà phê, tiệm bánh | Mỗi tháng | Quầy bar, tủ bột, khu rửa, ruồi giấm |
| Bếp trung tâm, chuỗi | Mỗi tháng, báo cáo tháng | So số theo chi nhánh, kho chung |
| Quán nhỏ, xe đẩy | Mỗi tháng | Gel, bịt thoát sàn |

Chuỗi nhiều chi nhánh cần một bộ chuẩn chung, xem kiểm soát côn trùng cho chuỗi F&B và khách sạn. Quán muốn ký lịch mỗi tháng một lượt thì xem hợp đồng kiểm tra định kỳ.
Quán ăn, phố ẩm thực dày ở Sài Gòn, Bàn Cờ, Phú Nhuận, Vũng Tàu; xem trang từng nơi để biết hẹn khảo sát được hôm nào.
Về bài viết này
Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp và biên soạn.
Cách làm ra bài: Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp từ hồ sơ khảo sát và các buổi xử lý tại hiện trường; số liệu sinh học đối chiếu với tài liệu chuyên ngành.
Nguồn tham khảo
Thông tin và số liệu trên trang này đối chiếu với các tài liệu sau.
- Chính phủ. Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm, Nghị định 115/2018/NĐ-CP, 2018. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- UF/IFAS (Đại học Florida). German Cockroach, Blattella germanica — Featured Creatures (EENY-002/IN128), EENY-002/IN128. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- Báo điện tử Chính phủ. Dùng hoá chất diệt trùng tại doanh nghiệp thực phẩm thế nào là an toàn? Truy cập lần cuối 24/09/2026.
Đọc thêm về nhà hàng, quán ăn (24 bài)
Bài khác về nhà hàng, quán ăn (25)
- Đặt bả gián trong bếp nhà hàng bao lâu thì thấy kết quả?
- Tự diệt chuột nhà hàng: mồi, bẫy, bịt lối
- Kiến hôi trong bếp: nhận dạng và xử lý
- Phun muỗi cho nhà ở, quán ăn và nhà xưởng khác gì?
- Xử lý gián trong bếp nhà hàng: quán làm gì, thợ làm gì?
- Vì sao quán ăn, quán cà phê hay có muỗi dù dọn sạch?
- Sáu loài hay có trong bếp và chỗ chúng trú
- Kiến kéo thành hàng dài trong bếp căn hộ nghĩa là tổ ở đâu?
- Vì sao bếp nhà có kiến, chọn bả theo loài nào?
- Ruồi trong quán ăn: năm việc làm ngay
- Nhà bếp có ruồi giấm dù không để trái cây, nguồn ở đâu?
- Gián nhà hàng quay lại sau mỗi lượt, sai ở khâu nào?
- Mua thiết bị bếp cũ có mang gián Đức về không?
- Một đợt xử lý gián cho nhà hàng diễn ra thế nào?
- Xử lý gián trong tủ bếp và nhà bếp
- Vì sao gián ở khu sơ chế mà bếp nóng sạch?
- Bao gạo trong bếp có mọt, cả bao còn dùng được không?
- Dấu hiệu chuột nào nhà hàng phải xử lý ngay?
- Gián Đức trú ở đâu trong bếp nhà hàng?
- Vệt phân gián trên tường bếp đọc được điều gì?
- Mỗi dấu hiệu chuột làm nhà hàng thiệt hại gì?
- Bốn bước tự xử lý kiến trong bếp nhà mình
- Chuột vào nhà hàng từ đâu và chặn thế nào?
- Việc bếp làm mỗi ca để giữ gián ở mức thấp
- Gián Đức vào bếp nhà hàng bằng đường nào?

















