Cách diệt kiến trong nhà tận tổ: lần đường kiến, đặt bả, để yên

Cách diệt kiến bắt đầu từ đâu?

Bắt đầu từ hàng kiến, không phải từ bình xịt. Hàng kiến là con đường kiến thợ đi giữa tổ và chỗ có ăn; đi ngược hàng đó sẽ tới khe tường, chân tủ, ổ điện, chậu cây nơi kiến chui vào. Chỗ đó gần tổ nhất, và cũng là chỗ đặt bả có tác dụng nhất.

1. Đứng nhìn 5 phút: xem hàng kiến đi từ đâu tới đâu, có mấy hàng.
2. Đi ngược hàng: tới chỗ kiến biến mất vào khe, lỗ, ổ điện.
3. Nhìn cỡ con kiến: li ti, vàng nhạt, nâu đỏ hay đen to.
4. Ghi lại chỗ: chụp ảnh, đánh dấu bằng băng dính giấy cạnh khe.

Ban ngày không thấy kiến thì đặt một mẩu bánh ngọt nhỏ ở chỗ hay có kiến lúc 8–9 giờ tối, nửa tiếng sau quay lại. Kiến kéo tới mẩu bánh thành hàng, lúc đó lần theo dễ hơn nhiều.

Đừng lau đường kiến trước khi tìm ra khe. Lau mất vệt mùi, kiến tản ra đi nhiều đường mới, càng khó lần về tổ.

Kiến nhà mình là loài nào?

Nhìn cỡ, màu cùng chỗ gặp là đoán được phần lớn. Kiến li ti đầu đen bụng nhạt, bóp có mùi hôi là kiến hôi. Kiến vàng nhạt khoảng 2 mm hay ở hốc tường ấm là kiến Pharaoh. Kiến nâu đỏ đốt rát ngoài sân là kiến lửa. Kiến đen to đùn vụn gỗ là kiến thợ mộc.

Biết loài để biết hai việc: dùng bả mồi gì, và có được xịt hay không. Kiến hôi, kiến Pharaoh là hai loài không nên xịt trong nhà, vì tổ có nhiều chúa, bị xịt thì tách ra.

Ảnh và đặc điểm từng loài có ở trang các loài kiến hay gặp và kiến hôi.

Tìm tổ kiến trong nhà ở những chỗ nào?

Kiến trong nhà làm tổ ở chỗ vừa ấm vừa ẩm, gần nước và đồ ăn: khe giữa tủ bếp và tường, gầm bồn rửa, hộp kỹ thuật, ổ điện âm tường, chân bồn cầu, đất chậu cây, khe ron gạch nứt. Nhiều khi tổ không ở trong nhà mà ngoài ban công, kiến chỉ vào kiếm ăn.

• Bếp: sau tủ bếp, khe nẹp chân tủ, gầm bồn rửa, sau máy rửa chén.
• Phòng tắm: chân bồn cầu, khe quanh ống thoát, hộp gen kỹ thuật.
• Phòng ngủ, phòng khách: ổ điện, khe nẹp sàn gỗ, khe tủ âm tường.
• Ban công, sân: đất chậu cây, khe gạch lát, chân tường rào.

Dấu có tổ gần: thấy kiến tha trứng trắng, thấy kiến cánh bò ra từ một khe, thấy vụn đất mịn hay vụn gỗ đùn ra ở chân tường. Không cần đục tường tìm tổ; biết khe nào kiến ra vào là đủ để đặt bả.

Căn hộ tầng cao vẫn có kiến vì kiến đi theo trục ống, hộp kỹ thuật chung của toà nhà, không cần đi từ dưới đất lên.

Thử mồi trước khi đặt bả thế nào?

Lấy hai nắp chai, một nắp chấm chút mật ong pha nước, một nắp chấm chút mỡ hoặc bơ đậu phộng, đặt cạnh hàng kiến cách nhau một gang tay. Chờ 30 phút. Kiến kéo đông về nắp nào thì đàn đang cần mồi đó, chọn bả cùng nền mồi.

Khẩu vị đàn kiến đổi theo tuần, theo mùa. Bả ăn tốt tuần đầu mà tuần sau kiến bỏ thì thử mồi lại, có khi chỉ cần đổi từ bả ngọt sang bả đạm.

Thử mồi xong nhớ dọn hai nắp chai đi, để kiến không có mồi tranh với bả.

Đặt bả kiến sao cho kiến ăn?

Đặt sát mép hàng kiến, không đặt ngay giữa đường; đặt gần khe kiến chui vào, cách khe 30–50 cm; đặt nhiều chấm nhỏ bằng hạt đậu xanh thay vì một cục to. Chỗ đặt phải khô, không bị lau, không có bình xịt ở gần, và không có đồ ngọt mở nắp bên cạnh.

1. Chọn chỗ: mép hàng kiến gần khe, chân tủ, mép ổ điện.
2. Chấm nhỏ: 3–5 chấm mỗi hàng kiến, cách nhau vài chục cm.
3. Che bả: nhà có trẻ, vật nuôi thì đặt trong khe hoặc trong hộp bả có lỗ.
4. Ghi chỗ: chụp ảnh để biết chỗ nào có bả, không lau nhầm.
5. Thêm bả: chấm nào hết sau 1–2 ngày thì chấm lại đúng chỗ đó.

Chấm bả hết nhanh là dấu tốt: kiến đang tha về tổ. Chấm bả nguyên sau hai ngày thì hoặc sai mồi, hoặc đặt xa đường kiến, hoặc kiến đã đổi đường.

Bả mua ở cửa hàng nên là loại có số đăng ký Bộ Y tế, đọc nhãn để biết loại dành cho kiến ngọt hay kiến ăn đạm.

Vì sao không nên xịt và lau đường kiến?

Vì cả hai làm hỏng việc của bả. Xịt giết con kiến thợ trước khi nó kịp tha bả về; kiến hôi, kiến Pharaoh bị xịt còn tách tổ. Lau bằng nước tẩy xoá vệt mùi kiến để lại, kiến đi đường khác, không còn đi ngang chỗ có bả nữa.

Mấy ngày đầu trông kiến đông hơn là chuyện bình thường. Nếu thấy khó chịu, lau mặt bếp bằng nước thường ở chỗ không có bả, chừa lại mép tủ và khe có chấm bả.

Với kiến lửa ngoài sân và kiến thợ mộc to, xịt thẳng vào tổ cũng chỉ giết lớp ngoài, kiến chúa ở sâu trong ụ đất hoặc trong gỗ vẫn sống.

Mẹo dân gian trị kiến: cái nào có tác dụng?

Phần lớn mẹo dân gian chỉ xua kiến khỏi một chỗ chứ không diệt tổ. Giấm, chanh, bột quế, phấn làm mất vệt mùi nên kiến đi vòng; baking soda trộn đường diệt được rất ít; nước xà phòng giết con kiến bị dội trúng. Dùng được để chặn tạm một chỗ, không thay được bả.

Mẹo đặt chân tủ vào chén nước là mẹo cũ mà vẫn đúng: kiến không bơi qua được. Thêm vài giọt nước rửa chén để phá sức căng mặt nước, kiến không đi trên mặt nước được nữa.

Đổ nước sôi vào ụ kiến lửa thì chết được một phần, nhưng kiến chúa ở sâu dưới đất thường sống, đàn dời ụ sang chỗ bên cạnh sau vài ngày.

Bịt khe, chặn đường kiến vào nhà làm lúc nào?

Sau khi hàng kiến đã thưa, không phải trước. Bịt khe khi tổ còn sống thì kiến đổi sang khe khác, có khi vào phòng chưa từng có kiến. Khi bả đã làm tổ yếu đi, khoảng tuần thứ hai, lúc đó bịt khe quanh ống nước, nẹp chân tủ, ổ điện để kiến từ ngoài không vào lại.

• Khe quanh ống nước xuyên tường: bơm keo silicon.
• Nẹp chân tủ bếp hở: dán lại hoặc bơm keo mép trên.
• Ron gạch nứt: chà ron lại.
• Ngưỡng cửa ban công: nẹp cao su chân cửa.
• Ổ điện có kiến ra vào: nhờ thợ điện tháo mặt ổ kiểm tra, không tự bơm keo vào ổ điện.

Kiến từ cây xanh ngoài cửa sổ, từ dây điện, dây phơi đồ chạm tường thì cắt cành chạm nhà, kéo dây xa tường. Kiến vàng hay đi theo đường này vào mái.

Nhà phố có sân thì xem chân tường rào, gạch lát sân: tổ ngoài sân là nguồn kiến vào nhà sau khi tổ trong nhà đã hết.

Làm theo thứ tự nào trong 3 tuần đầu?

Tuần đầu là tìm và đặt bả, tuần thứ hai là chờ và thêm bả, tuần thứ ba là bịt khe và dọn. Nhiều nhà bỏ cuộc giữa tuần đầu vì thấy kiến đông lên, quay lại xịt, và phải làm lại từ đầu. Giữ đúng thứ tự thì phần lớn nhà thấy hàng kiến thưa rõ sau 5–10 ngày.

Đếm kiến buổi tối cùng một giờ, cùng một chỗ, ví dụ 9 giờ tối ở mép tủ bếp. Đếm được 50 con ngày đầu, 10 con ngày thứ bảy là bả đang có tác dụng.

Sau ba tuần mà vẫn không đổi, thường là có tổ ngoài sân hoặc nhà bên, hoặc nhầm loài; lúc đó nên nhờ người khảo sát.

Kiến trong bếp, phòng ngủ, phòng tắm xử lý khác nhau ra sao?

Bếp có nhiều mồi nên phải dọn mồi trước, đặt bả dưới mép tủ. Phòng ngủ có kiến thường là kiến đi theo vụn bánh trên giường, hoặc tổ trong ổ điện, khe tủ. Phòng tắm có kiến hôi, kiến Pharaoh tìm nước, tổ hay ở chân bồn cầu, hộp gen.

Kiến bò lên giường gần như luôn do có đồ ăn trên giường hoặc trẻ nhỏ ăn bánh trong phòng. Giặt ga, hút bụi đệm, ăn ngoài phòng ngủ thì phần lớn hết sau vài ngày.

Kiến trong laptop, ổ điện thì tắt nguồn, đưa máy ra chỗ thoáng, không xịt thuốc vào máy; đặt bả quanh bàn để kiến tha bả về thay vì làm tổ trong máy.

Kiến ngoài sân, ban công, chậu cây xử lý thế nào?

Ngoài sân dùng bả hạt rắc quanh ụ kiến và dọc mép bãi cỏ, lúc trời khô, kiến đang đi kiếm ăn. Chậu cây có tổ thì tưới đẫm cho kiến dồn lên mặt chậu, đặt bả quanh miệng chậu; tổ lớn thì thay đất. Ban công nên chặn ở ngưỡng cửa để kiến không vào nhà.

• Ụ kiến lửa: rắc bả hạt quanh ụ cách 0,5–1 m, không cuốc phá ụ.
• Chậu cây: kê chậu lên đế có chân, không để đáy chậu chạm sàn.
• Cây có rệp, bọ phấn: xử lý rệp, vì kiến đi lấy dịch ngọt rệp tiết ra.
• Gạch sân: chà ron chỗ kiến đùn cát.

Không rải bả hạt ngay sau mưa hay khi sắp mưa: bả ướt, kiến không tha. Đặt thử một mẩu thức ăn, kiến kéo tới trong khoảng 30 phút là lúc nên rải.

Kiến vàng làm tổ lá trên cây ăn trái thì có lợi cho vườn vì bắt sâu; chỉ xử lý tổ trên cành chạm mái, chạm cửa sổ.

Kiến lửa đốt, kiến ba khoang khác nhau thế nào?

Kiến lửa đốt thật, đau rát ngay, khoảng một ngày sau nổi mụn mủ trắng ở chỗ đốt. Kiến ba khoang không đốt, không cắn: đó là một loài bọ cánh cứng, bị đập dập trên da thì dịch của nó làm da bỏng đỏ thành vệt sau một ngày. Hai loài xử lý khác hẳn nhau.

Bị kiến lửa đốt: rửa xà phòng, chườm lạnh, không nặn mụn mủ để tránh nhiễm trùng. Thấy khó thở, sưng mặt, chóng mặt sau khi bị đốt thì đi cấp cứu ngay.

Kiến ba khoang có trang riêng ở kiến ba khoang; trang này chỉ nói về kiến thật.

Diệt kiến ở mỗi loại mặt bằng khác nhau thế nào?

Cách làm giống nhau ở chỗ lần đường, đặt bả, không xịt. Khác ở chỗ kiến làm tổ và người dùng chung: văn phòng có pantry, rãnh cáp; nhà hàng có quầy pha chế, kho khô; khách sạn có minibar, hộp gen; bệnh viện có kiến Pharaoh lan theo đường ống từ khoa này sang khoa khác.

Ở nơi nhiều người, khó nhất là thống nhất "không ai xịt". Một tờ giấy dán ở pantry ghi chỗ có bả và ngày đặt giúp tránh chuyện nhân viên vệ sinh lau mất.

Cách nhìn từng loại mặt bằng với mọi loài côn trùng có ở trang kiểm soát côn trùng nhà ở.

Biết kiến đã hết bằng cách nào?

Đếm, đừng đoán. Chọn một hai chỗ hay có kiến nhất, đếm số con vào cùng một giờ tối mỗi ngày, hoặc đặt một mẩu bánh nhỏ 30 phút rồi đếm. Số kiến giảm đều qua 5–10 ngày, mẩu bánh để qua đêm không còn kiến kéo tới là tổ đã yếu hẳn.

Còn vài con lác đác sau 3 tuần là bình thường, nhất là nhà có sân. Hàng kiến dài như trước thì chưa đạt, cần xem lại loài và mồi.

Nhà nào đếm hằng ngày sẽ thấy rõ bả có đang làm việc hay không, khỏi phải mua thêm loại thuốc khác trong lúc chờ.

Nhà có trẻ nhỏ, vật nuôi thì diệt kiến sao cho an toàn?

Dùng bả gel trong khe hoặc hộp bả kín có lỗ nhỏ, đặt sau tủ, dưới gầm bếp, nơi trẻ không với tới và chó mèo không liếm được. Không rắc bột thuốc trên sàn, không phun trong phòng trẻ ngủ. Ghi lại chỗ đặt bả để cả nhà biết.

• Trẻ biết bò: bả chỉ đặt từ mặt bàn bếp trở lên hoặc sau tủ kín.
• Chó mèo: dùng hộp bả kín, gắn băng dính hai mặt cho khỏi bị tha đi.
• Bể cá, chim: không phun gần; bả gel không bay hơi nên không ảnh hưởng.
• Người dị ứng: bị kiến lửa đốt mà sưng to, khó thở thì đi khám ngay.

Nhiều nhà sợ thuốc nên dùng mẹo tự trộn, đặt cả chén to trên sàn: đó mới là chỗ dễ xảy ra chuyện trẻ ăn phải. Bả bán sẵn có lượng thuốc nhỏ, đặt chấm nhỏ trong khe an toàn hơn.

Lỡ trẻ nuốt bả, giữ lại vỏ hộp có nhãn và đưa trẻ đi khám ngay, mang theo vỏ hộp cho bác sĩ xem.

Sai lầm hay gặp khi tự diệt kiến

Năm sai lầm hay gặp: xịt lên hàng kiến, lau đường kiến bằng nước tẩy, đặt bả xa đường kiến, đặt bả cạnh hũ đường mở nắp, và bỏ cuộc sau hai ngày vì thấy kiến đông lên. Tránh năm điều này thì cách diệt kiến tại nhà có tác dụng với phần lớn nhà.

1. Xịt lên hàng kiến: giết kiến thợ trước khi chúng tha bả, làm tách tổ.
2. Lau đường kiến: kiến đổi đường, không đi qua bả.
3. Đặt bả xa: kiến không tìm tới.
4. Để mồi khác: kiến ăn đường thật thay vì ăn bả.
5. Bỏ cuộc sớm: bả cần 5–10 ngày, không phải một đêm.

Sai lầm thứ sáu là nhầm loài: tưởng kiến thợ mộc là mối, hoặc tưởng kiến ba khoang là kiến rồi đi mua bả kiến. Không chắc loài thì chụp ảnh rõ con vật cạnh đồng xu để so cỡ.

Làm đúng ba tuần mà kiến không giảm, hoặc nhà là cửa hàng, quán ăn cần sạch nhanh, khi đó nên gọi người tới khảo sát tận nơi.