Bao gạo trong bếp có mọt, cả bao còn dùng được không?

Bao gạo có mọt: khi nào giữ, khi nào bỏ cả bao?

Quyết định dựa vào tình trạng của gạo chứ không dựa vào việc có mọt hay không. Vài con mọt trong bao gạo còn cứng, không mùi thì giữ được; gạo đã vón, có tơ, nhiều hạt rỗng hay mùi mốc thì bỏ cả bao. Đổ một nắm ra khay trắng, nhìn nghiêng dưới đèn và ngửi.

Vì sao mốc và mùi mới là lý do phải bỏ gạo?

Vì bản thân mọt gạo không có độc; vài con lẫn vào nồi cơm không phải rủi ro sức khoẻ đáng kể. Điều đáng lo là mọt hoạt động làm bao gạo nóng và ẩm lên, tạo điều kiện cho nấm mốc. Một số loại mốc trên ngũ cốc sinh độc tố, và vo hay nấu không làm mất được.

Nên nguyên tắc an toàn rất gọn: gạo có mùi lạ hoặc vón cục thì bỏ, bất kể loài mọt nào; gạo chỉ có vài con mọt mà vẫn khô, cứng thì giữ. Bao gạo sờ thấy ấm tay hơn các bao khác là dấu hiệu mọt đã nhiều và nên kiểm ngay.

Xử lý bao gạo giữ lại theo các bước nào?

Bao gạo giữ lại cần qua sáu bước trong một buổi: sàng bỏ mọt, diệt trứng còn trong hạt, rồi cất lại cho kín. Bỏ bước diệt trứng là lỗi hay gặp nhất, vì trứng nằm trong hạt và vẫn nở sau khi đã sàng sạch con trưởng thành. Làm đủ thì gạo nấu ăn bình thường.

1. Mang bao ra chỗ thoáng, đổ lên khay hoặc bạt, sàng qua rây để bỏ mọt và cám vụn.
2. Nhặt bỏ hạt rỗng, hạt vón; phần nào có tơ thì bỏ luôn phần đó.
3. Chia gạo vào túi kín, để ngăn đông 4 ngày để diệt trứng và sâu non trong hạt; không có chỗ thì phơi mỏng dưới nắng vài giờ.
4. Lấy ra để nguội tới nhiệt độ phòng khi túi còn kín, cho hơi nước không đọng lên hạt.
5. Đổ vào hộp kín có nắp gioăng đã rửa và lau khô, không đổ lên gạo cũ.
6. Vo kỹ trước khi nấu, bỏ hạt nổi.

Mọt trong bao gạo từ đâu ra khi bếp vẫn sạch?

Phần lớn đã có sẵn trong gạo từ trước khi tới bếp. Mọt gạo dài 2,5–3,5 mm đẻ trứng vào trong hạt ngay từ kho, trứng nằm yên cho tới khi gặp chỗ ấm. Ở bếp khoảng 30 °C, mọt chỉ cần khoảng 25 ngày cho một đời, nên một bao mua về vài tuần đã có lứa mới.

Nguồn thứ hai là ngăn đồ khô: một con cái đẻ 300–400 trứng, bò hoặc bay sang bao bên cạnh. Vì vậy thấy một bao có mọt thì kiểm luôn bột, đậu, mì khô và thức ăn chó mèo cùng ngăn. Cách xử lý từng loại đồ khô khác có ở bài đồ khô bị côn trùng: cứu hay bỏ theo từng loại.

Sai lầm nào khiến mọt quay lại bao gạo mới?

Sai lầm hay gặp nhất là đổ gạo mới lên phần gạo cũ còn dưới đáy hộp, giữ nguyên trứng cho lứa sau. Kế đến là mua cả bao lớn để dùng nhiều tháng. Mọt nhiễm nặng có thể làm hạt hao tới 40% khối lượng, nên bao để càng lâu càng thiệt.

• Đổ gạo mới lên gạo cũ thay vì dùng hết, rửa và lau khô hộp.
• Để nguyên bao giấy hay bao dứa trên sàn bếp.
• Lấy gạo khỏi ngăn đông rồi mở túi ngay, hơi nước đọng lên hạt.
• Mua lượng dùng quá 1–2 tháng.
• Chỉ bỏ tỏi, ớt vào thùng gạo mà không đổi sang hộp kín: chúng xua được phần nào con trưởng thành, không diệt được trứng trong hạt.

Mọt gạo khác mọt gỗ thế nào, khi nào cần gọi người làm?

Mọt gạo có vòi dài, sống trong hạt; mọt gỗ thân ống, sống trong gỗ và đùn bột mịn như phấn từ lỗ tròn 1–2 mm. Bao gạo trong tủ bếp thì tự xử lý được. Bột mịn rơi ra từ kệ gỗ, thùng gạo gỗ hay pallet kê bao là mọt gỗ.

Công ty không nhận xử lý mọt trong gạo hay nông sản và không xông hơi, nên bao gạo có mọt là việc nhà tự làm theo các bước ở trên. Phần kỹ thuật viên nhận là mọt gỗ trong kệ, pallet kê bao: cách ly pallet có lỗ rồi phun tồn lưu lên bề mặt kho, gồm dưới pallet, mặt nền và chân tường, xem xử lý mọt gỗ trong pallet, kệ kho; cách nhận ra hai nhóm có ở trang mọt gạo có vòi và mọt gỗ đùn bột. Bếp quán nhận gạo mỗi tuần thì kiểm bao ngay lúc nhập, như ở trang côn trùng trong nhà hàng: bếp, kho và hồ sơ.