Cách xử lý côn trùng nhà hàng, quán ăn theo từng khu bếp

Cách xử lý côn trùng nhà hàng bắt đầu từ đâu?

Bắt đầu từ việc tìm nguồn, không phải từ bình thuốc. Soi theo dòng thực phẩm: cửa nhận hàng, kho khô, bếp, khu rửa, bẫy mỡ, phòng rác. Ghi lại loài nào, ở khe nào, nhiều hay ít. Chỉ sau khi biết ổ ở đâu mới chọn cách làm cho từng khu.

1. Soi buổi tối: 30–60 phút sau khi tắt đèn bếp, bật đèn pin soi bản lề tủ, khe inox, gầm bếp.
2. Đặt bẫy dính thử: 5–10 tấm dưới bàn lạnh, sau tủ, gầm bồn rửa, để qua đêm.
3. Đếm và ghi: mỗi bẫy bao nhiêu con, con lớn hay con non, khu nào nhiều nhất.
4. Tìm dấu khác: phân chuột trong kho, màng nhầy trong thoát sàn, đường kiến trên quầy.
5. Xếp khu theo mức: khu nhiều nhất làm trước, khu ít làm sau.

Bước tìm nguồn này cũng là phần quán tự làm được trước khi gọi người, và giúp cách xử lý côn trùng nhà hàng sau đó đi thẳng vào chỗ cần làm. Bẫy dính có nhiều gián con nghĩa là ổ đang ở rất gần chỗ đặt bẫy. Bẫy chỉ có vài con lớn thì có thể gián đi từ chỗ khác tới. Hai kết quả này dẫn tới hai cách làm khác nhau, nên bước soi và đếm không bỏ được.

Mỗi loài trong nhà hàng xử lý theo hướng nào?

Mỗi loài một hướng chính: gián Đức dùng gel trong khe, gián Mỹ xử lý cống, ruồi dọn ổ dòi và màng nhầy rồi mới dùng đèn keo, kiến dùng bả cho tha về tổ, chuột chặn lối và dùng trạm có khoá ở vòng ngoài. Bảng dưới tóm tắt; cách làm chi tiết từng loài có ở trang riêng.

Cách làm chi tiết từng loài: xử lý gián trong bếp nhà hàng, xử lý ruồi ở nhà hàng, xử lý kiến ở quán ăn, xử lý chuột ở nhà hàng, xử lý muỗi ở sân quán.

Xử lý ở bếp nóng và bàn lạnh thế nào?

Bếp nóng và bàn lạnh là nhà của gián Đức. Gel chấm nhỏ vào khoang mô-tơ bàn lạnh, khe inox, bản lề tủ, gầm bếp chiên, xa mặt tiếp xúc thực phẩm. Bẫy dính giám sát đặt dưới bàn lạnh. Phun tồn lưu chỉ làm ở chân tường và gầm bếp khi bếp đã tắt, sau giờ đóng cửa.

• Khoang mô-tơ bàn lạnh: tháo nắp, lau dầu, chấm gel ở góc khoang; đây là chỗ ấm nhất bếp.
• Khe inox, mép bàn: gel vào khe giữa bàn và tường, không bơm lên mặt bàn.
• Bản lề, ray ngăn kéo: chấm nhỏ ở mặt trong, nơi tay không chạm.
• Gầm bếp chiên: cạo dầu đọng trước, gel ở chân bếp.
• Chân tường bếp: phun tồn lưu khi bếp tắt, không lau 5–7 ngày.

Dầu đọng làm gel kém tác dụng vì gián có thức ăn khác ngay bên cạnh. Bếp cạo dầu chân bếp và lau khoang mô-tơ trước buổi xử lý thì gel ăn nhanh hơn. Gián Đức là loài nào, khác gián Mỹ ở đâu, xem gián Đức.

Xử lý ở khu sơ chế, khu rửa và bẫy mỡ thế nào?

Khu sơ chế, khu rửa và bẫy mỡ là ổ của ruồi cống, ruồi nhà và gián Mỹ. Việc chính là dọn nguồn: vét bẫy mỡ, cọ màng nhầy trong ống thoát, rửa rãnh. Sau đó mới phun khe chân bồn rửa và rãnh khi khu này đã cất hết thực phẩm. Không phun lên thớt, bàn sơ chế.

• Bẫy mỡ: vét hết mỡ, cạo thành bẫy; bẫy mỡ đầy lâu ngày là ổ dòi.
• Thoát sàn: cọ màng nhầy bằng bàn chải dài, thay nắp có lưới.
• Rãnh khu rửa: rửa cặn, phun khe áp lực thấp dọc rãnh sau giờ đóng cửa.
• Chân bồn rửa: gel ở khe chân bồn cho gián, phun khe khi đã cất thực phẩm.
• Bàn sơ chế: không phun; rau, thịt cất tủ kín trước khi làm.

Ruồi cống trưởng thành chỉ sống 9–15 ngày, nhưng màng nhầy còn thì lứa mới nở liên tục. Vì vậy cọ ống quan trọng ngang phun. Ruồi cống là loài nào và khác ruồi giấm ở đâu, xem ruồi cống.

Xử lý ở kho khô, cửa nhận hàng và hẻm sau thế nào?

Kho khô, cửa nhận hàng và hẻm sau là đầu dòng thực phẩm, nơi chuột, gián Mỹ, mọt vào quán. Chặn lối trước: khe cửa, ống xuyên tường, kệ sát tường. Sau đó đặt trạm chuột có khoá ngoài cửa, bẫy không thuốc trong kho, bẫy dính dưới kệ, phun tồn lưu hẻm sau.

• Khe cửa sau: chuột nhắt lọt khe cửa từ 6 mm; dán ron chân cửa, bịt khe ống.
• Kho khô: kệ cách tường 10–15 cm, bao lên kệ, không đặt sát sàn; bẫy dưới kệ.
• Cửa nhận hàng: trạm bả có khoá ở ngoài, bóc thùng carton ngoài bếp.
• Hẻm sau: phun tồn lưu chân tường, hố ga; thùng rác có nắp.
• Hàng nhập: kiểm bao gạo, bột khi nhận; bao có lỗ hay bột vón thì tách riêng.

Trong kho không đặt bả chuột rải rác, vì chuột ăn bả rồi chết trong trần, trong vách sẽ bốc mùi nhiều ngày. Bả chỉ đặt trong trạm có khoá ở ngoài cửa. Chuột nhắt là loài nào, sống ra sao trong kho, xem chuột nhắt.

Xử lý ở quầy bar, khu khách và sân ngồi thế nào?

Quầy bar và khu khách hay có kiến, ruồi giấm; sân ngồi có muỗi. Kiến dùng bả trong hộp đặt theo đường kiến, ruồi giấm dọn vỏ trái cây, cọ ống thoát quầy, muỗi đổ nước chậu cây và khay máy lạnh rồi mới phun sương sân. Mọi việc ở khu khách làm sau giờ đóng cửa.

• Quầy pha chế: lau siro, đường đổ trong khe quầy; bả kiến trong hộp kín dưới quầy.
• Ống thoát quầy: cọ bã cà phê, cặn sữa; đây là ổ ruồi giấm hay bị quên.
• Vòi bia, quầy trái cây: lau mỗi tối, không để vỏ trái cây qua đêm.
• Bàn khách: kiểm khe gầm bàn cố định, chân ghế rỗng.
• Sân ngồi: đổ đĩa chậu cây, khơi rãnh, rồi phun sương hàng rào cây.

Kiến hôi rất nhỏ, chỉ 1,3–1,5 mm, nên lọt vào cả hộp đường có nắp không kín. Xịt thuốc lên hàng kiến làm đàn tách thành nhiều tổ, thấy nhiều hơn; bả cần vài ngày mới thấy hàng thưa. Kiến hôi khác kiến ma, kiến vàng ra sao, xem kiến hôi.

Khu nào không được dùng hoá chất và thay bằng gì?

Khu chế biến, khu chia món, kho thực phẩm khi đang hoạt động không được dùng hoá chất diệt côn trùng; Nghị định 115/2018 có mục xử phạt việc này. Ở những khu đó chỉ dùng gel trong khe kín, bẫy dính, bẫy chuột không thuốc, đèn keo đặt xa thực phẩm, và làm sau giờ đóng cửa.

Chế phẩm dùng ở khu được phép phải có số đăng ký lưu hành của Bộ Y tế. Phun tồn lưu chỉ ở chân tường kho, cống, phòng rác, hẻm sau. Sáng hôm sau bếp lau mặt inox, chén bát để ngoài trước khi sơ chế.

Ranh giới này là điểm khác lớn nhất giữa cách xử lý côn trùng nhà hàng và cách làm ở nhà ở hay văn phòng: ở nhà hàng, chỗ côn trùng nhiều nhất lại là chỗ ít được dùng thuốc nhất, nên gel, bẫy và việc dọn nguồn phải làm phần lớn công việc.

Nhiều loài cùng lúc thì làm theo thứ tự nào trong một buổi?

Làm từ trong ra ngoài, từ cách không mùi tới cách có mùi: gel và bả đặt trước trong bếp, kho, quầy; rồi dọn bẫy mỡ, thoát sàn; rồi trạm chuột ngoài cửa; phun tồn lưu khu rác, hẻm sau làm sau cùng. Đảo thứ tự thì gián né gel vì gel dính mùi thuốc phun.

1. Bếp nóng, bàn lạnh: gel vào khoang mô-tơ, khe inox, chân bếp chiên.
2. Quầy, kho khô: bả kiến trong hộp kín, bẫy dính dưới kệ, bẫy chuột không thuốc.
3. Khu rửa, bẫy mỡ: vét mỡ, cọ ống, phun khe chân bồn khi đã cất thực phẩm.
4. Cửa nhận hàng: trạm chuột có khoá ở ngoài cửa.
5. Khu rác, hẻm sau: phun tồn lưu chân tường, hố ga.
6. Sân ngồi: đổ ổ nước, phun sương hàng rào cây.
7. Bàn giao: ghi khu đã làm, chỗ không lau, giờ bếp dùng lại.

Rệp ở ghế sofa của quán, nếu có, nên hẹn một buổi riêng vì cần phun vào đường may ghế và để ghế khô. Các bước từ lúc khảo sát tới lượt kiểm sau, xem quy trình làm việc từ khảo sát tới kiểm lại.

Mẹo tự làm nào có tác dụng, mẹo nào không?

Mẹo có tác dụng là mẹo cắt nguồn: dọn rác mỗi ca, vét bẫy mỡ, cọ ống thoát, bịt khe cửa, bóc thùng ngoài bếp. Mẹo xua đuổi như vỏ cam, sả, bạc hà, đèn siêu âm gần như không làm giảm gián, chuột trong bếp nhà hàng, vì thức ăn ở đó nhiều hơn mùi xua.

Mẹo nào cũng không thay được việc tìm đúng ổ. Trong mọi cách xử lý côn trùng nhà hàng, phần cắt nguồn luôn đi trước phần dùng thuốc: quán đã làm đủ các mẹo cắt nguồn mà bẫy vẫn đầy thì ổ đã nằm sâu trong khe, cần gel đặt đúng chỗ. Ngược lại, đặt gel mà rác và dầu mỡ vẫn để qua đêm thì gián có thức ăn khác, ăn gel chậm hơn và lứa mới vẫn nở.

Sắp có đoàn kiểm tra thì xử lý gấp những gì trước?

Sắp có đoàn kiểm tra thì xử lý trước những thứ đoàn nhìn thấy: phân gián ở bản lề tủ, xác trong đèn keo, ruồi quanh khu chia món, phân chuột trong kho, thoát sàn có màng nhầy. Song song là cập nhật phiếu, sơ đồ bẫy cho khớp với bếp. Không phun trong bếp ngay trước giờ kiểm tra.

1. Lau dấu cũ: chấm phân gián ở bản lề, khe inox; xác trong đèn keo, thay tấm keo.
2. Kho khô: dọn phân chuột, bao thủng tách riêng, kệ cách tường.
3. Thoát sàn, bẫy mỡ: vét, cọ, đậy nắp lưới.
4. Khu rác: rửa nền, thùng có nắp.
5. Hồ sơ: phiếu lượt gần nhất, sơ đồ bẫy, danh mục chế phẩm, sổ tự kiểm.
6. Gel bổ sung: đặt từ 3–5 ngày trước, không phun ngay trước buổi kiểm.

Lau dấu cũ không che được ổ đang có: bẫy mới đặt vẫn bắt được gián nếu khe còn ổ. Vì vậy xử lý gấp cần đi kèm gel đặt sớm vài ngày và đọc bẫy lại trước buổi kiểm.

Sau 7, 14, 30 ngày kiểm kết quả thế nào?

Sau 7 ngày đọc bẫy giám sát gián và tấm keo đèn: gián phải giảm rõ. Sau 14 ngày kiểm trạm chuột ngoài cửa, kho, thoát sàn: không có phân mới, ít ruồi cống. Sau 30 ngày so bẫy với lần đầu: số con thấp, không tăng là đạt. Khu nào còn cao thì tìm lại nguồn.

Thấy gián chết rải rác trong 3–5 ngày đầu là gel đang có tác dụng, không phải gián tăng. Sau mốc 30 ngày, quán muốn có người đọc bẫy đều mỗi tháng thì xem dịch vụ diệt côn trùng nhà hàng.

Nguồn chung nào cần sửa để côn trùng không quay lại?

Bẫy mỡ, khu rác và hàng nhập là ba nguồn chung của gián, ruồi, chuột cùng lúc. Vét bẫy mỡ mỗi tuần, đưa rác ra sau mỗi ca, bóc thùng hàng ngoài bếp, bịt khe cửa sau và ống xuyên tường. Đây là phần của quán; người xử lý không làm thay được.

• Cuối mỗi ca: rác ra điểm tập kết, lau quầy đường, cạo dầu chân bếp.
• Mỗi tuần: vét bẫy mỡ, cọ thoát sàn, lau khoang mô-tơ bàn lạnh.
• Mỗi lần nhận hàng: bóc thùng ngoài bếp, đóng cửa ngay sau khi nhận.
• Mỗi tháng: kiểm ron cửa, lưới cửa sổ, khe ống xuyên tường.
• Luôn luôn: không tự xịt thuốc lên chỗ đã đặt gel.

Giá cho một đợt xử lý nhiều loài theo diện tích quán xem ở bảng giá diệt côn trùng nhà hàng.

Sai lầm hay gặp khi tự xử lý côn trùng ở nhà hàng

Sai lầm hay gặp nhất khi tự xử lý là phun bình xịt khắp bếp, đặt gel rồi lại xịt lên đó, rải bả chuột trong kho, chỉ làm ở khu thấy côn trùng mà bỏ khu rác, và ngưng ngay khi thấy ít đi. Mỗi sai lầm làm côn trùng quay lại sau vài tuần, có khi đông hơn trước.

Phần lớn các sai lầm này đến từ thói quen thấy con nào diệt con đó. Cách xử lý côn trùng nhà hàng giữ được lâu thì ngược lại: đọc bẫy để biết ổ ở đâu, làm đủ các khu trong cùng một buổi, rồi giữ phần cắt nguồn đều đặn giữa hai lượt.

Một sai lầm khác ít ai để ý là đổi người làm liên tục. Mỗi lần đổi, sơ đồ bẫy và số liệu tháng trước mất theo, người mới phải soi lại từ đầu và quán không còn mốc để so. Dù tự làm hay thuê, quán nên giữ một bản sơ đồ bẫy và sổ ghi số con của riêng mình, để ai tới làm cũng biết khu nào đang tăng, khu nào đã sạch.