Dịch vụ diệt chuột: khảo sát không thu phí, trạm bả có khoá, kiểm trạm mỗi tuần

Dịch vụ diệt chuột gồm những việc gì?

Một hợp đồng diệt chuột gồm năm phần: khảo sát và truy dấu, đặt bẫy cùng hộp giám sát trong nhà, đặt trạm bả có khoá ở vành đai ngoài, chỉ ra lối vào phải bịt, rồi kiểm trạm theo lịch. Bỏ phần nào thì chuột giảm vài tuần rồi lại lên.

Phần dễ bị cắt bớt nhất là kiểm trạm. Có nơi đặt trạm một buổi rồi không quay lại, nên trạm hết bả từ tuần thứ hai, chuột cống ăn xong lại chạy tự do. Công ty kiểm trạm chuột 4 lần / tháng, tức mỗi tuần một lượt, vì chuột cống chỉ bắt đầu ăn bả sau khi đã quen trạm và mức ăn thay đổi theo tuần chứ không theo tháng.

Khi nào nên thuê người diệt chuột thay vì tự đặt bẫy?

Nên gọi người làm khi sáng nào cũng thấy phân mới ở hai chỗ trở lên, khi nghe tiếng chạy trên trần nhiều đêm liền, khi dây điện, ống nước hay bao hàng bị cắn, hoặc khi bếp, kho cần sơ đồ trạm cho đoàn kiểm tra. Một con chuột nhắt lạc vào thì tự đặt bẫy dính là đủ.

Một dấu ít ai để ý là mùi khai trong tủ bếp hay sau tủ lạnh. Mùi này đậm tức là chuột đã đi lại một chỗ nhiều tuần. Thấy một con chuột ban ngày cũng là dấu đáng lo, vì chuột thường chỉ ra ban ngày khi chỗ trú đã chật. Ước lượng số chuột từ một con nhìn thấy, đọc thêm bài thấy một con chuột thì thật ra có bao nhiêu con.

Lý do thứ hai để thuê người là bả. Mua bả về rải trong nhà thì chuột ăn xong chạy về chỗ trú rồi chết trong trần, trong vách. Xác chuột bốc mùi 2–4 tuần và hay nằm ở chỗ không lấy ra được. Đơn vị làm đúng đặt bả trong trạm khoá ở ngoài nhà, còn bên trong chỉ bắt bằng bẫy.

Chuột cống, chuột mái, chuột nhắt: mỗi loài làm khác nhau chỗ nào?

Ba loài chuột hay vào nhà ở Việt Nam sống ở ba tầng khác nhau. Chuột cống sống dưới thấp: cống, hố ga, hang trong đất. Chuột mái sống trên cao: trần, mái, máng cáp. Chuột nhắt sống ngay trong nhà, trong tủ, gầm bếp, hộp kỹ thuật. Đặt bẫy sai tầng thì không bắt được con nào.

Phạm vi đi lại quyết định khoảng cách đặt trạm. Chuột nhắt chỉ đi 3–9 m quanh ổ, nên trong nhà phải đặt bẫy dày, mỗi phòng có chuột vài cái. Chuột cống đi rộng hơn nhiều nên trạm vành đai đặt thưa, nhưng phải nằm đúng đường nó chạy men tường. Hai loài sợ đồ lạ cũng khác nhau: chuột cống thường né trạm mới 3–5 ngày, còn chuột nhắt tò mò, tới ngay đêm đầu.

Nhà phố ở TP.HCM hay có cả hai: chuột cống lên từ cống thoát sàn tầng trệt, chuột mái chạy trên trần thạch cao các tầng trên. Hai nhóm này phải làm cùng lúc, nếu không thì bắt hết tầng trệt mà trần vẫn có tiếng chạy. Cách nhận ra từng loài qua phân và đuôi có ở trang các loại chuột.

Kỹ thuật viên khảo sát những gì trong buổi đầu?

Buổi khảo sát không thu phí, mất khoảng 30–60 phút với nhà ở, nửa buổi với nhà máy. Kỹ thuật viên đi theo dấu: phân tươi, vệt mỡ đen ở chân tường, vết gặm trên gỗ, nhựa, bao hàng, vệt nước tiểu dưới đèn UV. Từ các dấu đó vẽ ra đường chuột đi, chỗ trú và lối vào.

• Trong nhà: gầm tủ bếp, sau tủ lạnh, kho khô, trần thạch cao, hộp kỹ thuật, phòng rác; đo chân tường để chia vị trí bẫy.
• Ngoài nhà: hố ga, rãnh thoát nước, chân hàng rào, cửa nhận hàng, bãi pallet, gốc cây sát mái.
• Lối vào: khe dưới cửa, lỗ ống máy lạnh xuyên tường, cửa cuốn hở chân, máng xối, ống thoát sàn không lưới.
• Nguồn ăn: thùng rác không nắp, thức ăn thú cưng để qua đêm, bao gạo mở miệng, thực phẩm để sát nền.

Khách nên để nguyên dấu cho tới lúc kỹ thuật viên tới. Lau sạch phân và vệt mỡ trước buổi khảo sát thì mất luôn dấu để lần đường chuột đi. Nếu có camera trong nhà, đoạn ghi hình ban đêm giúp rất nhiều: thấy chuột chui ra từ đâu và chạy về hướng nào.

Cuối buổi, khách nhận phiếu khảo sát ghi số trạm trong và ngoài nhà, số lối vào phải bịt, chỗ không được dùng bả, cùng phần vệ sinh nhà cần làm. Giá được báo theo diện tích và loại mặt bằng. Cách đọc dấu vết trước khi gọi người, xem bài cách tìm ổ chuột và lối chạy trong nhà.

Trạm bả, bẫy lồng, bẫy dính, hộp giám sát: đặt cái nào ở đâu?

Nguyên tắc chung: bả có thuốc chỉ nằm trong trạm khoá ở ngoài nhà; trong nhà, bếp, kho thực phẩm, phòng có trẻ nhỏ chỉ dùng bẫy và hộp giám sát không thuốc. Lý do là chuột ăn bả trong nhà sẽ chết trong trần, trong vách, bốc mùi và không lấy xác ra được.

Khoảng cách đặt quyết định nhiều hơn số lượng. Bên trong, bẫy cùng hộp giám sát đặt cách nhau khoảng 6–12 m dọc chân tường; vành đai ngoài đặt trạm cách nhau khoảng 15–30 m, dày hơn ở cửa nhận hàng, khu rác. Trạm phải áp sát tường, cửa trạm hướng theo đường chuột chạy, vì chuột luôn men tường chứ không chạy giữa sân.

Bả dùng trong trạm là loại có trong danh mục Bộ Y tế cho phép, dạng khối hoặc viên nằm cố định trên thanh giữ, chuột không tha ra ngoài được. Kỹ thuật viên không tự ý đặt bả trong nhà; chỗ nào khách muốn đặt bả bên trong thì phải ghi rõ trên biên bản. So sánh kỹ từng loại bẫy, xem bài bẫy lồng, kẹp hay keo, loại nào tốt.

Bịt lối vào gồm những việc gì?

Bịt lối vào là phần làm cho chuột không quay lại. Chuột nhắt chui lọt khe khoảng 6 mm, chuột cống lọt khe khoảng 12 mm, nên khe dưới cửa, lỗ ống xuyên tường, cửa cuốn hở chân đều là đường vào. Không bịt thì vài tuần sau đàn mới lại theo đường cũ.

Thứ tự bịt cũng có lý do. Nếu bịt hết lối ngay buổi đầu khi trong nhà còn nhiều chuột, chuột bị nhốt bên trong sẽ cắn phá tìm đường khác. Kỹ thuật viên thường để lại lối chính có bẫy trong tuần đầu, bắt bớt, rồi bịt nốt ở các lượt sau. Lối nào khách đã sửa thì ghi lại; lượt kiểm sau xem chỗ đó có bị gặm mở lại không.

Chuột gặm được nhựa, gỗ, xốp, thạch cao, nên bịt bằng xốp hay băng keo thì chỉ giữ được vài đêm. Chỗ nào cần sửa lớn như thay cửa cuốn, xây lại chân tường thì kỹ thuật viên ghi vào phiếu để khách tự sắp xếp thợ. Danh sách khe và vật liệu cho từng kiểu nhà có ở bài bịt đường chuột vào nhà ở.

Quy trình từ cuộc gọi tới lượt kiểm hằng tuần

Từ cuộc gọi đầu tới khi chuột giảm rõ thường mất 4–8 tuần với chuột cống, 1–2 tuần với chuột nhắt. Buổi đầu làm khoảng 2–3 giờ cho nhà ở, nửa ngày cho nhà máy. Sau đó là các lượt kiểm hằng tuần, mỗi lượt đọc từng trạm và ghi sổ.

1. Nhận cuộc gọi: hỏi dấu đang thấy, loại nhà, diện tích, giờ có thể vào làm; hẹn khảo sát.
2. Khảo sát: truy dấu, tìm lối vào, đo chân tường, ghi phiếu; báo giá theo diện tích.
3. Buổi đặt trạm: đặt bẫy và hộp giám sát trong nhà, trạm bả khoá ngoài nhà, đánh số, vẽ sơ đồ; bịt lỗ nhỏ.
4. Dặn khách: phần vệ sinh, thùng rác có nắp, kê hàng cách tường khoảng 45 cm, không dời trạm.
5. Lượt kiểm hằng tuần: đọc từng trạm (ăn hết, ăn một phần, không ăn), thay bả, thu xác, dời bẫy theo dấu mới.
6. Kiểm dấu ở lối nghi còn chuột: rắc bột mỏng 3 đêm liền; sáng có dấu chân, vệt đuôi là lối đó còn chuột qua.
7. Báo cáo tháng: số trạm có dấu ăn qua các tuần, lối đã bịt, việc khách cần làm tiếp.

Lịch kiểm 4 lần / tháng áp dụng cho cả khách làm một tháng lẫn khách ký nhiều tháng. Khách lẻ làm một tháng thì trả đúng giá tháng, thấy chuột đã giảm thì dừng hoặc chuyển sang ký định kỳ. Nhà máy, nhà hàng, toà nhà thường ký nhiều tháng để giữ chuột ở mức thấp, vì chuột mới vẫn theo cống, theo hàng, theo nhà bên cạnh vào. Các bước làm việc chung của công ty có ở trang quy trình làm việc 6 bước.

Nhà cần chuẩn bị gì trước buổi đặt trạm?

Nhà không cần rời đi, không cần che đồ như khi phun côn trùng. Việc cần làm là dọn chỗ để kỹ thuật viên soi dấu và đặt bẫy: gầm tủ bếp trống, góc kho có lối đi, hàng kê cách tường, và có người chỉ chỗ hay nghe tiếng, hay thấy phân.

• Trước buổi: đừng lau phân, vệt mỡ; dọn gầm tủ, góc kho; kéo hàng cách tường khoảng 45 cm để soi chân tường.
• Trong buổi: chỉ chỗ và giờ hay nghe tiếng; mở trần thăm, hộp kỹ thuật nếu có; ký sơ đồ trạm.
• Sau buổi: không dời, không mở trạm; cất thức ăn qua đêm; thùng rác có nắp; báo ngay khi có mùi lạ.
• Thú cưng: chó mèo ăn phải chuột chết vì bả có nguy cơ; thu xác ngay khi thấy, gọi thú y nếu vật nuôi bỏ ăn.
• Bà bầu, trẻ nhỏ: trong nhà không có bả, không phun, ở nhà bình thường; nhờ người khác dọn phân, xác chuột.

Khi dọn phân chuột, đeo găng và khẩu trang, xịt ẩm phân bằng nước có chất tẩy rồi mới lau, không quét khô. Phân và nước tiểu chuột có thể mang vi khuẩn Leptospira, bụi phân khô bay lên khi quét là đường lây hay bị coi nhẹ. Các bệnh chuột truyền và đường lây, đọc bài chuột truyền bệnh gì cho người.

Nhà vừa sửa, vừa lắp máy lạnh, đi lại ống nước thì nên báo kỹ thuật viên chỗ đã đục tường. Thợ thường không trám lại lỗ quanh ống, và đó là lối mới chuột hay dùng nhất ở nhà đang ở.

Trạm bả có an toàn với trẻ nhỏ, chó mèo không?

An toàn khi đặt đúng chỗ. Trạm bả có thuốc chỉ nằm ngoài nhà, có khoá, gắn cố định xuống nền hoặc tường; trẻ nhỏ và chó không mở được, bả không rơi ra ngoài. Trong nhà chỉ có bẫy với hộp giám sát không thuốc, nên không có gì để trẻ hay thú cưng ăn nhầm.

Rủi ro thật nằm ở hai chỗ. Thứ nhất là bả rải hở do nhà tự mua về đặt trong nhà, trong vườn. Thứ hai là chuột đã ăn bả rồi chết ở chỗ chó mèo bắt được. Vì vậy lượt kiểm hằng tuần luôn có việc thu xác quanh trạm, và nhà có chó mèo thả rông được đặt trạm ở chỗ vật nuôi không tới, như sau hàng rào, trong hộp kỹ thuật ngoài trời.

Nuôi mèo cũng không thay được việc đặt trạm. Mèo bắt vài con chuột nhắt nhưng hiếm khi bắt chuột cống trưởng thành, và không chặn được lối vào. Chó mèo lỡ ăn phải bả hay chuột chết thì làm gì ngay, có ở bài chó mèo ăn phải bả chuột.

Diệt chuột nhà hàng, nhà máy, toà nhà khác nhà ở chỗ nào?

Nhà ở chủ yếu cần bắt hết chuột đang có và bịt lối. Nhà hàng, nhà máy, toà nhà thì cần thêm sơ đồ trạm, sổ kiểm, báo cáo xu hướng cho đoàn kiểm tra, làm ngoài giờ bán hay giờ chạy máy, và chia việc với nhiều bên cùng dùng một mặt bằng.

Với doanh nghiệp, chuột thường là một phần trong hợp đồng côn trùng chung. Nhà hàng xem thêm dịch vụ diệt côn trùng nhà hàng; nhà máy, kho xem chương trình quản lý côn trùng tổng hợp cho nhà máy; toà nhà xem kiểm soát côn trùng toà nhà. Cách xử lý chuột riêng cho từng mặt bằng có ở mục diệt chuột nhà máy và các trang cùng nhóm.

Vì sao đã diệt mà chuột vẫn quay lại?

Chuột quay lại vì ba lý do hay gặp: lối vào chưa bịt, nguồn ăn vẫn còn, và nhà bên cạnh hay cống chung vẫn có chuột. Chuột sinh sản nhanh, một con cái chuột mái đẻ 3–6 lứa một năm, nên chỉ vài con còn sót sau đợt xử lý cũng đủ dựng lại đàn trong vài tháng.

• Lối vào còn mở: bắt hết chuột trong nhà nhưng khe cửa cuốn, lỗ ống chưa bịt, đàn ngoài cống vào lại.
• Nguồn ăn còn: rác để qua đêm, thức ăn thú cưng, kho gạo hở; chuột ngoài khu vực bị kéo tới.
• Trạm bị bỏ: đặt trạm một buổi rồi không kiểm, trạm hết bả, chuột ăn xong không có gì thay.
• Nhà bên cạnh: nhà phố liền vách, hàng xóm sửa nhà, công trình bên cạnh đào móng đẩy chuột sang.
• Sau ngập: nước dâng qua cống đẩy chuột cống lên theo hố ga, thoát sàn ở tầng trệt.

Một lý do khác ít người biết là đặt bẫy rồi dời liên tục. Chuột cống sợ đồ lạ, mỗi lần dời trạm là thêm vài ngày nó né. Trạm đặt đúng đường thì cứ để yên, đọc theo tuần, chỉ dời khi nhiều lượt liền không có dấu ăn mà dấu mới lại xuất hiện ở chỗ khác.

Khi chuột quay lại trong thời hạn bảo hành, công ty quay lại xử lý không thu thêm phí; chuột đến từ lối mới do sửa nhà hay từ lô hàng mới nhập được ghi riêng để khách biết nguồn. Các lý do nhà thầu làm mãi chuột vẫn còn, xem bài vì sao làm mãi chuột vẫn quay lại.

Chi phí diệt chuột tính theo những gì?

Chi phí tính theo diện tích và loại mặt bằng, là giá một tháng gồm 4 lần / tháng kiểm trạm. Mặt bằng đến 100 m² tính trọn gói, nhà ở từ 500.000 đ, nhà hàng từ 700.000 đ, nhà máy từ 900.000 đ mỗi tháng. Khảo sát không thu phí.

Giá trên bảng là giá tháng như nhau cho mọi khách. Khách làm một tháng để thử thì trả đúng mức đó; khách ký nhiều tháng giữ cùng mức giá tháng và được bảo hành suốt thời hạn hợp đồng. Diện tích lớn được giảm theo bậc, từ 10.000 m² trở lên thì khảo sát báo giá riêng.

Thứ làm giá thực tế khác bảng là phần việc ngoài lịch tháng: bịt lối lớn cần vật tư, thu xác trong trần phải mở tấm, khử mùi sau khi lấy xác. Các phần này được ghi rõ trên phiếu báo giá trước khi làm. Bảng giá đầy đủ cho tám loại mặt bằng có ở trang bảng giá diệt chuột.

Nghiệm thu, báo cáo và bảo hành ghi những gì?

Nghiệm thu dựa trên giấy tờ có thể kiểm lại: sơ đồ trạm đánh số, danh sách lối vào đã bịt, phiếu từng lượt kiểm ghi mức ăn của từng trạm. Đạt khi hai lượt kiểm liên tiếp không có dấu ăn bả và không thấy phân mới, chứ không dựa vào cảm giác "dạo này ít nghe tiếng".

Bảo hành là cam kết quay lại xử lý không thu thêm phí khi chuột phát sinh lại trong phạm vi hợp đồng. Gói lẻ bảo hành 1–3 tháng tuỳ loài; hợp đồng định kỳ bảo hành suốt thời hạn. Chuột theo lô hàng mới hay vào từ lối mới do sửa chữa được ghi riêng, vì đó là nguồn nằm ngoài buổi làm. Toàn bộ điều khoản có ở trang chính sách bảo hành và thanh toán.

Nhà máy và bếp có đoàn đánh giá thì cần thêm: sơ đồ trạm cập nhật mỗi lần dời trạm, bảng xu hướng theo tháng, phiếu khắc phục có ngày đóng. Đoàn đánh giá hay hỏi gì, xem bài đoàn đánh giá ISO hỏi hồ sơ kiểm soát chuột gì.

Chọn đơn vị diệt chuột nên hỏi những gì?

Hỏi cụ thể để thấy đơn vị đó làm thật hay làm qua loa: trạm đặt ở đâu, cách nhau bao xa, kiểm mấy lần một tháng, mỗi lượt ghi gì, có sơ đồ và phiếu không, bả là loại gì và có trong danh mục Bộ Y tế không, chuột quay lại thì xử lý ra sao.

• "Đặt bả trong nhà không?" Câu trả lời đúng là không, trừ khi khách yêu cầu và ghi vào biên bản.
• "Mỗi tháng kiểm mấy lần?" Trạm chuột cần kiểm theo tuần; đặt một lần rồi để đó là chuột ăn hết bả từ tuần đầu.
• "Có sơ đồ trạm đánh số không?" Không có sơ đồ thì không kiểm lại được trạm nào đã đọc.
• "Lối vào ai bịt?" Đơn vị làm thật sẽ chỉ ra lối, bịt lỗ nhỏ và ghi phần khách phải sửa.
• "Giấy tờ hành nghề?" Doanh nghiệp có đăng ký ngành nghề, chế phẩm có số đăng ký lưu hành.

Cẩn thận với lời hứa "một buổi là hết chuột". Với chuột cống, bả cần vài ngày để chuột quen trạm và vài ngày tới hai tuần để có tác dụng, nên không có chuyện xong trong một buổi. Báo giá quá thấp thường cắt đúng phần kiểm trạm và bịt lối, tức hai phần giữ chuột không quay lại.

Các giấy tờ nên xin khi thuê, xem bài thuê diệt chuột cần yêu cầu giấy tờ gì; hồ sơ năng lực của công ty có ở trang pháp lý, đội kỹ thuật, thiết bị.

Đội kỹ thuật diệt chuột làm ở những khu vực nào?

Văn phòng công ty ở TP.HCM, đội kỹ thuật đi làm hằng ngày ở TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai, Long An và các tỉnh lân cận. Đội kỹ thuật thường trực tại Hà Nội, Đà Nẵng, Cần Thơ nhận nhà máy, chuỗi cửa hàng, toà nhà ở miền Bắc, miền Trung và miền Tây.

Với nhà ở và quán nhỏ, buổi khảo sát thường hẹn được trong 1–2 ngày kể từ cuộc gọi. Nhà máy, chuỗi nhiều điểm thì lên lịch khảo sát từng điểm, gom về một hợp đồng và một mẫu báo cáo chung để phòng QA hay bộ phận hành chính đọc được cùng lúc.

Mùa mưa và đợt triều cường cuối năm là lúc nhiều cuộc gọi về chuột nhất ở TP.HCM, vì nước dâng qua cống đẩy chuột cống lên mặt đất. Nhà tầng trệt, kho sát kênh nên đặt trạm vành đai và kiểm nắp hố ga trước mùa nước lên. Sau mỗi đợt ngập, trạm có thể bị nước xô lệch, bả ướt phải thay. Việc cần làm ngay sau khi nước rút, xem bài sau ngập, chuột vào nhà từ đâu.

Khu vực cụ thể theo tỉnh, quận có ở mục khu vực phục vụ; ngành nhà máy thực phẩm có trang riêng kiểm soát côn trùng trong sản xuất thực phẩm, nơi chuột là mục đoàn đánh giá hỏi đầu tiên.