Kiểm soát côn trùng toà nhà và chung cư: hầm, phòng rác, hố ga, trục kỹ thuật, mái và phần việc của ban quản lý
Toà nhà và chung cư có 5 khu chung sinh côn trùng: hầm xe và rãnh thoát nước, phòng rác các tầng, hố ga và bể nước ngầm, trục kỹ thuật nối các tầng, mái có dàn điều hoà. Theo Thông tư 05/2024/TT-BXD, việc này thuộc quản lý vận hành. Làm sáng sớm, kiểm mỗi tháng, riêng chuột 4 lần.
Ban quản lý nhận phản ánh gián ở tầng 18, cho phun căn hộ đó, tuần sau tầng 12 phản ánh tiếp. Trong toà nhà, côn trùng ở khu chung và đi theo đường chung: trục ống, hộp kỹ thuật, thang rác. Xử lý từng căn khi cư dân gọi là chạy theo sau.
Trang này dành cho ban quản lý và ban quản trị: khu chung nào sinh côn trùng, việc gì thuộc ai, làm theo khu vào giờ nào, và bao lâu một lần.
Khu chung nào trong toà nhà sinh côn trùng?
Hầm và phòng rác là hai nơi sinh nhiều nhất vì có rác, nước và ít người qua lại. Hố ga, bể nước ngầm, mái có dàn điều hoà sinh muỗi. Trục kỹ thuật và hộp gen không sinh mà dẫn: gián, chuột, kiến đi theo đó lên các tầng. Cư dân thấy ở căn, nguồn ở khu chung.
| Khu chung | Loài hay gặp | Nguyên nhân | Rủi ro |
|---|---|---|---|
| Hầm xe, rãnh thoát nước | Muỗi cống, gián Mỹ, chuột cống | Nước đọng, rác, tối | Muỗi lên theo thang máy |
| Phòng rác tầng, thang rác | Gián Mỹ, ruồi, chuột | Rác ướt qua đêm | Lan ra hành lang và căn hộ |
| Hố ga, bể nước ngầm | Muỗi, gián Mỹ | Nắp hở, nước tù | Điểm nguy cơ sốt xuất huyết |
| Trục kỹ thuật, hộp gen | Gián, chuột nhắt, kiến | Nối các tầng, ấm | Lây từ căn này sang căn khác |
| Mái, dàn điều hoà, sân thượng | Muỗi vằn, ong | Khay nước ngưng, chậu cây | Muỗi vằn đốt ban ngày cả toà |
Chuột thấy ở tầng 15 thường đi lên từ hầm và phòng rác theo trục ống; bài chuột trong chung cư đến từ đâu lần theo từng đường.
Các lượt làm ở tầng hầm, hành lang kỹ thuật và cầu thang bộ được chụp lại trong ảnh thi công tại toà nhà, chung cư.
Việc gì thuộc ban quản lý và ai kiểm tra?
Thông tư 05/2024/TT-BXD xếp diệt côn trùng vào việc quản lý vận hành nhà chung cư, và đơn vị vận hành được thuê đơn vị dịch vụ làm phần này. Mùa sốt xuất huyết, trạm y tế phường kiểm hố ga, bể nước, mái; Nghị định 117/2020/NĐ-CP phạt 3–5 triệu đồng nếu có lăng quăng trong vật chứa nước.
- Ban quản lý: khu chung, hầm, phòng rác, hố ga, bể nước, trục kỹ thuật, mái; hợp đồng và lịch.
- Cư dân: trong căn; báo ban quản lý khi thấy gián Mỹ, chuột, muỗi đến từ khu chung.
- Ban quản trị: duyệt kinh phí, xem báo cáo định kỳ, nhận phản ánh cư dân.
- Hồ sơ: lịch, biên bản từng lượt, sơ đồ trạm chuột, thông báo cư dân trước mỗi lượt.
Phun muỗi cả toà cần báo cư dân trước và đi theo thứ tự hầm, hố ga, mái; cách xếp lịch có ở chung cư phun muỗi theo toà thế nào.
Ban quản lý giữ hồ sơ gì và chia việc với cư dân, nhà thầu ra sao, xem phần việc và hồ sơ của ban quản lý toà nhà.
Thi công khu chung vào giờ nào để cư dân không bị ảnh hưởng?
Sáng sớm 5–7 giờ hoặc tối sau 21 giờ, theo khu. Hầm làm khi ít xe ra vào, phòng rác làm sau giờ thu gom, mái làm buổi chiều mát. Thông báo cư dân trước 2–3 ngày trên bảng tin và nhóm chat, ghi rõ khu nào, giờ nào, đóng thang rác bao lâu.
- Thông báo: trước 2–3 ngày, ghi khu, giờ, lưu ý cho nhà có trẻ nhỏ và thú cưng.
- Hầm và rãnh: 5–7 giờ sáng, phun sương cho muỗi, phun tồn lưu dọc rãnh và chân tường cho gián Mỹ, thả thuốc diệt lăng quăng vào hố ga.
- Phòng rác tầng: sau giờ thu gom, phun tồn lưu, đặt gel ở thang rác.
- Trục kỹ thuật, mái: kỹ thuật toà nhà mở cửa, làm cùng buổi; khoá lại, ghi biên bản.
Một căn có gián Đức mà chỉ xử lý căn đó thì gián dạt sang căn trên, căn dưới; xem gián Đức trong chung cư lây theo tầng.
Toà nhà nên kiểm bao lâu một lần?
Mỗi tháng một lượt, riêng chuột 4 lần / tháng, cho khu chung, cả tầng thương mại, nhà hàng tầng dưới. Muỗi ở hầm, hố ga, bể nước ngầm ẩm tối làm 2 lần mỗi tháng trong mùa mưa. Báo cáo tháng giúp ban quản trị biết tầng nào đang tăng mà không phải chờ cư dân phản ánh.
| Khu | Nhịp | Làm gì |
|---|---|---|
| Hầm, phòng rác, trục kỹ thuật | Mỗi tháng; chuột 4 lần / tháng | Bẫy chuột trong hầm và trục, trạm bả có khoá quanh toà nhà, gel |
| Hố ga, bể nước, mái | Mỗi tháng; hố ga, bể ngầm 2 lần / tháng mùa mưa | Lăng quăng, khay nước ngưng |
| Tầng thương mại, nhà hàng | Mỗi tháng | Như bếp ăn, sơ đồ trạm |
| Căn hộ phản ánh | Trong 48 giờ | Tìm đường từ khu chung vào |
Toà văn phòng theo chứng chỉ LEED, WELL có thêm yêu cầu riêng, xem kiểm soát côn trùng cho ban quản lý toà nhà. Lịch kiểm theo sơ đồ trạm nằm trong hợp đồng kiểm tra định kỳ.
Chung cư cao tầng có nhiều tầng hầm ở Tân Thuận, Gia Định, Khánh Hội, Dĩ An; trang từng khu vực ghi quãng đường và lịch hẹn khảo sát.
Về bài viết này
Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp và biên soạn.
Cách làm ra bài: Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp từ hồ sơ khảo sát và các buổi xử lý tại hiện trường; số liệu sinh học đối chiếu với tài liệu chuyên ngành.
Nguồn tham khảo
Thông tin và số liệu trên trang này đối chiếu với các tài liệu sau.
- Bộ Xây dựng. Thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Nhà ở (quy chế quản lý, sử dụng nhà chung cư), Thông tư 05/2024/TT-BXD, 2024. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- Chính phủ. Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, Nghị định 117/2020/NĐ-CP, 2020. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC). Cẩm nang phòng, chống dịch sốt xuất huyết (cập nhật 2025), 2025 · Những hành vi nào bị xử phạt trong phòng, chống bệnh sốt xuất huyết? Truy cập lần cuối 24/09/2026.
