Giải pháp khử trùng, khử khuẩn theo từng mặt bằng: bề mặt tay chạm nào lau trước, nồng độ nào cho tình huống nào, làm lúc nào

Khử khuẩn hiệu quả là lau sạch rồi lau dung dịch lên bề mặt tay chạm nhiều, để ướt đủ thời gian, không phải phun cả phòng. Bề mặt thường dùng clo 0,05%; chỗ có máu, dịch dùng 0,5%; chỗ nôn, tiêu chảy dùng 1.000–5.000 ppm. Mỗi mặt bằng khác nhau ở bề mặt lau trước và giờ làm.

Cập nhật ·

Khử trùng, khử khuẩn

Virus cúm, norovirus hay virus tay chân miệng hiếm khi bay khắp phòng rồi đậu lên người. Chúng đi theo tay: người bệnh chạm tay nắm cửa, nút thang máy, vòi nước, rồi người sau chạm theo. Vì vậy phần việc chính của khử khuẩn nằm ở vài chục bề mặt, không phải cả thể tích căn phòng.

Trang này so sánh 8 mặt bằng theo bề mặt cần lau trước và giờ làm, rồi dẫn tới trang riêng của từng nơi.

Ở mỗi mặt bằng, bề mặt nào cần lau trước?

Bề mặt nhiều người chạm trong thời gian ngắn. Hướng dẫn vệ sinh bề mặt của Bộ Y tế kèm Quyết định 3916/QĐ-BYT xếp tay nắm, nút thang máy, công tắc, bàn phím, bồn rửa vào nhóm tiếp xúc thường xuyên, lau ít nhất 1 lần mỗi ngày. Mỗi mặt bằng có vài điểm như thế riêng.

Mặt bằngBề mặt lau trướcNhịp tối thiểu
Nhà ở, căn hộTay nắm nhà vệ sinh, vòi, công tắc, điều khiểnMỗi ngày; thêm lượt khi có người ốm
Văn phòngNút thang máy, máy in, bàn họp, pantryMỗi ngày, sảnh 2 lần
Nhà hàngThớt, bàn sơ chế, menu, nhà vệ sinhSau mỗi ca, bàn khách sau mỗi lượt
Khách sạnĐiều khiển, điện thoại phòng, thang máy, kẹp buffetSau mỗi lượt trả phòng
Toà nhà, chung cưNút thang máy, tay vịn, cửa sảnh, phòng rác2 lần mỗi ngày
Nhà máy, khoMáy chấm công, phòng thay đồ, căng tinMỗi ca
Trường họcĐồ chơi, bàn ghế, tay vịn cầu thangMỗi ngày sau giờ trẻ về
Bệnh việnTheo 4 vùng màu của Bộ Y tế1–2 lần mỗi ngày theo vùng
Kỹ thuật viên hiệu chuẩn bình phun trước ca làm việc, có bảng ghi chép
Kỹ thuật viên hiệu chuẩn bình trước ca: nồng độ dung dịch được đo lại trước mỗi buổi, vì pha loãng quá thì không diệt, đặc quá thì hỏng bề mặt

Khử trùng khác diệt côn trùng thế nào, đọc khử trùng và diệt côn trùng khác nhau thế nào.

Làm sạch rồi khử khuẩn theo thứ tự nào?

Sạch trước, khử khuẩn sau, đi từ chỗ ít bẩn tới chỗ bẩn nhất. Clo không xuyên qua lớp dầu mỡ, bụi, nên bề mặt phải được lau sạch trước. Thứ tự dưới đây theo hướng dẫn của Bộ Y tế: ít ô nhiễm tới nhiều, cao xuống thấp, trong ra ngoài, để ướt ít nhất 10 phút.

  1. Gom rác, bụi: không quét khô, không bật quạt, không giũ khăn.
  2. Lau sạch: nước và chất tẩy rửa gỡ lớp bẩn nhìn thấy.
  3. Khử khuẩn: khăn thấm dung dịch lau bề mặt tay chạm; giữ ướt ít nhất 10 phút.
  4. Nhà vệ sinh, khu rác làm cuối: khăn và xô riêng, không mang ngược về khu sạch.
  5. Rửa lại khi cần: bề mặt tiếp xúc thực phẩm, đồ chơi trẻ lau lại nước sạch.
Kỹ thuật viên vệ sinh máy phun sương sau ca làm việc
Kỹ thuật viên vệ sinh thiết bị sau ca: dụng cụ dùng ở nhà vệ sinh và khu rác được rửa riêng, không mang sang khu sạch

Làm sai thứ tự thì khăn lau mang mầm bệnh từ bồn cầu ra bàn ăn. Một khăn cho mỗi khu là quy tắc rẻ nhất mà nhiều nơi bỏ qua.

Tình huống nào dùng nồng độ nào?

Nồng độ đi theo tình huống, không theo mặt bằng. Bề mặt thường ngày chỉ cần 0,05%; chỗ có máu, dịch cơ thể cần 0,5%; chỗ nôn, tiêu chảy cần 1.000–5.000 ppm vì norovirus không bị cồn diệt. Bề mặt tiếp xúc thực phẩm lại dùng mức thấp 50–100 ppm để không đọng mùi lên thức ăn.

Tình huốngDung dịchNguồn
Lau bề mặt thường ngàyClo 0,05% (500 ppm), ướt ≥ 10 phútBộ Y tế, QĐ 3916/QĐ-BYT
Máu, dịch cơ thể đổ trànClo 0,5%; 1% nếu nghi bệnh truyền nhiễmBộ Y tế, QĐ 3916/QĐ-BYT
Nôn, tiêu chảy, norovirusClo 1.000–5.000 ppm, ướt ≥ 5 phútCDC Mỹ
Thớt, bàn sơ chếClo 50–100 ppm, thử bằng que đoFDA Food Code
Bàn phím, màn hình, điện thoạiCồn 70–90%Tổ chức Y tế Thế giới

Cloramin B 25% pha 2 g mỗi lít cho 0,05%, 20 g mỗi lít cho 0,5%. Cloramin B có độc không, đọc Cloramin B có độc với người không.

Vì sao không phun khử khuẩn cả phòng mỗi ngày?

Vì phun không đưa đủ dung dịch lên chỗ tay chạm, và hết tác dụng khi khô. Tổ chức Y tế Thế giới không khuyến cáo phun thường quy trong nhà, phun diện rộng ngoài đường, hay phun lên người. Phun ULV chỉ dùng khi có ổ bệnh, phòng trống, và vẫn phải lau kèm.

  • Phun ngoài đường, hành lang: hoá chất kích ứng mắt, da, đường thở mà không tới nút bấm.
  • Máy tạo ozone: EPA Mỹ cho biết chưa cơ quan liên bang nào cho phép dùng trong phòng có người.
  • Đèn UV: chỉ tác dụng ở chỗ ánh sáng chiếu thẳng tới.
  • Buồng phun khử khuẩn người: không dùng.
Kỹ thuật viên phun khử khuẩn khu phòng thử đồ cửa hàng sau giờ đóng cửa
Chỉ phun khi khu đã vắng người và có lý do rõ như đợt bệnh; ngày thường những chỗ hay chạm tay được lau

Vì sao khử khuẩn không kéo dài như thuốc côn trùng, đọc vì sao khử khuẩn không có tác dụng tồn lưu. Mặt bằng có cả côn trùng thì xem dịch hại ở nhà hàng.

Các trang xử lý côn trùng theo từng loài và mặt bằng nằm ở giải pháp theo loài và mặt bằng.

Câu hỏi thường gặp về khử trùng, khử khuẩn

Khử trùng và khử khuẩn có khác nhau không?

Trong cách nói hằng ngày, hai từ thường dùng lẫn cho việc diệt vi khuẩn, virus trên bề mặt. Cả hai đều không diệt côn trùng.

Lau hay phun thì hiệu quả hơn?

Lau, vì khăn đưa đủ dung dịch lên bề mặt tay chạm và giữ ướt đủ thời gian. Phun chỉ bổ sung khi có ổ bệnh và phòng trống.

Dung dịch clo pha xong dùng được bao lâu?

Pha mới mỗi ngày và thay khi đục. Không trộn clo với nước tẩy rửa khác vì sinh khí độc.

Về bài viết này

Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp và biên soạn.

Cách làm ra bài: Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp từ hồ sơ khảo sát và các buổi xử lý tại hiện trường; số liệu sinh học đối chiếu với tài liệu chuyên ngành.

Nguồn tham khảo

Thông tin và số liệu trên trang này đối chiếu với các tài liệu sau.

  1. Bộ Y tế. Hướng dẫn vệ sinh môi trường bề mặt trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (ban hành kèm Quyết định 3916/QĐ-BYT), Quyết định 3916/QĐ-BYT, 2017. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
  2. Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA). Ozone Generators that are Sold as Air Cleaners. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
  3. Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA). Food Code 2022, Mục 4-501.114, 2022. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
  4. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC). How to Prevent Norovirus. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
  5. Trạm Y tế phường Tam Phú (TP. Thủ Đức). Cloramin B khử khuẩn phòng bệnh tay chân miệng ở trường mầm non. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
  6. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Cleaning and disinfecting surfaces in non-health care settings (Q&A), 2020. Truy cập lần cuối 24/09/2026.

Đọc thêm về khử trùng, khử khuẩn (14 bài)

Đồng hành thực tế

Đối tác & Khách hàng tiêu biểu

Một số doanh nghiệp đã làm việc với đội kỹ thuật: chuỗi nhà hàng, toà văn phòng, nhà máy và kho hàng.

Logo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàng
0902 977 907 0972 750 712 Zalo 0902 977 907Zalo 0972 750 712 Facebook