Nghỉ Tết dài ngày, nhà xưởng phòng côn trùng thế nào?
Nghỉ Tết phòng côn trùng cho nhà xưởng cần làm ba đợt. Trước nghỉ 1–2 tuần, xử lý một lượt, kiểm cửa, khe. Hai ba ngày cuối, dọn sạch rác, thức ăn thừa, nguyên liệu hở, đóng kín cửa. Ngày mở lại, kiểm bẫy, dấu chuột, lau bề mặt trước khi chạy máy, kiểm lại sau 1–2 tuần.

Tết Đinh Mùi 2027 rơi vào ngày 6/2/2027. Nhiều nhà máy, kho hàng ở TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai, Long An nghỉ từ 7 tới 10 ngày, có nơi lâu hơn. Xưởng vắng người, máy ngừng, bếp ăn đóng, cửa khoá. Với chuột và gián, đó là mười ngày không bị ai làm phiền.
Ngày mở lại sau Tết, nhiều nhà máy thấy phân chuột trên dây chuyền, thùng carton bị cắn, gián bò trong tủ điện, ruồi bay trong nhà ăn. Đầu năm lại hay có đoàn đánh giá của khách hàng. Bài này đưa ra lịch việc theo tuần trước Tết, trong Tết và sau Tết cho nhà xưởng, kho hàng, cùng phần riêng cho nhà hàng, văn phòng.
Vì sao côn trùng tăng trong những ngày nghỉ Tết?
Khi xưởng vắng người, chuột và gián ra hoạt động cả ban ngày, đi xa hơn tìm thức ăn, làm ổ ở chỗ thường ngày có người. Thức ăn thừa, rác bỏ quên trước Tết thành nguồn ăn mười ngày. Không ai lau dọn, không ai đọc bẫy, nên chuyện nhỏ thành chuyện lớn trước khi ai biết.
| Điều xảy ra khi nghỉ Tết | Côn trùng tận dụng thế nào |
|---|---|
| Không có người, không tiếng máy | Chuột, gián ra cả ban ngày |
| Rác, thức ăn thừa bỏ quên | Nguồn ăn cho chuột, gián, ruồi |
| Bếp ăn đóng, tủ lạnh tắt điện | Thức ăn hư trong tủ, ruồi, gián |
| Không ai lau dọn | Phân, vụn tích lại, không ai thấy |
| Hàng nhập trữ trước Tết chất đầy kho | Thêm chỗ trú, thêm mọt trong nguyên liệu |
| Bẫy, trạm không ai đọc | Không biết chuột vào lúc nào |
Chuột nhắt có thể sinh lứa mới chỉ sau khoảng 3 tuần từ lúc giao phối, nên một đợt nghỉ 10 ngày không đủ cho lứa mới ra đời, nhưng đủ để chuột đã có làm ổ ở chỗ mới như trong tủ điện, trong máy. Đó là lý do ngày mở lại hay thấy dây điện bị gặm.
Trước Tết 3–4 tuần cần làm gì?
Khoảng 3–4 tuần trước Tết, tức giữa tháng 1/2027, nên hẹn lịch với đơn vị xử lý côn trùng, vì cuối năm lịch kín. Đồng thời rà lại sơ đồ bẫy, trạm, đọc số liệu ba tháng cuối năm để biết khu nào đang có vấn đề, kiểm cửa, ron, lưới, đèn trước khi bộ phận bảo trì nghỉ.
- Hẹn lượt xử lý trước Tết và lượt kiểm sau Tết với đơn vị xử lý.
- Đọc báo cáo xu hướng ba tháng cuối năm, đánh dấu khu nhiều côn trùng nhất.
- Bảo trì sửa cửa cuốn, ron cửa, lưới ô thông gió, khe chân tường.
- Kiểm kho: hàng nhập trữ Tết xếp cách tường, cách nền.
- Lên danh sách việc dọn dẹp cho từng bộ phận trước ngày nghỉ.
- Giao người trực Tết: bảo vệ, kỹ thuật trực, cách ghi sổ.
Hẹn sớm là việc hay bị quên. Tuần cuối trước Tết, các đơn vị xử lý thường kín lịch vì nhà hàng, khách sạn, nhà máy cùng gọi một lúc.

Trước Tết 1–2 tuần xử lý những gì?
Khoảng 1–2 tuần trước Tết là lúc làm lượt xử lý chính: bơm gel khe tủ điện, tủ dụng cụ, khu ăn uống; bổ sung trạm chuột vòng ngoài; phun tồn lưu khe chân tường kho, nhà ăn, khu rác; thay keo đèn bẫy. Làm lúc này để thuốc kịp tác dụng trước khi xưởng vắng.
| Khu | Việc trong lượt trước Tết |
|---|---|
| Vòng ngoài, hàng rào | Bổ sung, thay bả trạm chuột, phun sương bồn cây, rãnh |
| Cửa kho, bến bốc xếp | Trạm chuột hai bên cửa, kiểm ron |
| Kho nguyên liệu, thành phẩm | Phun tồn lưu khe chân kệ, kiểm mọt |
| Xưởng sản xuất | Gel khe tủ điện, tủ dụng cụ, bẫy dính |
| Nhà ăn, bếp | Gel khe bếp, xử lý cống, bẫy mỡ |
| Khu rác | Phun sương, rửa sàn |
| Đèn bẫy côn trùng | Thay keo mới để ngày mở lại đọc được |
Thay keo đèn bẫy ngay trước Tết có một lợi ích ít người để ý: ngày mở lại, keo cho biết đúng lượng côn trùng bay vào trong những ngày nghỉ, không lẫn với trước đó.

Hai ba ngày cuối trước khi nghỉ dọn gì?
Hai ba ngày cuối là lúc dọn sạch mọi thứ côn trùng có thể ăn trong mười ngày: thức ăn thừa ở nhà ăn, tủ lạnh văn phòng, bánh kẹo tất niên, rác ở mọi khu, nguyên liệu hở trên dây chuyền, bao bì rách. Sau đó đóng kín cửa, kiểm từng cửa trước khi khoá.
- Nhà ăn, bếp: dọn hết thực phẩm dễ hỏng, đổ rác, rửa thùng, hút bẫy mỡ.
- Tủ lạnh văn phòng, pantry: dọn sạch, tắt điện thì để cửa tủ hé cho khô.
- Bánh kẹo, mâm quả tất niên: không để lại trên bàn làm việc.
- Dây chuyền: dọn nguyên liệu hở, bột, hạt rơi vãi trong máy.
- Kho: đậy kín bao đã mở, dời hàng rách bao ra khu riêng.
- Khu rác: xe rác lấy hết trước ngày nghỉ, không để bao rác qua Tết.
- Cửa, cửa sổ, ô thông gió: đóng, khoá, kiểm ron kín.
Tiệc tất niên tổ chức ngay trong xưởng là nguồn thức ăn thừa hay bị bỏ quên nhất. Bánh, trái cây, nước ngọt rơi vãi dưới gầm bàn đủ nuôi chuột, gián, kiến cả kỳ nghỉ.
Trong những ngày nghỉ, người trực làm gì?
Người trực Tết, thường là bảo vệ hoặc kỹ thuật trực, đi một vòng mỗi ngày theo lộ trình cố định, ghi lại dấu chuột, gián, cửa bị mở, chỗ dột nước, thùng rác có mùi. Không cần xử lý, chỉ cần ghi và chụp ảnh. Sổ này giúp lượt kiểm sau Tết biết chỗ cần làm trước.
- Lộ trình: cửa kho, nhà ăn, khu rác, hàng rào, cửa xưởng.
- Ghi: ngày giờ, chỗ, thấy gì (phân chuột, gián, cửa mở, nước đọng).
- Chụp ảnh: dấu chuột, dấu cắn, chỗ có vấn đề.
- Không mở cửa xưởng lâu: chỉ mở khi cần đi tuần.
- Không ăn uống trong xưởng: ăn ở phòng bảo vệ, đổ rác hằng ngày.
- Báo ngay: khi thấy chuột chạy trong khu sản xuất, ống nước vỡ.
Phòng bảo vệ thường là chỗ duy nhất có đồ ăn trong cả nhà máy những ngày Tết. Rác ở phòng bảo vệ phải đổ mỗi ngày, nếu không nó trở thành chỗ chuột tụ về.

Ngày mở lại kiểm gì trước khi chạy máy?
Ngày mở lại, trước khi chạy máy và trước ca nấu đầu tiên ở nhà ăn, đi một vòng kiểm dấu chuột, gián, ruồi ở khu sản xuất, kho, nhà ăn. Đọc bẫy dính, trạm chuột, keo đèn bẫy. Thấy phân chuột trên dây chuyền thì vệ sinh, khử khuẩn bề mặt đó trước khi chạy.
| Khu | Kiểm gì | Thấy dấu thì làm gì |
|---|---|---|
| Dây chuyền, máy | Phân chuột, dây điện bị gặm, ổ trong máy | Dừng khu đó, vệ sinh, báo bảo trì |
| Tủ điện | Phân, ổ chuột, gián | Báo điện, xử lý trước khi đóng điện |
| Kho nguyên liệu | Bao bị cắn, mọt, phân | Cách ly lô, kiểm cùng lô |
| Nhà ăn, bếp | Gián, ruồi, phân chuột | Vệ sinh toàn bộ trước ca nấu đầu |
| Đèn bẫy | Lượng côn trùng trên keo | Ghi số, so với trước Tết |
| Bẫy, trạm chuột | Bả bị ăn, chuột dính | Ghi số, báo đơn vị xử lý |
Không chạy máy khi trong tủ điện còn ổ chuột. Chuột gặm dây và nước tiểu chuột trong tủ điện có thể gây chập khi đóng điện. Bài phát hiện chuột trong nhà xưởng bằng dấu gì có danh sách dấu cần soi.

Nhà máy chạy ca trực trong Tết thì sao?
Một số nhà máy chạy ca trực trong Tết: lò hơi, kho lạnh, dây chuyền liên tục, kho xuất hàng cho siêu thị. Khu đang chạy vẫn có người, nhưng các khu xung quanh vắng, nên chuột, gián từ khu vắng dồn về khu có người và có thức ăn. Khu ca trực cần giữ vệ sinh như ngày thường.
- Nhà ăn ca trực: chỉ mở một khu nhỏ, đổ rác sau mỗi bữa.
- Thức ăn công nhân mang vào: ăn ở chỗ quy định, không mang vào khu sản xuất.
- Cửa giữa khu chạy và khu nghỉ: đóng kín, có ron.
- Bẫy, trạm khu ca trực: người trực đọc mỗi ngày.
- Kho lạnh: kiểm gioăng, không để thùng carton ẩm quanh cửa kho.
Kho xuất hàng phục vụ siêu thị dịp Tết thường làm việc liên tục, cửa bến bốc xếp mở nhiều hơn ngày thường. Đó là lúc chuột từ ngoài vào kho dễ nhất, cần đóng cửa ngay sau mỗi chuyến xe.

Một hai tuần sau Tết làm gì?
Một hai tuần sau ngày mở lại, làm lượt kiểm sau Tết: đọc toàn bộ bẫy, trạm, keo đèn, so với trước Tết, xử lý bổ sung ở khu tăng. Đây cũng là lúc chuẩn bị cho các đợt đánh giá đầu năm của khách hàng. Ghi kết quả vào báo cáo tháng 2.
- So số liệu: trước Tết và sau Tết, từng khu.
- Khu tăng: xử lý bổ sung, tìm lối vào mới.
- Kho: kiểm lại lô hàng nhập trữ Tết, mọt có tăng không.
- Nhà ăn: gián, ruồi sau khi bếp chạy lại 1–2 tuần.
- Hồ sơ: ghi lượt trước Tết, sổ trực Tết, lượt sau Tết vào hồ sơ năm.
Hồ sơ có đủ lượt trước Tết, sổ trực, lượt sau Tết cho thấy nhà máy có kế hoạch cho kỳ nghỉ dài, là điểm cộng khi đoàn đánh giá hỏi tới. Bài hồ sơ côn trùng cho đoàn kiểm tra nói những gì đoàn hay xem.
Nhà hàng, quán ăn nghỉ Tết cần làm gì?
Nhà hàng nghỉ Tết thường ngắn hơn, 3–7 ngày, nhưng bếp có nhiều thức ăn, dầu mỡ hơn nhà xưởng. Trước nghỉ dọn sạch tủ lạnh, kho rau, rác, hút bẫy mỡ, xử lý gián một lượt. Ngày mở lại vệ sinh toàn bộ bếp, kiểm gián, chuột trước khi nấu, vì tháng Giêng khách đông.
- Trước nghỉ 1 tuần: lượt xử lý gián, chuột, kiểm bẫy mỡ.
- Ngày cuối: dọn rau, thịt, đồ dễ hỏng; tủ lạnh tắt thì để cửa hé.
- Ngày cuối: đổ rác, rửa thùng, hút bẫy mỡ, cọ cống.
- Đóng kín cửa sau bếp, đậy phễu thoát sàn.
- Ngày mở lại: soi gầm bếp, khe tủ, kho trước khi nấu.
- Lau toàn bộ bề mặt tiếp xúc thực phẩm.
- Một tuần sau: kiểm bẫy, gọi lượt bổ sung nếu gián tăng.
Bài lịch kiểm soát côn trùng cả năm của nhà hàng có phần việc trước và sau Tết trong lịch cả năm.

Văn phòng, cửa hàng đóng cửa dịp Tết thì sao?
Văn phòng đóng cửa dịp Tết hay có chuột, gián ở pantry, tủ lạnh, ngăn kéo có bánh kẹo, thùng quà Tết. Dọn pantry, tủ lạnh, bánh kẹo trên bàn, đổ rác trước khi nghỉ. Cửa hàng bán lẻ nghỉ Tết thì cất hàng khô dễ bị cắn lên kệ cao, trong thùng kín.
- Pantry, tủ lạnh văn phòng: dọn sạch, đổ rác, lau.
- Bàn làm việc: không để bánh kẹo, quà Tết mở trên bàn, trong ngăn kéo.
- Thùng quà Tết của công ty: phát hết hoặc cất trong phòng kín, kệ cao.
- Cửa hàng: hàng khô vào thùng kín, đặt bẫy trước khi đóng cửa.
- Ngày mở lại: soi pantry, gầm bàn, kho văn phòng phẩm.
Văn phòng đóng kín vẫn có thể có chuột vào qua trần, hộp kỹ thuật toà nhà. Bài văn phòng đóng kín vẫn có phân chuột giải thích các lối đó.
Kho hàng tồn qua Tết cần lưu ý gì?
Nhiều nhà máy nhập trữ nguyên liệu lớn trước Tết để chạy ngay khi mở lại. Kho đầy, hàng chất cao, lối đi hẹp, khó soi, khó đặt bẫy. Nguyên liệu hạt, bột, bao bì giấy để lâu trong kho ẩm dễ có mọt, chuột. Cần xếp kho có lối đi, cách tường, kiểm lô trữ Tết sau khi mở lại.
| Việc | Lý do |
|---|---|
| Chừa lối đi 50–60 cm cách tường | Soi được, đặt bẫy được |
| Kệ, pallet cách nền | Chuột không cắn đáy bao |
| Ghi ngày nhập trên từng lô | Dùng lô trữ Tết trước khi nhập mới |
| Kiểm mọt lô hạt, bột sau Tết | Mọt sinh sôi trong 10 ngày kho đóng |
| Không chất hàng chạm mái, chạm đèn | Không che đèn bẫy, không cản lối soi |
Kho đóng lâu mở ra thường có những dấu cần xử lý ngay. Bài nhà kho lâu không mở, mở ra thấy gì liệt kê các dấu đó.

Những sai lầm hay gặp dịp nghỉ Tết?
Sai lầm hay gặp nhất là không hẹn lịch xử lý sớm rồi để tới tuần cuối không ai nhận làm, bỏ quên thức ăn sau tiệc tất niên, không ai đọc bẫy cả kỳ nghỉ, và chạy máy ngay sáng mở lại mà chưa kiểm tủ điện. Cả bốn đều dễ tránh nếu có danh sách việc từ sớm.
| Sai lầm | Hậu quả | Cách tránh |
|---|---|---|
| Hẹn xử lý vào tuần cuối | Không còn lịch, bỏ lượt trước Tết | Hẹn trước 3–4 tuần |
| Thức ăn tất niên bỏ lại | Chuột, gián có đồ ăn cả kỳ nghỉ | Dọn trong ngày tiệc |
| Tắt tủ lạnh mà để đồ ăn bên trong | Thức ăn hư, ruồi, gián | Dọn sạch, để cửa tủ hé |
| Không đọc bẫy trong Tết | Không biết chuột vào lúc nào | Giao người trực ghi sổ |
| Chạy máy ngay khi mở lại | Chập điện vì chuột gặm dây | Kiểm tủ điện trước |
| Bỏ qua lượt kiểm sau Tết | Không bắt kịp lứa côn trùng mới | Hẹn lượt kiểm từ trước Tết |
Phần lớn nhà máy đã có lịch xử lý định kỳ 1 lần/tháng. Cách gọn nhất là dời lượt tháng 1 sang 1–2 tuần trước Tết và dời lượt tháng 2 sang 1–2 tuần sau ngày mở lại, không cần thêm lượt riêng.

Khi nào nên gọi người làm?
Nên gọi trước Tết 3–4 tuần để hẹn lượt xử lý, và gọi ngay ngày mở lại nếu thấy phân chuột trên dây chuyền, ổ chuột trong tủ điện, gián nhiều ở nhà ăn. Nhà máy chưa có đơn vị định kỳ thì kỳ nghỉ Tết là dịp tốt để bắt đầu. Kỹ thuật viên khảo sát không thu phí.
Đội kỹ thuật của Khử Trùng Toàn Cầu làm lượt trước Tết cho nhà xưởng, kho, nhà ăn theo sơ đồ: gel tủ điện, trạm chuột vòng ngoài, phun tồn lưu kho, thay keo đèn bẫy; và lượt kiểm sau Tết so số liệu từng khu. Đội kỹ thuật thường trực tại Hà Nội, Đà Nẵng, Cần Thơ nên nhà máy ở các vùng này cũng hẹn được lịch. Khu ẩm thực trung tâm thương mại nghỉ Tết ngắn mà đông khách thì xem bài côn trùng ở khu ẩm thực trung tâm thương mại. Con nhỏ li ti bò trên tường văn phòng sau Tết thì xem bài côn trùng nhỏ li ti bò trên tường là con gì. Xem gói tại kiểm soát côn trùng định kỳ và cách bố trí cho nhà máy, kho.
Về bài viết này
Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp và biên soạn, từ kinh nghiệm thi công tại TP.HCM và các tỉnh phía Nam từ năm 2020.
Duyệt chuyên môn: Lê Thành Nhân, Giám đốc điều hành Công ty TNHH Khử Trùng Toàn Cầu.
Cách làm ra bài: Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp từ hồ sơ khảo sát và các buổi xử lý tại hiện trường; số liệu sinh học đối chiếu với tài liệu chuyên ngành.
Nguồn tham khảo
Thông tin và số liệu trên trang này đối chiếu với các tài liệu sau.
- AIB International (bản chính thức do McCain lưu). The AIB International Consolidated Standards for Inspection: Prerequisite and Food Safety Programs, 2013. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- UC Statewide IPM Program (Đại học California). House Mouse — Pest Notes, Pest Notes 7483 · Rats — Pest Notes, Publication 74106, 2025. Truy cập lần cuối 24/09/2026.

















