Nghe chuột chạy trên trần nhà ban đêm, làm gì?

Tiếng chạy rầm rập trên trần thạch cao lúc 2 giờ sáng là chuyện nhiều nhà phố ở TP.HCM gặp. Có nhà nghe vài đêm rồi im, có nhà nghe cả năm. Phần lớn là chuột mái, loài leo giỏi, sống trên cao, xuống bếp kiếm ăn rồi quay lên trước khi trời sáng. Trần nhà kín, ấm, ít người động tới, nên với chuột đó là chỗ ở rất tốt.

Bài này chỉ cách xử lý theo thứ tự: nhận ra tiếng có phải của chuột không, đêm đầu nên làm gì, soi trần thế nào cho an toàn, đặt bẫy ở đâu trên trần, vì sao không nên rải bả, và bịt đường lên trần ra sao. Với văn phòng có trần giả và phòng máy, đọc bài tiếng động trên trần ban đêm là con gì.

Tiếng trên trần có chắc là chuột không?

Chuột chạy thành từng tràng nhanh, có lúc dừng rồi chạy tiếp, kèm tiếng cào, tiếng gặm rè rè, thường mạnh nhất lúc 1–4 giờ sáng. Thằn lằn, tắc kè bò nhẹ, có tiếng kêu tặc lưỡi. Dơi ồn lúc chập tối khi bay ra. Mèo hoang đi nặng, chậm, có khi kêu.

Muốn chắc, sáng hôm sau soi qua nắp thăm trần tìm phân. Phân chuột mái dài 8–12 mm, hình thoi, hơi cong. Phân dơi vụn, có ánh vỏ côn trùng, đọng thành đống dưới chỗ treo. Trang dơi trên trần nhà ở miền Nam có ảnh phân dơi để so.

Chuột chạy trên trần thường là loài nào?

Đa số là chuột mái, còn gọi là chuột nhà, đuôi dài hơn thân, leo dây điện và ống nước rất giỏi. Chuột nhắt cũng lên trần qua hộp kỹ thuật, nhưng ít khi ồn. Chuột cống to, nặng, ít leo, thường ở tầng trệt và cống, chỉ lên trần khi nhà cũ có tường gạch nhiều lỗ.

Chuột mái có thể đi lại giữa nhiều căn liền kề qua mái tôn, trần thông nhau. Vì vậy nhà phố liền vách hay nghe tiếng chạy từ nhà bên sang rồi lại chạy về. Đọc thêm đặc điểm loài ở trang chuột mái, loài chạy trên trần nhà.

Chuột lên trần bằng đường nào?

Chuột lên trần qua bốn đường chính: khe hở giữa mái tôn và tường, nhất là chỗ giáp nhà bên; ống nước, ống thoát nước mưa ngoài tường; dây điện, cáp mạng đi từ cột vào nhà; và cây, giàn leo mọc sát mái. Trong nhà, chuột đi từ bếp lên trần theo hộp kỹ thuật, khe ống xuyên trần.

1. Khe mái tôn giáp tường: sóng tôn để hở, chuột mái chui vừa khe khoảng 12 mm.
2. Ống thoát nước mưa: chuột leo ống thẳng đứng từ hẻm lên mái.
3. Dây điện, cáp từ cột: chuột mái đi trên dây như đi cầu.
4. Cây, giàn hoa sát mái: cành chạm mái là cầu nối.
5. Hộp kỹ thuật, ống xuyên trần: từ bếp, nhà tắm lên trần.
6. Lỗ quạt hút, lỗ máy lạnh: lỗ khoét tường không bít kín.
7. Trần thông nhà bên: nhà phố xây liền, trần không có vách ngăn.

Đứng ngoài nhà lúc chập tối nhìn mái và dây điện 15–20 phút, nhiều khi thấy chuột đi trên dây vào mái. Đó là lối cần bịt sau khi bắt xong.

Đêm đầu tiên nghe tiếng nên làm gì?

Đừng gõ trần hay chọc cán chổi lên, vì chuột chỉ im tạm rồi chạy tiếp, tấm thạch cao lại dễ nứt. Ghi lại giờ nghe, vị trí, hướng chạy. Cất kín đồ ăn trong bếp, đậy thùng rác, đóng cửa tủ. Ba việc này giúp sáng hôm sau soi đúng chỗ và chuột ít có lý do xuống.

• Ghi giờ: tiếng nghe lúc mấy giờ, kéo dài bao lâu.
• Ghi vị trí: trên phòng nào, góc nào, chạy từ đâu tới đâu.
• Cất đồ ăn: gạo, mì, bánh kẹo, trái cây vào hộp có nắp.
• Đậy thùng rác: thùng có nắp kín, đổ rác trước khi ngủ.
• Đóng cửa phòng ngủ: chèn khe dưới cửa nếu khe trên 1 cm.
• Không đặt bả vội: chưa biết lối thì bả dễ làm chuột chết trong trần.

Nhà có trẻ nhỏ, người già, có thể lo vì tiếng ồn và vi khuẩn. Chuột trên trần ít khi xuống phòng ngủ nếu cửa đóng và không có đồ ăn trong phòng. Giấc ngủ là chuyện thật, nhưng việc xử lý vẫn nên làm theo thứ tự để không gây mùi chuột chết.

Mở nắp thăm trần soi thế nào cho an toàn?

Đứng trên thang chữ A chắc chắn, đeo khẩu trang và găng tay, soi đèn pin quét một vòng từ nắp thăm. Tìm phân, vệt bẩn trên xà gồ, khung xương, máng cáp, lớp bông cách nhiệt bị bới, dây điện có vết gặm. Không bước lên tấm thạch cao, không thò tay vào ổ.

1. Tắt cầu dao khu vực nếu cần chạm vào dây điện, máng cáp.
2. Đặt thang ở nắp thăm, có người giữ chân thang.
3. Đeo khẩu trang, găng tay, kính nếu bụi nhiều.
4. Soi quét một vòng, chụp ảnh các góc.
5. Ghi chỗ có phân dày, ổ, dây bị gặm.
6. Không quét phân khô, chỉ ghi vị trí; dọn sau khi bắt xong.

Nếu trần không có nắp thăm, hỏi thợ khoét một nắp vuông 40–60 cm ở chỗ gần tiếng động nhất. Nắp thăm sau này còn dùng để đặt bẫy, kiểm bẫy và kiểm dây điện. Bài cách tìm ổ chuột và lối chạy trong nhà chỉ thêm cách đọc vệt bẩn, phân để lần tới ổ.

Trần thạch cao, trần tôn, trần gỗ khác nhau ra sao?

Trần thạch cao kín, có khoảng trống phía trên, chuột ở và chạy thoải mái nhưng khó soi nếu không có nắp thăm. Trần tôn lạnh nóng thất thường, chuột ở chỗ giáp tường, tiếng chạy vang to. Trần gỗ, trần nhựa cũ hay có khe, chuột gặm mở lối xuống nhà.

Trần thạch cao có lớp bông cách nhiệt là chỗ chuột đào hầm làm ổ. Bông bị bới nát, có phân lẫn thì sau khi bắt xong nên thay đoạn bông đó, vì bông đã thấm nước tiểu sẽ giữ mùi rất lâu.

Đặt bẫy trên trần ở đâu và thế nào?

Đặt 2–4 bẫy lồng hoặc bẫy keo trên máng cáp, trên khung xương gần chỗ có phân dày, sát tường và ở hai đầu lối chạy. Buộc bẫy bằng dây kẽm vào khung để không rơi xuống trần. Kiểm bẫy mỗi sáng qua nắp thăm, bắt được chuột thì lấy ra ngay để không bốc mùi.

• Bẫy lồng: đặt mở cửa 1–2 đêm cho chuột quen, rồi mới gài lẫy.
• Bẫy keo: đặt trên máng cáp, đầu lối chạy, không đặt nơi bụi nhiều vì keo mất dính.
• Bẫy kẹp: đặt vuông góc với tường, đầu mồi sát tường.
• Mồi: bơ đậu phộng, chuối chín, hạt hướng dương, khô mực nướng.
• Buộc chặt: buộc bẫy vào khung, tránh chuột kéo bẫy đi.
• Đánh số: ghi vị trí từng bẫy trên sơ đồ trần.

Chuột mái rất cảnh giác với đồ lạ, có khi né bẫy mới 3–5 đêm. Bài chuột có thông minh không, vì sao né bẫy mới đặt giải thích cách cho chuột quen bẫy trước.

Vì sao không nên rải bả trên trần?

Chuột ăn bả thường chết sau vài ngày, ngay trong trần hoặc vách, không ra ngoài như nhiều người nghĩ. Xác chuột trong trần thạch cao bốc mùi 1–2 tuần, hút ruồi nhặng, dịch xác có thể thấm loang ố tấm trần. Trên trần lại khó tìm xác, nhiều nhà phải khoét trần mới lấy ra được.

Bả có thuốc, nếu cần, chỉ nên đặt trong trạm có khoá ở ngoài nhà, chỗ chuột đi vào. Trong nhà và trên trần nên dùng bẫy. Bài chuột chết trong tường, mùi bao lâu hết chỉ cách tìm xác nếu đã lỡ đặt bả.

Chuột trên trần gây hại những gì?

Chuột trên trần gặm dây điện, cáp mạng, ống nước nhựa; bới và làm bẩn lớp bông cách nhiệt; nước tiểu thấm làm ố vàng, loang mảng trên tấm trần; phân và nước tiểu mang vi khuẩn rơi xuống qua khe đèn âm trần. Tiếng chạy hằng đêm làm mất ngủ, nhất là phòng trẻ nhỏ.

• Dây điện: vỏ bị gặm lộ lõi, có thể chập, cháy.
• Cáp mạng, cáp camera: mất tín hiệu, đứt cáp.
• Ống nước nhựa: bị gặm thủng, rò nước xuống trần.
• Bông cách nhiệt: bị bới nát, thấm nước tiểu, mất tác dụng cách nhiệt.
• Tấm trần: loang ố vàng, có mùi.
• Đèn âm trần: phân rơi qua khe đèn xuống phòng.

Trần có vệt loang ố tròn mà không có ống nước phía trên thường là nước tiểu chuột tích lâu. Bài chuột gặm dây điện nguy hiểm tới mức nào nói rõ cách kiểm dây sau khi bắt chuột.

Bịt đường lên trần thế nào?

Sau khi bắt được chuột, bịt mọi khe từ 12 mm trở lên ở mái và tường bằng lưới thép, vữa; nhét lưới thép vào sóng tôn giáp tường; quấn tấm chắn hình phễu quanh dây điện vào nhà; cắt cành cây cách mái ít nhất 1 m; bít lỗ ống, lỗ máy lạnh bằng vữa hoặc keo có lưới.

Bịt trước khi bắt hết thì chuột kẹt lại trong trần, đói rồi gặm mở lối xuống nhà hoặc chết trong đó. Nên bắt trước, khi bẫy trống 7–14 đêm mới bịt hết.

Dọn trần sau khi bắt chuột thế nào?

Đợi bẫy trống 7–14 đêm rồi mới dọn. Đeo khẩu trang, găng tay, xịt ướt phân và vật liệu ổ bằng nước tẩy gia dụng pha loãng, đợi khoảng 5 phút rồi gom bằng khăn giấy vào túi buộc kín. Không quét khô, không dùng máy hút bụi thường để hút phân khô trên trần.

1. Mở nắp thăm, đặt đèn chiếu sáng khu cần dọn.
2. Xịt ướt phân, nước tiểu khô, ổ giấy vụn.
3. Đợi khoảng 5 phút cho ngấm.
4. Gom bằng khăn giấy, cho vào túi ni lông, buộc kín, bỏ vào túi thứ hai.
5. Thay đoạn bông cách nhiệt bị bới nát, thấm nước tiểu.
6. Lau khung xương, máng cáp quanh ổ bằng khăn có chất khử khuẩn.
7. Rửa tay kỹ sau khi tháo găng.

Cách làm ướt trước rồi mới gom theo hướng dẫn của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) về dọn dấu vết loài gặm nhấm, vì bụi phân khô bay lên có thể mang mầm bệnh. Tấm trần bị ố, có mùi thì nên thay tấm, vì lau mặt dưới không hết mùi đã thấm vào lõi thạch cao.

Bao lâu thì hết tiếng chạy trên trần?

Nếu bẫy đặt đúng lối, thường bắt được những con đầu tiên trong 3–7 đêm, tiếng chạy giảm rõ sau 1–2 tuần. Muốn trần im lâu dài phải bịt được lối lên, vì chuột mái từ nhà bên, cây, dây điện sẽ vào lại. Cả quá trình bắt và bịt thường mất 2–4 tuần.

Nghe lại tiếng sau khi đã im một thời gian thường là chuột mới vào từ lối chưa bịt. Bài làm sao biết nhà đã hết chuột có lịch tự kiểm 4 tuần sau khi bắt.

Những sai lầm hay gặp khi xử lý chuột trên trần?

Sai lầm hay gặp nhất là ném bả lên trần qua nắp thăm rồi đóng lại, sau đó cả nhà ngửi mùi chuột chết hai tuần. Thứ hai là bịt hết lối khi chuột còn trên trần. Thứ ba là mua máy đuổi chuột siêu âm, vài tuần sau chuột vẫn chạy như cũ.

Bài máy đuổi chuột siêu âm có hiệu quả không giải thích vì sao chuột quen tiếng máy. Cùng nhóm bài chuột theo tình huống, anh chị có thể đọc thêm chuột chui vào tủ lạnh, máy giặt, xử lý sao và chuột chui lên từ cống, bồn cầu, chặn thế nào.

Khi nào nên gọi người làm?

Nên gọi khi trần không có nắp thăm hoặc quá cao, khi đã đặt bẫy 2 tuần mà tiếng vẫn còn, khi có mùi chuột chết trên trần, khi dây điện bị gặm nhiều, hoặc khi nhà liền vách có chuột chạy qua lại giữa nhiều căn. Kỹ thuật viên khảo sát không thu phí, soi trần và mái.

Đội kỹ thuật của Khử Trùng Toàn Cầu truy dấu bằng đèn UV trên trần, đặt bẫy lồng trên trần khi có chuột mái, đặt trạm bả có khoá ở ngoài nhà, chỉ từng khe mái, ống, dây cần bịt và ghi sơ đồ điểm bẫy sau mỗi lần kiểm. Xem trang dịch vụ diệt chuột, cách bố trí theo chuột trong nhà ở và căn hộ, và giá tại bảng giá diệt chuột nhà ở.