Sau ngập, chuột vào nhà từ đâu và làm gì trước?

Vì sao sau ngập chuột vào nhà nhiều hơn?

Vì nước ngập đẩy chuột ra khỏi chỗ ở. Chuột cống đào hang sâu 30–60 cm dưới nền đất, bờ kênh, chân hố ga; nước tràn vào là cả đàn bỏ hang. CDC ghi nhận sau thiên tai, chuột dời sang chỗ mới để tìm thức ăn, nước và nơi trú. Nhà tầng trệt là chỗ khô gần nhất.

Ở TP.HCM, ngập do triều cường khác ngập do một trận mưa. Triều lên theo con nước, lặp lại nhiều ngày trong tháng và dày nhất vào những tháng cuối năm, từ khoảng tháng 9 tới tháng 11. Các tuyến đường trũng thường ngập sâu 0,1–0,3 m, đủ để nước cống dâng lên qua phễu thoát sàn. Mỗi lần triều rút, hang ven kênh lại ướt thêm một lần, nên chuột không quay về kịp mà tìm chỗ ở mới.

Lúc chuột vào nhiều nhất thường không phải khi nước đang lên mà là 1–2 đêm sau khi nước rút: nhà còn ẩm, rác ướt chất ngoài hiên, cửa mở để phơi. Những lý do khiến chuột vào nhà ngay cả khi nhà sạch, không ngập, có ở bài vì sao chuột vào nhà dù không để thức ăn hở.

Nước rút rồi, chuột vào nhà theo lối nào?

Chuột vào theo đúng đường nước đã đi. Phễu thoát sàn, hố ga sân, khe chân cửa cuốn và lỗ ống xuyên tường là bốn lối hay gặp nhất sau ngập, vì nước làm bật nắp, lệch gioăng, cuốn trôi lớp vữa trám. Chuột nhắt chỉ cần khe 6 mm, chuột cống cần khe 12 mm là chui lọt.

Bồn cầu cũng là một lối, nhưng hiếm hơn phễu thoát sàn nhiều. Vật liệu bịt từng lối và thứ tự làm có ở bài bịt đường chuột vào nhà ở. Sau ngập nên làm lại toàn bộ, vì lớp trám cũ đã ngấm nước.

Dọn nhà sau ngập thế nào để khỏi hút chuột và tránh Leptospira?

Dọn nhanh, đi ủng và găng, không để da trầy chạm nước ngập. Nước tiểu chuột và động vật khác trôi vào nước lũ, nên CDC ghi nguy cơ nhiễm Leptospira tăng sau mưa lớn hoặc ngập. Người bệnh thường khởi phát 2–30 ngày sau khi tiếp xúc, nên dọn xong vẫn cần để ý sức khoẻ vài tuần.

Những việc nên làm khi dọn, theo khuyến cáo của CDC và thực tế nhà tầng trệt ở TP.HCM:

• Có vết xước, vết đứt ở chân tay thì không lội nước ngập; nếu buộc phải lội, băng vết xước bằng băng không thấm nước trước.
• Đi ủng cao su, đeo găng dày suốt lúc xúc bùn và dọn đồ ướt; dọn xong rửa tay chân bằng xà phòng, giặt riêng quần áo.
• Rác ướt, thực phẩm ngấm nước cho vào bao buộc kín, đưa ra điểm tập kết trong 1–2 ngày, không chất sát tường nhà.
• Thấy phân chuột thì không quét khô: xịt ướt bằng 1 phần thuốc tẩy pha 9 phần nước, để ngấm 5 phút rồi gom bằng giấy.

Trong mấy tuần sau ngập, ai bị sốt, đau cơ, đau đầu thì đi khám và kể với bác sĩ là đã lội hay dọn nước ngập. Các bệnh khác từ chuột và đường lây có ở bài chuột truyền bệnh gì cho người. Thứ tự rửa, khử khuẩn nền và chân tường sau ngập có ở bài nhà vừa ngập nước nên khử khuẩn theo thứ tự nào.

Đặt bẫy trong nhà và trạm bả ngoài vành đai ra sao?

Trong nhà chỉ đặt bẫy hoặc hộp giám sát không thuốc; thuốc bả để ở vành đai ngoài, trong trạm có khoá. Đây là cách công ty làm với mọi nhà sau ngập. Bả chỉ đặt trong nhà khi chủ nhà yêu cầu, vì chuột ăn bả hay chết trong vách, trần, gầm tủ và bốc mùi 2–4 tuần.

1. Bịt hoặc đậy tạm các lối ở bảng trên trước, để chuột đã vào không có thêm bạn.
2. Đặt bẫy kẹp hoặc hộp giám sát sát chân tường, trên đường chuột chạy: cạnh phễu thoát sàn, sau tủ lạnh, gầm cầu thang, cách nhau 6–12 m.
3. Ngoài nhà, đặt trạm bả có khoá dọc tường rào, cạnh hố ga và chỗ để rác, cách nhau 15–30 m.
4. Để yên bẫy và trạm, vì chuột thường sợ đồ lạ 3–5 ngày rồi mới lại gần; đừng dời chỗ mỗi sáng.
5. Mỗi tuần kiểm một lượt, ghi chỗ nào có chuột dính, chỗ nào có phân mới, rồi dồn bẫy về phía đó.

Ở nhà tầng trệt sát kênh, kỹ thuật viên của công ty hay gặp cùng một cảnh sau mỗi đợt triều. Phân mới dồn quanh phễu thoát sàn và dọc đống đồ ướt ở hiên sau, còn phòng khách gần như sạch. Bẫy đặt ngay hai chỗ đó bắt được chuột sớm hơn nhiều so với rải đều khắp nhà. So sánh kỹ hơn giữa bẫy và bả có ở bài chuột vào nhà nên dùng bẫy hay bả.

Khi nào nên gọi người xử lý chuột sau ngập?

Khi đặt bẫy 1–2 tuần mà vẫn thấy phân mới mỗi sáng, nghe tiếng chạy trên trần, hoặc nhà nằm ở vùng ngập lặp lại theo mỗi con nước. Lúc đó số chuột thường đã nhiều hơn số bẫy, và lối vào nằm ở chỗ khó thấy như hộp kỹ thuật, khoang trần, ống thoát chung với nhà bên.

Kỹ thuật viên khảo sát lối vào, đặt bẫy bên trong, trạm bả có khoá ở vành đai ngoài, rồi ghi sơ đồ từng trạm. Phần việc cụ thể có ở trang dịch vụ diệt chuột: bẫy bên trong, trạm bả vành đai ngoài. Với nhà hay ngập, một lần xử lý khó giữ được lâu vì mỗi đợt triều lại đẩy chuột mới vào. Gói kiểm soát côn trùng định kỳ mỗi tháng của công ty làm với chuột 4 lần mỗi tháng, tức mỗi tuần kiểm trạm, bẫy một lượt. Nhờ vậy, đợt ngập mới kéo chuột về là thấy ngay trong tuần.

Không chắc con trong nhà là chuột cống, chuột mái hay chuột nhắt thì so phân và đuôi ở trang ba loài chuột trong nhà. Biết đúng loài giúp đặt bẫy đúng tầng: chuột cống ở nền và cống, chuột mái chạy trên cao.