Diệt chuột chung cư, tòa nhà: hầm xe, phòng rác, trục kỹ thuật, chia việc với cư dân

Diệt chuột chung cư bắt đầu từ đâu?

Bắt đầu từ dưới cùng: hầm xe, phòng rác tổng, phòng bơm, bể nước ngầm, vành đai quanh toà nhà. Sau đó mới lên trục kỹ thuật, phòng rác tầng. Gom phản ánh của cư dân trong 2–3 tháng gần nhất lên sơ đồ theo tầng và theo trục căn để thấy chuột đi đường nào.

Phản ánh của cư dân là dữ liệu quý. Ghi mỗi phản ánh theo căn, tầng, trục, ngày, thấy gì. Sau vài tuần sẽ thấy phản ánh dồn vào một hai trục: đó là trục có khe hở hoặc gần phòng rác tầng có vấn đề. Làm trục đó trước thay vì rải đều cả toà.

Chuột lên các tầng bằng đường nào?

Chuột lên tầng theo bốn đường: trục kỹ thuật có ống nước, ống thoát, cáp đi xuyên sàn; ống đổ rác; giếng thang hàng, cầu thang thoát hiểm ít người đi; và khe quanh ống ở hộp kỹ thuật bếp, nhà vệ sinh mỗi căn. Chuột mái còn lên từ cây cao, mái khối đế.

Diệt chuột chung cư mà không bịt các đường này thì căn hộ nào cũng chỉ sạch được vài tuần.

• Trục kỹ thuật: khe quanh ống ở mỗi sàn chưa trám, hoặc trám bằng xốp đã bị gặm.
• Ống đổ rác: rác rơi xuống, thức ăn bám thành ống; cửa ống ở tầng không đóng kín.
• Thang thoát hiểm: ít người đi, cửa chống cháy có khe chân; chuột chạy theo bậc thang.
• Hộp kỹ thuật căn hộ: thông với trục chung; đây là cửa vào bếp căn hộ.
• Cây cao, mái khối đế: đường chuột mái lên ban công các tầng thấp.

Chuột nhắt chui lọt khe khoảng 6 mm, nên khe quanh ống thoát nước hay ống điện ở mỗi sàn đều đủ cho nó đi qua. Chuột cống ít lên tầng cao, thường chỉ ở hầm, tầng trệt, tầng thương mại; khi cư dân tầng cao báo chuột, gần như luôn là chuột nhắt hoặc chuột mái.

Trám khe quanh ống bằng lưới thép và vữa hoặc vật liệu chống cháy theo yêu cầu phòng cháy của toà nhà. Một lần trám đúng ở trục có phản ánh dồn thường giảm phản ánh của cả trục đó.

Xử lý hầm xe, phòng bơm, bể nước ngầm thế nào?

Hầm là nơi chuột cống sống và là nơi toà nhà được đặt trạm bả có khoá. Đặt trạm sát chân tường hầm cách nhau khoảng 6–12 m, dày hơn ở dốc hầm, cạnh hố ga, quanh phòng rác tổng, phòng bơm. Trạm gắn cố định, có số, có tem ngày kiểm.

Xử lý chuột hầm xe là phần ban quản lý thấy kết quả sớm nhất, thường chỉ sau vài lượt kiểm.

Bể nước ngầm cần chú ý riêng: chuột rơi vào bể, chết trong bể là chuyện đã xảy ra ở nhiều toà nhà. Nắp bể phải kín, có khoá; ống thông hơi của bể có lưới. Kiểm nắp bể ở mỗi lượt kiểm hầm.

Cư dân để đồ cũ, thùng carton, xe hỏng sát tường hầm là chỗ trú cho chuột cống. Ban quản lý nên có quy định dọn đồ ở hầm, và thông báo trước khi dọn. Chuột cống né trạm mới 3–5 ngày, nên tuần đầu trạm hầm có thể chưa có dấu ăn.

Phòng rác tổng, phòng rác tầng, ống đổ rác làm gì?

Phòng rác là nguồn ăn chính của chuột trong toà nhà. Phòng rác tổng dưới hầm cần trạm khoá quanh bên ngoài, hộp giám sát bên trong, thùng kín, rửa sàn sau mỗi lần thu gom. Phòng rác tầng cần hộp giám sát, thùng có nắp, cửa đóng; ống đổ rác cần cửa kín và được rửa định kỳ.

• Phòng rác tổng: thùng nắp kín, thu gom đúng giờ, không để rác tràn ra sàn; rửa sàn, thoát sàn có lưới.
• Phòng ép rác: trạm khoá sát chân tường ngoài cửa; hộp giám sát quanh máy.
• Phòng rác tầng: hộp giám sát ở góc; thùng có nắp; dọn mỗi ngày.
• Ống đổ rác: cửa ống ở mỗi tầng đóng kín; rửa thành ống theo lịch.
• Cư dân: buộc kín túi rác, không để túi ngoài cửa căn qua đêm.

Không đặt bả trong phòng rác tầng. Cư dân, trẻ nhỏ ra vào phòng rác mỗi ngày, và chuột ăn bả có thể chết trong trục ống ngay cạnh căn hộ, mùi vào căn. Phòng rác tầng chỉ dùng hộp giám sát không thuốc hoặc bẫy dính trong hộp.

Giờ thu gom và giờ rửa sàn phòng rác tổng là hai thứ ban quản lý kiểm soát được trực tiếp, và ảnh hưởng tới số chuột nhiều hơn số trạm. Đưa hai mục này vào phiếu kiểm của nhà thầu vệ sinh.

Khu thương mại, nhà hàng tầng trệt làm gì?

Nhà hàng, siêu thị mini, quán cà phê thuê ở tầng trệt, khối đế là nguồn chuột lớn cho cả toà nhà: bếp, kho thực phẩm, rác ướt, cửa nhận hàng. Ban quản lý nên yêu cầu khách thuê có chương trình chuột riêng cho phần thuê, và toà nhà lo cửa giao nhận chung, khu rác chung, hầm.

Hợp đồng thuê mặt bằng nên ghi một điều khoản: khách thuê có hoạt động thực phẩm phải có chương trình kiểm soát chuột, côn trùng với lịch và phiếu, gửi bản sao phiếu khi ban quản lý yêu cầu. Khi có phản ánh từ tầng trên, ban quản lý so phiếu hai bên để tìm nguồn.

Cách làm trong bếp, kho của một nhà hàng có ở trang diệt chuột nhà hàng.

Trục kỹ thuật, hộp gen, thang thoát hiểm làm gì?

Trục kỹ thuật là đường lên tầng của chuột, nên việc chính là bịt: trám khe quanh ống ở mỗi sàn bằng vật liệu chống cháy có lưới thép, đóng kín cửa hộp gen ở hành lang, gắn gioăng chân cửa thang thoát hiểm. Đặt hộp giám sát ở chân trục dưới hầm và vài tầng có phản ánh.

1. Xếp các trục theo số phản ánh của cư dân; làm trục nhiều phản ánh trước.
2. Mở cửa hộp gen ở hầm, soi phân, vệt đi trên ống; đặt hộp giám sát ở chân trục.
3. Soi khe quanh ống ở từng sàn của trục đó; ghi sàn nào hở.
4. Trám khe bằng vật liệu chống cháy theo yêu cầu phòng cháy, có lưới thép bên trong.
5. Kiểm lại sau 2 tuần: chỗ trám có bị gặm không, hộp giám sát chân trục còn dấu không.

Thang thoát hiểm ít người đi, có khi cư dân để đồ, rác ở chiếu nghỉ. Dọn sạch, gắn gioăng chân cửa chống cháy, và kiểm phân ở vài chiếu nghỉ mỗi lượt. Chuột hay dùng thang thoát hiểm để đi giữa tầng hầm và các tầng thấp.

Không đặt bả trong trục kỹ thuật hay hộp gen. Chuột ăn bả chết trong trục thì mùi đi theo trục vào các căn cùng cột, và lấy xác ra từ trong trục rất khó.

Căn hộ làm gì, ban quản lý làm gì?

Ban quản lý lo khu chung: hầm, phòng rác, trục, thang thoát hiểm, vành đai. Căn hộ lo phần trong căn: đặt bẫy, giữ đồ ăn kín, bịt khe trong hộp kỹ thuật bếp, báo khi thấy dấu. Thông tư 05/2024/TT-BXD về quản lý chung cư là cơ sở chia phần chung, phần riêng.

Chia việc rõ là điều kiện để diệt chuột chung cư có kết quả, vì không bên nào một mình làm được cả hai phần.

Khi nhiều căn cùng trục báo chuột, ban quản lý có thể tổ chức một đợt làm cả trục: kỹ thuật toà nhà trám khe ở từng sàn, đơn vị diệt chuột đặt bẫy trong các căn đăng ký, cùng một tuần. Làm cùng lúc thì chuột không chạy từ căn này sang căn kia.

Cách làm trong căn hộ cho cư dân có ở trang diệt chuột nhà ở, căn hộ; ban quản lý có thể gửi link này trong thông báo.

Biến phản ánh cư dân thành dữ liệu thế nào?

Mỗi phản ánh ghi năm thứ: căn, tầng, trục, ngày giờ, thấy gì. Gom theo tuần, đặt lên sơ đồ mặt cắt toà nhà. Sau một tháng, các chấm dồn vào trục nào, tầng nào là chỗ cần làm; số phản ánh qua các tháng là thước đo chương trình có hiệu quả không.

Phản ánh không nên chỉ thành một phiếu việc "đã xử lý" rồi đóng. Phiếu phải ghi rõ nguồn: trục nào, khe nào, đã trám chưa. Nhờ vậy lần sau có phản ánh cùng trục thì biết ngay có phải khe cũ bị gặm mở lại hay không.

Báo cáo tháng gửi ban quản trị nên có hai con số: số phản ánh của cư dân và tỷ lệ trạm hầm có dấu ăn. Hai con số cùng giảm là chương trình đang đúng hướng.

Toà văn phòng, trung tâm thương mại khác chung cư chỗ nào?

Toà văn phòng ít đồ ăn hơn chung cư nhưng có pantry mỗi tầng, nhiều cáp, trần giả thông giữa các văn phòng. Trung tâm thương mại có food court, siêu thị, nhiều cửa giao nhận. Cả hai có khách thuê chịu phần riêng, toà nhà chịu khu chung.

Diệt chuột tòa nhà văn phòng vì vậy nhấn vào hầm và trục cáp; trung tâm thương mại thì nhấn vào khu rác, cửa giao nhận.

• Toà văn phòng: trục, hầm, phòng rác do toà nhà; trần giả trong phần thuê do văn phòng; cáp mạng bị cắn là phản ánh hay gặp.
• Trung tâm thương mại: food court, bếp trung tâm, cửa giao nhận chung là áp lực chính; mỗi gian hàng thực phẩm có chương trình riêng.
• Toà hỗn hợp: chung cư trên, văn phòng giữa, thương mại dưới; chia hầm, rác, trục theo khối.

Khu rác của food court thường lớn nhất toà nhà và cần lịch thu gom dày nhất, có khi hai lần mỗi ngày. Trạm khoá quanh khu này đọc theo tuần, cùng lúc với các gian hàng thực phẩm, để so phiếu khi có phản ánh.

Văn phòng thuê trong toà nhà làm phần trần giả, pantry theo trang diệt chuột văn phòng; toà nhà làm khu chung theo trang này.

Thông báo cư dân, tổ chức đợt làm căn hộ thế nào?

Thông báo cho cư dân nên ngắn, rõ: toà nhà đang làm gì ở khu chung, cư dân cần làm gì trong căn, báo dấu cho ai, và nếu có đợt làm căn hộ thì đăng ký thế nào. Ghi rõ không có hoá chất phun ở hành lang, phòng rác tầng chỉ đặt hộp không thuốc.

1. Thông báo khu chung: lịch kiểm hầm, phòng rác; trạm có khoá, không chạm, không dời.
2. Việc của cư dân: buộc kín túi rác, không để đồ ăn ngoài cửa, không để đồ sát tường hầm.
3. Báo dấu: gọi lễ tân hoặc gửi qua ứng dụng toà nhà: căn, ngày, thấy gì.
4. Đợt làm căn hộ: căn đăng ký, giờ làm, giá nếu cư dân tự trả.
5. Kết quả: báo lại sau một tháng: số phản ánh giảm bao nhiêu, trục nào đã trám.

Đợt làm căn hộ cho kết quả tốt khi gom theo trục: các căn cùng cột làm trong cùng tuần, kỹ thuật toà nhà trám khe trục cùng lúc. Căn không đăng ký thì vẫn nên được kỹ thuật toà nhà vào trám khe hộp kỹ thuật, vì đó là đường chung.

Cư dân hay lo nhất là trẻ nhỏ, thú cưng. Nói rõ trong thông báo: bả chỉ có trong trạm khoá ở hầm, khu rác tổng; trong căn và hành lang chỉ có bẫy, hộp không thuốc.

Cách diệt chuột chung cư, toà nhà theo thứ tự nào?

Làm từ dưới lên, từ ngoài vào: vành đai, hầm, phòng rác tổng, khối thương mại chung, rồi trục kỹ thuật và phòng rác tầng. Toà chung cư 20–30 tầng thường mất một ngày cho buổi đặt trạm đầu ở khu chung; việc trám trục chia ra nhiều tuần theo thứ tự phản ánh.

1. Vành đai: trạm khoá dọc tường rào, cảnh quan, cạnh hố ga.
2. Hầm: trạm khoá dọc tường, dốc hầm, phòng bơm, phòng máy phát; kiểm nắp bể nước.
3. Phòng rác tổng, ép rác: trạm quanh ngoài, hộp giám sát trong.
4. Cửa giao nhận, khu rác thương mại: trạm khoá; yêu cầu khách thuê nộp phiếu.
5. Chân các trục: hộp giám sát ở hầm; ghi trục cần soi.
6. Phòng rác tầng: hộp giám sát mỗi tầng hoặc cách tầng.
7. Trám trục: trục nhiều phản ánh trước; ghi sàn đã trám.
8. Bàn giao: sơ đồ hầm, sơ đồ mặt cắt trục, mẫu ghi phản ánh.

Lượt kiểm hằng tuần đọc hết hầm và phòng rác tổng; phòng rác tầng đọc theo vòng, mỗi tuần một nhóm tầng. Tầng có phản ánh mới thì đọc ngay tuần đó.

Mẹo nào ban quản lý hay dùng mà không có tác dụng?

Ba cách hay gặp là phun thuốc diệt côn trùng ở hầm để "diệt luôn chuột", rải bả hở dọc tường hầm, và lắp máy đuổi chuột siêu âm ở phòng rác. Phun không diệt được chuột; bả hở thì trẻ nhỏ, chó của cư dân có thể chạm; máy siêu âm chuột quen sau vài ngày.

Thứ có tác dụng lại ít tốn kém: cửa phòng rác tầng đóng kín, rác thu gom đúng giờ, đồ cư dân không chất ở hầm, khe trục trám đúng vật liệu. Đây là việc của ban quản lý, không cần thuê ngoài, chỉ cần có người kiểm.

Cư dân tự đặt bả trong căn cũng là chuyện ban quản lý nên nhắc trong thông báo. Chuột ăn bả trong căn có thể chết trong trục, mùi vào cả cột căn hộ, và ban quản lý lại là nơi nhận phản ánh.

Đọc kết quả, SLA với nhà thầu thế nào?

Hợp đồng với nhà thầu diệt chuột nên đo bằng kết quả, không chỉ bằng số lượt: tỷ lệ trạm hầm có dấu ăn, số phản ánh cư dân, thời gian tới khi có phản ánh, và danh sách khắc phục đã đề xuất. Báo cáo tháng có đủ các con số này thì ban quản trị đọc được ngay.

Phản ánh giảm mà trạm hầm vẫn có dấu ăn đều là vành đai và hầm đang chặn đúng chỗ. Phản ánh tăng ở một trục là khe trục đó cần soi lại. Lịch kiểm, sơ đồ, báo cáo cho toà nhà có ở trang dịch vụ diệt chuột; giá theo diện tích khu chung ở bảng giá diệt chuột chung cư, toà nhà.

Sai lầm hay gặp khi diệt chuột ở chung cư, toà nhà

Sai lầm hay gặp nhất là chỉ xử lý căn có phản ánh, phun thuốc côn trùng ở hầm thay cho đặt trạm, để phòng rác tầng mở cửa, và không yêu cầu khách thuê thực phẩm ở tầng trệt có chương trình. Mỗi lỗi để lại một nguồn chuột mà cư dân không nhìn thấy.

Sai lầm cuối là dừng chương trình khi phản ánh đã về gần không. Toà nhà có rác, có hầm, có khách thuê thực phẩm mỗi ngày; giữ trạm hầm và phòng rác tổng quanh năm là cách giữ số phản ánh ở mức thấp. Cách xử lý chung cho gián, muỗi cùng các loài khác trong toà nhà có ở trang cách xử lý côn trùng toà nhà.