Loài mối: mối đất đắp đường mui, mối gỗ khô đùn phân hạt, và vì sao xịt vô ích

Con mối đang phá nhà là loài nào?

Nhìn dấu nó để lại. Đường ống bùn đắp dọc chân tường, ống nước, khung cửa là mối đất: nó cần ẩm nên đi trong ống bùn từ đất lên. Đống hạt khô li ti, cứng, sáu cạnh, rơi dưới tủ hay khung tranh là mối gỗ khô: nó ở trong gỗ và đùn phân ra ngoài.

Cách thử tại nhà: bóc một đoạn đường mui 5 cm rồi để 24 giờ. Mối đất đắp lại là đường đang hoạt động. Đống phân dưới tủ quét đi, sáng mai lại có là mối gỗ khô còn trong đó. Phân mối và mùn cưa khác nhau ở phân mối và mùn cưa khác nhau thế nào.

Mối vào nhà bằng đường nào và ở đâu?

Mối đất vào từ dưới lên: qua khe nứt nền rộng từ 1 mm, lỗ ống nước xuyên sàn, theo chân tường tới khung cửa, sàn gỗ. Mối gỗ khô vào từ trên xuống: mối cánh bay theo đèn đầu mùa mưa, đậu vào khe đồ gỗ và khoét vào. Đồ gỗ cũ mua về cũng mang theo tổ.

• Khung cửa, nẹp chân tường, tủ bếp sát nền: mối đất lên theo đường mui từ chân tường.
• Cột gỗ, cầu thang gỗ chôn chân xuống nền: lối đi thẳng từ đất vào gỗ, không cần đắp mui.
• Bồn cây xây sát tường, sân vườn ẩm: nguồn ẩm nuôi tổ mối đất; xem bồn cây và sân vườn làm mối vào nhà thế nào.
• Tủ, giường, khung tranh, đàn piano: mối gỗ khô, không dính tới nền; một món bị là lan sang món cạnh.

Chung cư tầng cao vẫn có mối đất vì nó đi theo hộp kỹ thuật và ống xuyên sàn từ tầng hầm lên, và có mối gỗ khô vì mối cánh bay theo đèn ban công.

Mối cánh bay vào nhà là chuyện gì?

Đầu mùa mưa, tháng 4–6, buổi chiều oi trước cơn mưa, mối cánh bay ra khỏi tổ theo đèn để ghép đôi, rụng cánh rồi tìm khe lập tổ mới. Xác cánh rụng đầy bệ cửa sổ sáng hôm sau là dấu này. Cánh mối bốn chiếc dài bằng nhau, khác kiến cánh có hai cánh trước dài hơn.

Thấy mối cánh trong nhà là có tổ trong bán kính vài chục mét, có khi ngay trong nền nhà; theo Đại học Florida, mối đất Formosa đi kiếm ăn xa tới 100 m quanh tổ. Vị trí cánh rụng nhiều nhất chỉ hướng tổ; đọc đọc vị trí cánh mối rụng để tìm tổ. Tổ mối có bao nhiêu con, xem một tổ mối có bao nhiêu con và sống bao lâu.

Mối phá gì và nhanh tới đâu?

Mối không đốt, không truyền bệnh. Nó ăn gỗ từ trong ra, để lại lớp vỏ mỏng bên ngoài nên khung cửa nhìn còn nguyên tới lúc ấn ngón tay lọt vào. Tổ mối đất lớn có thể ăn hết cả bộ khung cửa, và ăn cả giấy, hồ sơ, thùng carton trong kho.

• Khung cửa, sàn gỗ, cầu thang: rỗng từ chân lên, cửa xệ, sàn lún khi giẫm.
• Kho hồ sơ, kho carton: mối ăn giấy nhanh hơn gỗ; tủ hồ sơ ở tầng trệt sát tường là chỗ hay gặp.
• Tủ điện, hộp gen: mối đắp đất ẩm vào, gây rò và chập.
• Đồ gỗ quý, tượng, đàn: mối gỗ khô ăn chậm hơn nhưng phá đúng thứ không thay được.

Nhà xây trên đất từng có tổ mối mà không xử lý nền trước khi đổ sàn thì vài năm sau mối lên khung cửa là chuyện thường; xem bốn việc làm hỏng lớp phòng mối nền móng.

Gọi đúng loài rồi thì xử lý khác nhau ở đâu?

Mối đất: công ty dò tổ, đặt trạm nhử cố định lên đường mui đang hoạt động, rồi phun thuốc truyền dẫn lên mối thợ để chúng mang về tổ; đàn suy giảm dần qua các lượt kiểm. Xịt vào đường mui chỉ làm mối đổi lối, nên giữ nguyên đường mui tới khi kỹ thuật viên tới.

Đàn suy giảm cần thời gian, nên kiểm lại theo lịch chứ đừng bỏ trạm sau vài tuần. Nhà đang xây thì phun thẳng lên nền móng trước khi đổ sàn, để mối từ đất khó lên công trình. Mối gỗ khô nằm trong khung cửa, trần, xà thì công ty vẫn nhận làm: kỹ thuật viên khảo sát tìm nguyên nhân và đường mối, đặt trạm nhử ngay chỗ mối đang ăn rồi phun thuốc truyền dẫn, y như với mối đất. Dùng thuốc nào là tuỳ tình huống thực tế và quần thể mối nhiều hay ít, kỹ thuật viên linh động chọn cho từng nhà; thuốc có trong danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam. Còn mối gỗ khô trong đồ gỗ rời như tủ, sập, khung tranh là việc của xưởng bảo quản gỗ; Khử Trùng Toàn Cầu không khoan chân tường, không khoan tiêm đồ gỗ.

Bả mua ngoài có tới tổ không, đọc bả mối mua ngoài có diệt được tổ không. Nhà ở xem cách xử lý mối tại nhà ở, căn hộ, nhà đang xây xem phòng chống mối cho công trình đang xây.