Loài muỗi: nhận ra bằng giờ đốt, tư thế đậu và chỗ đẻ

Con muỗi đang đốt là loài nào?

Nhớ giờ bị đốt là đủ. Ban ngày, nhất là 6–8 giờ sáng và 16–18 giờ chiều, đốt ở cổ chân và bắp chân: muỗi vằn, thân đen có đốm trắng ở chân. Ban đêm khi đã tắt đèn, vo ve bên tai: muỗi cống Culex, nâu xám không đốm. Đậu chếch 45 độ, đuôi chổng lên: muỗi đòn xóc.

Muỗi đực không đốt, chỉ hút mật hoa. Con đốt luôn là muỗi cái đang cần máu để nuôi trứng, và ngay sau bữa máu nó đi tìm nước để đẻ. Vì thế chỗ bị đốt nhiều nhất và chỗ có ổ nước thường cách nhau trong khoảng 100 m.

Muỗi đẻ ở đâu trong nhà và quanh nhà?

Nước đọng lâu ngày, ở bất kỳ vật gì. Trong nhà: lọ hoa, khay hứng nước tủ lạnh, khay nước máy lạnh, đĩa kê chậu cây, bể cá bỏ không. Quanh nhà: lốp xe, xô chậu, máng xối tắc lá, hố thu nước trên mái, vỏ dừa. Ngoài cống là chuyện của muỗi cống, không phải muỗi vằn.

• Muỗi vằn chọn nước sạch nhỏ, kín gió: một khay nước tủ lạnh nhỏ đủ nuôi cả một lứa lăng quăng.
• Muỗi cống chọn nước bẩn nhiều chất hữu cơ: hố ga, rãnh thoát nước, bể phốt hở, vũng nước thải sau bếp.
• Muỗi đòn xóc chọn nước trong chảy chậm có bóng râm: suối, mương, ruộng, hố nước công trường ven rừng; hiếm gặp trong nội thành.

Cách kiểm tra tại nhà: soi đèn pin vào từng vật chứa nước, lăng quăng giật mình chìm xuống khi có bóng. Thấy lăng quăng ở đâu là ổ ở đó, không cần tìm muỗi.

Muỗi từ trứng thành muỗi bay mất bao lâu?

Ở 28–32 °C của TP.HCM, 7–10 ngày. Trứng nở sau 2–5 ngày, lăng quăng lột xác 4 lần trong 4–7 ngày, thành cung quăng 1–3 ngày rồi bay. Muỗi cái sống 2–4 tuần, đẻ tới 5 lứa, mỗi lứa 100–200 trứng. Trứng muỗi vằn dán trên thành vật chứa chịu khô được tới 8 tháng.

Số 7–10 ngày là lý do phun sương phải đi cùng việc xử lý ổ nước: thuốc làm muỗi đang bay chết dần, còn lăng quăng trong khay nước vẫn nở lứa mới cuối tuần. Đổ nước mà không cọ thành chậu thì trứng khô vẫn nở khi đổ nước lại.

Muỗi truyền bệnh gì và bệnh nào đáng lo nhất ở TP.HCM?

Sốt xuất huyết, do muỗi vằn, là bệnh đáng lo nhất ở thành phố vì ổ muỗi nằm ngay trong nhà và dịch tăng mỗi mùa mưa. Muỗi cống truyền viêm não Nhật Bản và giun chỉ, nặng nhưng ít gặp hơn trong nội thành. Muỗi đòn xóc truyền sốt rét, chủ yếu ở vùng rừng và công trường xa.

• Sốt xuất huyết: ủ 4–10 ngày, sốt cao, đau sau mắt, tiểu cầu giảm từ ngày 3–7; trẻ nhỏ và người có bệnh nền cần theo dõi sát.
• Zika: cùng muỗi vằn, nguy hiểm với thai phụ; đọc virus Zika: triệu chứng, đường lây và phòng ngừa.
• Viêm não Nhật Bản: muỗi cống hút máu lợn, chim rồi đốt người; trẻ em chưa tiêm phòng là nhóm dễ nặng.
• Sốt rét: muỗi đòn xóc ở rừng, rẫy, lán công trường; sốt rét run theo cơn, cần xét nghiệm máu ngay.

Với trường học, bệnh viện và khu trọ công nhân, một ca sốt xuất huyết là lý do y tế phường tới kiểm tra vật chứa nước. Có sổ dọn lăng quăng hằng tuần và biên bản phun định kỳ là thứ được hỏi đầu tiên.

Gọi đúng loài rồi thì xử lý khác nhau ở đâu?

Khác ở ổ đẻ. Muỗi vằn đẻ trong vật chứa nước quanh nhà, muỗi cống đẻ dưới hố ga và rãnh thải, muỗi đòn xóc đẻ ở suối, mương ngoài lán trại. Lượt xử lý của công ty vẫn gồm ba việc: xử lý ổ nước, phun sương cho muỗi đang bay và phun tồn lưu chỗ muỗi đậu.

Phun tồn lưu làm thành một dải dọc chân tường, từ mặt nền lên cao 1 m, cộng thêm rèm, gầm giường, bụi cây sát tường, những chỗ muỗi đậu nghỉ sau khi đốt. Phun sương làm muỗi đang bay suy hô hấp, tê liệt thần kinh rồi chết từ từ, nhưng không chạm tới lăng quăng, nên bỏ qua ổ nước thì một tuần sau lứa mới lại nở.

Loài nào nặng phần nào thì khác: muỗi vằn là vật chứa trong nhà, muỗi cống là hố ga của cả khu, muỗi đòn xóc là vách lán và màn cho chỗ ngủ. Sau lượt đầu, kỹ thuật viên kiểm lại ổ nước theo lịch định kỳ, dày hơn trong mùa mưa.

Vì sao chỉ đổ nước hay chỉ xịt đều không hết muỗi, đọc vì sao chỉ đổ nước hay chỉ xịt đều không hết muỗi. Phun sương và phun tồn lưu khác nhau ở phun sương và phun tồn lưu khác nhau thế nào. Nhà ở và căn hộ xem cách xử lý muỗi tại nhà ở, căn hộ.