Bốn việc nào làm hỏng lớp phòng mối ở nền móng?
Lớp phòng mối là lớp thuốc phun 3–5 lít mỗi m² lên bề mặt nền móng trước khi đổ bê tông, chỉ chặn được mối khi còn liền. Bốn việc hay làm đứt nó: đào trồng cây sát móng, lát sân cao che chân móng, để nước rò quanh móng, khoan xuyên nền không báo trước.

Lớp phòng mối nền móng chặn mối bằng cách nào?
Lớp phòng mối là lớp thuốc phun lên bề mặt nền móng trước khi đổ bê tông, 3–5 lít dung dịch mỗi m². TCVN 7958:2017 mô tả thêm cách đào hào quanh móng rộng 40–50 cm sâu 60–80 cm, khác cách công ty làm. Mối đất đi lên hay đi vào đều phải chạm lớp này.
Điểm mấu chốt là dải phải liền. Mối tìm khe hở rất giỏi; chỉ cần một đoạn vài chục phân bị đào đi, bị đất mới phủ qua hay bị nước rửa mỏng là chúng đi vòng qua được, phần còn lại dù nguyên vẹn cũng không chặn được ở đoạn đó.
| Việc chủ nhà hay làm | Phá lớp phòng mối ra sao | Cách làm đúng |
|---|---|---|
| Đào xới trồng cây sát móng | Xáo trộn dải đất đã xử lý quanh chân móng | Trồng cách móng ít nhất 1 m, hoặc dùng chậu |
| Đắp đất hoặc lát sân cao lên | Che chân móng, tạo cầu đất bắc qua dải | Giữ chân móng lộ ra ít nhất 15 cm |
| Để nước rò quanh móng | Rửa mỏng lớp thuốc, tạo vùng ẩm hút mối | Sửa ngay, kiểm đồng hồ nước định kỳ |
| Khoan xuyên nền, xây thêm sát nhà | Mở lối thẳng qua dải, phần mới không có lớp phòng | Báo đơn vị phòng mối trước; phần xây mới phun nền trước khi đổ bê tông |

Đào xới, trồng cây sát móng phá lớp phòng mối ra sao?
Mỗi lần đào để trồng cây, chôn ống tưới hay làm bồn hoa sát tường là một đoạn đất đã xử lý bị lật lên, trộn với đất mới chưa có thuốc. Đất trồng cây lại được tưới thường xuyên nên luôn ẩm, đúng thứ mối đất cần. Đoạn quanh gốc cây thành cửa ngõ cho mối.
Chậu cây kê trên sàn thì không sao, miễn không đọng nước và không kê sát tường. Muốn trồng xuống đất thì để cách móng ít nhất 1 m. Bồn cây đã xây sát tường cần sửa riêng; cách tách bồn và chống thấm có ở bài dải 1 m sát tường, bồn cây sát móng.
Vì sao đắp đất, lát sân cao che chân móng lại nguy hiểm nhất?
Vì lớp đất mới đắp tạo một cây cầu bắc qua trên dải đã xử lý. Mối đi trong đất mới lên thẳng phần tường phía trên mà không chạm lớp thuốc nào. Đây là việc hay gặp nhất trong bốn việc và khó nhận ra nhất, vì nâng nền sân hay lát lại gạch trông vô hại.
Giữ chân móng lộ ra ít nhất 15 cm so với mặt sân để nhìn thấy đường mui nếu có. Khi buộc phải nâng sân, báo đơn vị phòng mối để phun lên mặt đất đắp mới trước khi lát. Lớp đất đắp và gạch lát cũng che luôn đường mui, nên mối có thể đi nhiều tháng mà chủ nhà không thấy.

Nước rò quanh móng làm hỏng lớp phòng mối theo cách nào?
Theo hai cách. Nước rò liên tục rửa mỏng lớp thuốc trong đất, dải yếu dần rồi mất tác dụng ở đoạn đó trong nhiều tháng mà không ai thấy. Vùng đất ẩm quanh chỗ rò còn hút mối đất tới, vì chúng cần ẩm hơn cần gỗ, và áp lực dồn vào đúng đoạn đang yếu nhất.
- Kiểm đồng hồ nước lúc cả nhà không dùng: kim vẫn quay là có rò ngầm.
- Sửa ống thoát nhà tắm, ống xả máy lạnh chảy sát chân tường.
- Nối máng xối ra rãnh, không để nước mái đổ thẳng xuống chân móng.
- Chống thấm lại chân tường khi thấy vết ẩm loang không rõ nguyên nhân.
Khoan xuyên nền hay xây thêm mà không báo thì sao?
Lỗ khoan xuyên nền để đi ống nước, ống điện mở một lối thẳng qua dải phòng mối, và lối đó thường không ai xử lý lại. Phần xây thêm như bếp sau, mái che, phòng mới đổ bê tông trên nền chưa phun thuốc thì không có lớp phòng, thành cầu nối từ đất vào nhà chính.
- Báo trước cho đơn vị đã làm phòng mối nếu nhà còn trong thời hạn bảo hành.
- Ghi vị trí mọi lỗ khoan xuyên nền và trám kín quanh ống; đó là chỗ cần soi đường mui mỗi lần rà.
- Phun thuốc lên nền phần xây mới trước khi đổ bê tông, vì sau khi đổ thì không làm lại được.
- Giữ nguyên cao độ sân, không nâng mặt sân che chân móng.
- Không chôn ống hay hộp kỹ thuật cắt ngang dải phòng mà không báo đơn vị phòng mối.
Nhà mới nhận bàn giao là lúc lớp phòng còn nguyên nhất nhưng cũng dễ bị phá nhất, vì gần như nhà nào cũng cải tạo ngay. Nên xin chủ đầu tư bộ biên bản nghiệm thu phòng mối và giữ lại; hồ sơ gồm những gì có ở bài nghiệm thu lớp phòng mối nền cần hồ sơ gì. Lúc còn thi công, lớp phòng mối nằm trong danh mục việc của chỉ huy trưởng cùng hố móng đọng nước và lán trại, xem kiểm soát côn trùng công trình xây dựng theo giai đoạn.
Dấu hiệu nào cho thấy lớp phòng mối đã bị đứt?
Dấu hiệu rõ nhất là đường mui bằng đất xuất hiện trên tường ngoài, chân tường trong hoặc quanh ống xuyên sàn. Tiếp theo là mối cánh chui ra từ khe sàn, khung cửa hay chân tủ gõ nghe rỗng, và vết ẩm loang ở chân tường không rõ nguồn.

Lớp phòng mối không kiểm trực tiếp được. Cách thực tế là tự rà các dấu hiệu trên 2 lần mỗi năm, một lần trước mùa mưa, và rà lại sau mỗi lần cải tạo nhà, bên cạnh lượt kiểm định kỳ hằng tháng. Thấy một trong các dấu hiệu thì đừng xịt, để nguyên đường mui cho người khảo sát.
Khi nào cần gọi người khảo sát và đặt trạm nhử?
Khi đã thấy đường mui sống, mối cánh trong nhà hay gỗ gõ nghe rỗng, cần người khảo sát dò tổ rồi đặt trạm nhử cố định 7–14 ngày. Sau 14 ngày nghiệm thu, kỹ thuật viên phun thuốc truyền dẫn lên mối thợ để chúng mang về tổ.
Tuỳ tình huống thực tế và quần thể mối nhiều hay ít, kỹ thuật viên linh động dùng thuốc phù hợp cho từng trường hợp.

Nhà đã xây xong thì lớp phòng nền không làm lại được, vì công ty chỉ phun trực tiếp lên bề mặt nền móng lúc nền còn hở, không khoan chân tường hay bơm thuốc xuống nền đã lát. Lớp phòng mối làm lúc xây được bảo hành 2–5 năm tuỳ yêu cầu của khách hàng, với điều kiện lớp đã xử lý không bị đào phá. Nên việc đào, khoan kể trên phải báo trước. Bảo hành là cam kết quay lại khảo sát và xử lý trong thời hạn, không phải cam kết nhà không bao giờ có mối. Cách làm lúc xây có ở trang phòng mối cho nhà xây mới; nhà đã có mối xem diệt mối khi lớp thuốc nền đã hỏng. Nhà muốn có người rà mối đều đặn thì ký thêm phần kiểm mối hằng tháng; phần này tách khỏi hợp đồng côn trùng định kỳ.
So độ bền của lớp thuốc nền với trạm bả và lớp chắn vật lý, xem biện pháp chống mối nào bền nhất cho nhà ở.
Về bài viết này
Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp và biên soạn, từ kinh nghiệm thi công tại TP.HCM và các tỉnh lân cận từ năm 2020.
Duyệt chuyên môn: Lê Thành Nhân, Giám đốc điều hành Công ty TNHH Khử Trùng Toàn Cầu.
Cách làm ra bài: Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp từ hồ sơ khảo sát và các buổi xử lý tại hiện trường; số liệu sinh học đối chiếu với tài liệu chuyên ngành.
Nguồn tham khảo
Thông tin và số liệu trên trang này đối chiếu với các tài liệu sau.
- Bộ Khoa học và Công nghệ. Bảo vệ công trình xây dựng — Phòng chống mối cho công trình xây dựng mới, TCVN 7958:2017, 2017. Truy cập lần cuối 24/09/2026.

















