Mối sợ gì nhất?

Ai từng có mối trong nhà đều được truyền ít nhất một mẹo: quét dầu nhớt thải chân tường, rắc muối hột, đổ nước vôi, pha hàn the, đổ dầu hoả vào lỗ mối. Có người làm xong thấy mối "hết", có người thấy mối ăn sang chỗ khác. Kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu gặp cả hai kiểu rất nhiều.

Bài này nói mối thật sự sợ gì theo cách chúng sống, từng mẹo dân gian làm được gì, mẹo nào hỏng tường, hỏng gỗ, và vì sao tổ mối dưới nền vẫn sống dù chỗ mình thấy đã sạch mối.

Mối sợ gì nhất theo cách chúng sống?

Mối sợ khô, sáng và gió. Mối thợ dài chỉ khoảng 4–6 mm, có lớp vỏ rất mỏng, ra ngoài không khí khô là mất nước, chết trong vài giờ. Vì vậy mối đất luôn đi trong đường mui, ống đất ẩm rộng chừng 5–10 mm tự đắp, và chỉ ăn gỗ ở chỗ có độ ẩm. Kẻ thù tự nhiên lớn nhất của mối là kiến.

Hiểu điều này sẽ thấy vì sao nhà ẩm, chân tường thấm, gỗ chạm đất là nhà dễ có mối nhất, và vì sao phá đường mui thì mối biến mất ngay khỏi chỗ đó. Mối không chết vì bị phá đường, chúng rút về và đắp đường khác. Theo tài liệu của Hiệp hội Quản lý Dịch hại Quốc gia Mỹ về mối đất, một tổ có thể có hàng trăm nghìn tới vài triệu con, kiếm ăn rộng dưới đất.

Quét dầu nhớt thải chân tường có chặn được mối không?

Chặn tạm được ở đúng đoạn quét, vì mối tránh lớp dầu. Nhưng dầu thấm vào tường, gạch, để lại vết đen không lau được, mùi lâu, dễ bắt lửa, và làm bẩn đất quanh nhà. Mối chỉ đi vòng qua đoạn khác hoặc lên từ khe sàn. Đây là mẹo không nên dùng trong nhà.

Dầu hoả, xăng đổ vào lỗ mối còn nguy hiểm hơn: hơi xăng trong phòng kín có thể cháy nổ, ngộ độc. Mối gần lỗ chết, còn tổ ở sâu dưới nền thì không.

Muối, vôi, phèn chua có diệt được mối không?

Không diệt được tổ. Muối hột rắc chân tường hút ẩm làm tường ẩm thêm, lâu ngày làm bong vữa, mục chân tường; mối còn thích chỗ ẩm. Nước vôi quét lên gỗ làm mối tránh một thời gian nhưng bị rửa trôi. Phèn chua gần như không có tác dụng với mối.

Hàn the có chống mối được không?

Có một phần sự thật: ngành xử lý gỗ có dùng hợp chất gốc borat để tẩm gỗ chống mối, nhưng là tẩm sâu dưới áp lực trong xưởng. Hàn the pha nước tưới lên gỗ đã lắp, lên đường mui thì chỉ dính lớp ngoài, mưa ẩm rửa trôi, không tới tổ. Để hàn the trong nhà còn dễ bị trẻ nhỏ ăn nhầm.

Nếu sửa nhà, thay đồ gỗ ở chỗ từng có mối, hãy hỏi xưởng gỗ đã xử lý chống mối hay chưa, có giấy tờ. Chuyện thay khung cửa mà mối vẫn ăn lại có ở bài thay khung cửa mới mà mối vẫn ăn lại.

Vì sao làm mẹo xong mối hết rồi lại có?

Vì mẹo chỉ làm mối bỏ chỗ mình thấy, còn tổ dưới nền vẫn nguyên. Mối thợ rút về, vài tuần sau đắp đường mui ở khung cửa phòng bên, gầm cầu thang, tủ âm tường. Có khi còn tệ hơn, vì người làm mất dấu đường mui cũ, khó tìm tổ.

Đó cũng là lý do xịt thuốc lên đường mui hay làm mối lan rộng, có bài riêng: vì sao xịt lên đường mui mối càng lan rộng. Việc nên làm khi thấy đường mui là để yên, chụp ảnh, và gọi khảo sát. Nhà từng có mối nên được kiểm lại 1 lần mỗi năm, trước mùa mưa.

Nhà mới xây có cần phòng mối không?

Nên làm, nhất là nhà xây trên đất ruộng cũ, gần kênh, gần cây lớn, hoặc khu từng có nhiều mối. Phòng mối cho công trình mới làm lúc đổ nền, trước khi lát gạch: phun thuốc lên bề mặt nền móng để mối dưới đất không lên được. Làm sau khi nhà xong thì khó và tốn hơn nhiều.

Ở Khử Trùng Toàn Cầu, phòng mối công trình là phun thuốc trực tiếp lên bề mặt nền móng với mật độ 3–5 lít mỗi m², bảo hành 2–5 năm tuỳ hợp đồng. Chủ nhà cần hẹn trước với nhà thầu thời điểm phun, vì phải làm đúng lúc nền đã san phẳng mà chưa đổ bê tông, lát gạch.

Chi tiết từng bước có ở trang phòng chống mối công trình.

Chưa thấy đường mui thì có dấu nào cho biết nhà đang có mối?

Có vài dấu sớm: gỗ gõ nghe rỗng, sơn khung cửa phồng lên như bọt, cửa gỗ tự nhiên kẹt, ván sàn lún nhẹ khi bước, mối cánh rụng cánh ở bậu cửa sổ đầu mùa mưa, hoặc đống hạt nhỏ như cát dưới khung gỗ. Thấy một trong các dấu này thì nên kiểm kỹ.

Cách tự kiểm nhanh trong 15–20 phút:

• dùng cán tua vít gõ dọc khung cửa, chân cầu thang, ván sàn sát tường; tiếng bộp rỗng là chỗ cần xem;
• soi đèn sau tủ âm tường, gầm cầu thang, quanh ống nước xuyên sàn;
• nhìn bậu cửa sổ, góc nhà xem có cánh mối rụng thành đống nhỏ;
• tìm hạt phân nhỏ như cát dưới khung gỗ, dấu của mối gỗ khô.

Bài sàn gỗ nhà kêu rỗng khi gõ có phải mối không giúp phân biệt tiếng rỗng do mối với ván bị bong keo.

Có nên tự mua thuốc diệt mối về xịt?

Không nên với mối đang ăn trong nhà. Xịt lên đường mui, gỗ bị ăn chỉ giết mối ở chỗ xịt, làm mối bỏ đường cũ, đào đường mới, và người làm mất dấu để đặt trạm. Thuốc phòng mối bán lẻ cũng không đi tới tổ dưới nền. Việc nên làm là để yên, chụp ảnh, gọi khảo sát.

Nếu muốn tự làm phần phòng ngừa, hãy làm những việc không đụng tới mối đang có: sửa chỗ thấm, cắt gỗ chạm đất, dọn gỗ vụn, ván khuôn quanh nhà, kê đồ gỗ cách tường. Bài vì sao xịt lên đường mui mối càng lan rộng có ảnh từng giai đoạn sau khi xịt.

Cùng nhóm mẹo dân gian, anh chị có thể đọc thêm cách giữ thùng gạo không bị mọt và mọt sách là con gì.

Khi nào nên gọi người làm?

Nên gọi ngay khi thấy đường mui đất trên tường, gỗ gõ nghe rỗng, sơn khung cửa phồng, hay mối cánh chui ra từ khe trong nhà. Kỹ thuật viên khảo sát không thu phí, dò tổ và xem phạm vi mối trước khi đặt trạm.

Đội kỹ thuật của Khử Trùng Toàn Cầu đặt trạm nhử cố định tại đường mui đang có mối 7–14 ngày, nghiệm thu ngày 14 rồi phun thuốc truyền dẫn lên mối thợ để chúng mang về tổ, đàn suy giảm dần; diệt mối trong nhà bảo hành 6 tháng. Cách làm ở trang dịch vụ diệt mối; phòng mối cho nhà đang ở ở bài ba bước phòng mối cho nhà đang ở.