Mối đất Coptotermes: đắp đường mui bùn từ nền lên, tổ hàng trăm nghìn con dưới đất

Nhận ra mối đất bằng gì?

Đường mui là dấu chắc nhất: ống bùn đắp bằng đất và nước bọt, bám dọc chân tường, ống nước, cột, luôn nối từ nền lên. Bóc ra thấy mối thợ trắng đục 3–4 mm và mối lính đầu vàng nâu hình quả lê, hàm đen, chạm vào tiết giọt dịch trắng ở trán.

Gõ khung cửa nghi ngờ: tiếng bộp rỗng và đầu tua vít ấn lọt là gỗ đã bị ăn từ trong. Bóc thử 5 cm đường mui, mối quay lại đắp kín là đường đang dùng.

Mối đất vào nhà bằng đường nào?

Từ dưới lên, qua khe rộng chỉ 1 mm: khe nứt nền, khe co giãn, mép sàn với tường, lỗ ống nước và ống điện xuyên sàn, chân cột gỗ chôn xuống đất. Không chui được qua bê tông đặc, nó đi vòng theo khe. Lên tới gỗ là ăn ngược từ chân lên.

• Khung cửa và nẹp chân tường ở tầng trệt: chỗ bị ăn đầu tiên, gần nền nhất.
• Chân cột, cầu thang gỗ chôn chân: đi thẳng trong gỗ, không thấy đường mui bên ngoài.
• Lỗ ống nước xuyên sàn nhà tắm, bếp: ẩm và có khe; đường mui hay đắp quanh ống.
• Bồn cây xây sát tường, sân vườn tưới nhiều: nguồn ẩm giữ tổ sát nhà.

Nhà mới xây mà đã có mối là do nền không được phun chống mối trước khi đổ sàn, hoặc thùng carton, pallet gỗ để sát tường tầng trệt; xem phun chống mối nền nhà mới xây làm thế nào.

Tổ mối đất lớn tới đâu và ăn xa bao nhiêu?

Tổ trưởng thành có hàng trăm nghìn tới vài triệu con. Mối chúa đẻ hàng nghìn trứng mỗi ngày, sống tới 15 năm. Đàn đi kiếm ăn trong bán kính hàng chục mét quanh nhà, nên tổ có thể nằm dưới nhà bên hoặc gốc cây ngoài hẻm mà đường mui lại lên nhà mình.

Vì tổ có thể ở ngoài nhà, một tổ suy giảm rồi thì tổ khác trong bán kính 30 m vẫn có thể tìm tới; nhà đã từng có mối nên giữ trạm nhử và kiểm lại theo lịch. Mùa mối bay ở TP.HCM, xem mùa mối bay ở TP.HCM và vùng lân cận.

Mối đất phá gì trong nhà và kho?

Ăn từ chân lên và từ trong ra: khung cửa rỗng ruột, sàn gỗ lún, cầu thang kêu, tủ bếp sát tường mục. Trong kho, nó ăn thùng carton, hồ sơ giấy, pallet. Mối đắp đất ẩm vào hộp gen và tủ điện, gây rò điện. Nền bị đào khoang dưới lớp bê tông lót, lâu ngày sụt.

• Khung cửa, nẹp chân tường: vỏ ngoài còn sơn, bên trong đầy bùn.
• Kho hồ sơ, kho carton tầng trệt: mối ăn giấy nhanh; thùng để sát tường bị trước.
• Tủ điện, hộp gen: đất ẩm trong hộp, nhảy aptomat không rõ lý do.
• Nền, vỉa hè: khoang rỗng dưới bê tông lót, gạch nền bong, sụt cục bộ.

Với kho và nhà máy, đoàn kiểm tra hỏi hồ sơ phòng chống mối nền và biên bản đặt trạm; nhà máy thực phẩm xem cách xử lý mối cho nhà máy, kho.

Xử lý mối đất vì sao phải nhử chứ không xịt?

Vì tổ ở dưới đất, thuốc xịt không tới, và mối bị động thì đổi lối. Công ty dò tổ, đặt trạm nhử cố định lên đúng đường mui đang hoạt động để mối vào ăn, rồi phun thuốc truyền dẫn lên mối thợ; thợ mang thuốc về tổ và đàn suy giảm dần.

Việc chủ nhà làm được là không xịt, không bóc đường mui từ lúc thấy tới lúc kỹ thuật viên tới. Nhà đang xây thì phun thẳng lên nền móng trước khi đổ sàn. Loại thuốc truyền dẫn không cố định: đàn mối lớn hay nhỏ, nằm ở đâu thì kỹ thuật viên chọn thuốc phù hợp với trường hợp đó, trong danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam. Công ty không khoan chân tường, không khoan tiêm đồ gỗ.

Hoạt chất trong thuốc mối khác nhau ra sao, đọc hoạt chất trong thuốc diệt mối khác nhau ra sao. Nhà ở xem cách xử lý mối tại nhà ở, căn hộ. Đống hạt rơi dưới tủ là loài khác, xem mối gỗ khô; bảng so hai loài ở trang loài mối.