Thay khung cửa mới mà mối vẫn ăn lại, vì sao?

Nhiều gia đình đi theo cùng một kịch bản. Khung cửa phòng ngủ gõ nghe bộp bộp, sơn phồng, cạy ra thấy bên trong toàn bùn đất. Gọi thợ mộc tới tháo, lắp khung gỗ mới, sơn lại sạch đẹp, nghĩ thế là xong. Năm sáu tháng sau, ở chân khung mới lại có một vệt đất nhỏ, gõ vào thấy hơi rỗng. Lần này cả nhà hoang mang hơn, vì vừa tốn tiền cho thợ mộc.

Chuyện này không phải lỗi của thợ mộc, mà là thứ tự làm bị ngược. Bài này giải thích vì sao khung mới bị ăn lại, nên làm theo thứ tự nào, chọn vật liệu gì cho khung thay, và những chỗ cần sửa quanh khung để mối không quay lại.

Mối ăn khung cửa thì tổ nằm ở đâu?

Với mối đất, loài hay ăn khung cửa nhất ở nhà phố TP.HCM, tổ không nằm trong khung cửa mà ở dưới nền, trong đất dưới móng hoặc trong hốc tường. Mối thợ đi từ tổ lên theo đường mui rộng chừng 5–10 mm hoặc theo khe giữa tường và khung, ăn gỗ rồi mang thức ăn về tổ mỗi ngày.

Cạy khung cũ ra, anh chị thường thấy bên trong rỗng thành từng lớp, đầy đất ẩm. Đó là mối đắp đất vào chỗ đã ăn để giữ ẩm. Phần gỗ bên ngoài còn nguyên lớp sơn mỏng, nên nhìn ngoài khó thấy cho tới khi khung đã rỗng gần hết. Tổ ở đâu thì nằm ngoài tầm mắt: có khi ngay dưới ngưỡng cửa, có khi cách đó vài mét dưới nền nhà, dưới bếp hay nhà vệ sinh.

Vì tổ không nằm trong khung, nên tháo khung đi không làm tổ chết. Tổ chỉ mất một nguồn ăn và sẽ tìm nguồn khác, mà gần nhất chính là cái khung mới vừa lắp vào cùng chỗ.

Vì sao tháo khung cũ trước lại làm khó xử lý hơn?

Vì khung cũ đang có mối là chỗ tốt nhất để đặt trạm nhử. Mối đang ăn ở đó mỗi ngày, đường mui còn sống, đặt trạm vào là có mối ngay. Tháo khung đi, đường mui bị phá, mối rút về, người làm mất chỗ đặt trạm và phải chờ mối lên lại ở chỗ khác.

Nghe hơi ngược đời, nhưng với trạm nhử, cái khung cửa hỏng là "tài sản". Kỹ thuật viên đặt trạm nhử ngay sát chỗ mối đang ăn trên khung cũ, để yên 7–14 ngày cho mối thợ kéo nhau vào trạm. Sau đó mới đưa thuốc truyền dẫn lên mối thợ để chúng mang về tổ. Nếu tháo khung trước, phải chờ mối mở đường mới, có khi lên ở khung cửa phòng bên.

Trong thời gian chờ đó, khung cũ có thể yếu thêm một chút. Với cửa đi lại hằng ngày, thợ có thể gia cố tạm bằng nẹp vít bên ngoài, miễn không phá đường mui và không làm hỏng chỗ đặt trạm.

Thứ tự nên làm là gì?

Khảo sát và xử lý tổ trước, chờ đàn mối suy giảm, rồi mới tháo khung cũ, sửa chỗ ẩm và lắp khung mới. Cả quá trình thường mất khoảng 3–4 tuần cho phần mối, cộng thời gian thợ mộc. Đừng hẹn thợ mộc tới tháo khung trước ngày kỹ thuật viên khảo sát.

1. Giữ nguyên khung cũ và đường mui. Không cạy, không xịt, không quét đất mối đi. Chụp ảnh để gửi khi hẹn khảo sát.
2. Khảo sát, dò tổ. Kỹ thuật viên xem đường mui đi từ đâu, gõ các khung cửa, chân cầu thang, tủ âm tường quanh đó để biết phạm vi.
3. Đặt trạm nhử 7–14 ngày sát chỗ mối đang ăn. Cả nhà không dời trạm, không xịt thuốc trong phòng.
4. Ngày 14 nghiệm thu, phun thuốc truyền dẫn lên mối thợ trong trạm để chúng mang về tổ. Đàn suy giảm dần trong vài tuần sau đó.
5. Kiểm lại xem còn đường mui sống không. Khi không còn mối hoạt động ở khung, mới gọi thợ mộc.
6. Tháo khung cũ, sửa chỗ ẩm, lắp khung mới theo các lưu ý ở phần dưới.

Bài diệt mối bằng trạm nhử mất bao lâu có các mốc thời gian chi tiết hơn cho từng bước.

Khung mới nên dùng gỗ gì, có nên đổi sang nhôm, nhựa?

Khung không phải gỗ như nhôm, nhựa lõi thép, composite thì mối không ăn, nhưng mối vẫn có thể đắp đường mui qua chúng để lên tới cánh cửa gỗ, trần gỗ, tủ âm tường. Gỗ tự nhiên tốt, đã xử lý chống mối từ xưởng thì bền hơn gỗ tạp, ván ép, ván MDF dùng làm khung.

Chọn vật liệu không thay được việc xử lý tổ. Khung nhôm chỉ chuyển mối sang ăn thứ khác trong nhà: cánh cửa gỗ, ván sàn, tủ bếp. Nếu tổ còn, nhà vẫn có mối.

Lắp khung mới cần sửa gì quanh khung?

Cần cắt nguồn ẩm và bỏ chỗ gỗ chạm nền. Chân khung không nên chôn sâu vào nền gạch ướt, khe giữa khung và tường nên được trám kín bằng vữa thay vì nhét gỗ vụn, và mọi chỗ rò nước gần cửa, như ống nước âm tường, nhà vệ sinh kế bên, phải sửa trước khi lắp.

Mối đất cần ẩm để sống. Khung cửa nào chân bị nước ngấm quanh năm, như cửa nhà tắm, cửa ra sân, cửa sau bếp, là khung mối thích nhất. Khi thợ mộc tháo khung cũ ra, đó là lúc tốt để nhìn vào bên trong tường xem có thấm không.

• Dọn hết gỗ cũ, mùn gỗ, đất mối trong hốc khung, không để lại làm "mồi" cho đợt sau.
• Chân khung kê cách nền hoặc có lớp lót không phải gỗ, không để gỗ chạm thẳng nền ẩm.
• Trám khe giữa khung và tường bằng vữa, keo, không chèn gỗ vụn, giấy.
• Sửa chỗ thấm ở tường, ống nước âm, sàn nhà tắm kế bên trước khi lắp.
• Sơn kín cả mặt sau khung trước khi lắp để gỗ đỡ hút ẩm.

Bột mịn dưới khung cửa mới là mối hay mọt?

Nếu là hạt nhỏ, khô, cỡ hạt cát, màu nâu cam, rơi thành đống, đó thường là phân mối gỗ khô. Nếu là bột gỗ mịn như phấn, có lỗ tròn 1–2 mm trên mặt gỗ, nhiều khả năng là mọt hại gỗ theo gỗ vào từ xưởng. Hai loại cần xử lý khác nhau.

Khung mới bị ăn lại chỉ sau vài tháng mà không có đường mui đất thì nên nghĩ tới hai khả năng này. Mối gỗ khô sống trong gỗ, không cần đất; chúng có thể đã có sẵn trong gỗ từ trước khi đóng khung. Mọt hại gỗ cũng vậy. Bài bột dưới đồ gỗ là mọt hay mối gỗ khô có ảnh để so.

Cùng nhóm tình huống "đã xử lý mà chưa hết", anh chị có thể đọc thêm đặt trạm nhử mấy tuần mà mối không vào và đã diệt mối rồi, sao năm sau vẫn thấy mối cánh.

Khi nào nên gọi người làm?

Nên gọi ngay khi thấy khung cửa gõ rỗng, sơn phồng, có vệt đất, và trước khi hẹn thợ mộc tháo khung. Kỹ thuật viên khảo sát không thu phí, dò tổ, gõ các khung cửa quanh đó để xem phạm vi, rồi mới đặt trạm. Thợ mộc nên vào sau khi đàn mối đã suy giảm.

Mối gỗ khô trong khung cửa, trần, xà của nhà, đội kỹ thuật của Khử Trùng Toàn Cầu cũng xử lý như mối đất: khảo sát, đặt trạm, phun thuốc truyền dẫn. Diệt mối trong nhà được bảo hành 6 tháng, với điều kiện trạm nhử không bị dời hay bị xịt trong đợt làm. Cách làm đầy đủ ở trang dịch vụ diệt mối; cách phân biệt mối đất và mối gỗ khô ở mục Loài.