Rệp giường: hình dạng từng giai đoạn, rệp thường và rệp nhiệt đới, vòng đời và chỗ trốn quanh giường
Rệp giường dài 1–7 mm tuỳ giai đoạn, nâu đỏ, dẹt, không cánh, hút máu người lúc ngủ. Ở vùng nhiệt đới như TP.HCM có thêm rệp nhiệt đới Cimex hemipterus. Rệp cái đẻ 200–500 trứng trong đời, trốn trong vòng 1,8 m quanh chỗ ngủ, và nhiều dòng rệp nhiệt đới đã kháng thuốc xịt thông thường.
Người ta thường chỉ biết có rệp khi đã bị cắn nhiều đêm liền, rồi xịt thuốc lên nệm và thấy vài hôm sau lại bị. Lý do nằm ở chỗ con rệp trốn và ở trứng của nó, không nằm ở loại thuốc. Trang này giúp anh chị nhận ra rệp ở từng giai đoạn và biết chúng sống ra sao trước khi làm gì tiếp.
Khi khảo sát phòng có rệp, kỹ thuật viên soi đèn pin theo đường may nệm, khe khung giường, đầu giường và ổ điện gần giường. Thấy xác lột, chấm phân đen hay trứng trắng ở đâu là biết ổ ở đó.
Con rệp giường trông thế nào ở từng giai đoạn?
CDC mô tả rệp giường màu nâu đỏ, không cánh, dài từ 1 tới 7 mm tuỳ giai đoạn. Chưa hút máu thì rệp dẹt như hạt táo; hút no thì phồng lên, đỏ hơn. Trứng trắng đục, nhỏ cỡ đầu kim, thường dính thành cụm ở khe gỗ, đường may nệm.
| Giai đoạn | Cỡ | Nhìn thấy gì |
|---|---|---|
| Trứng | Khoảng 1 mm (UC IPM ghi khoảng 1/20 inch) | Hạt trắng đục dính trong khe, thường thành cụm |
| Rệp non tuổi 1 | Khoảng 1,5 mm | Gần như trong suốt, đỏ lên sau bữa máu |
| Rệp non tuổi 5 | Khoảng 4,5 mm | Giống rệp lớn nhưng nhạt màu hơn |
| Rệp trưởng thành | Khoảng 5 mm, rệp nhiệt đới trung bình 5,5 mm | Nâu đỏ, dẹt, bầu dục; hút no thì phồng dài ra |

Số đo của các nguồn không khớp hẳn: Đại học Florida ghi rệp lớn dài 6–9,5 mm, còn CDC và UC IPM ghi khoảng 5 mm. Cỡ phụ thuộc rệp đã hút máu hay chưa, nên đừng dựa vào một con số để loại trừ rệp.
Rệp thường và rệp nhiệt đới khác nhau chỗ nào?
Hai loài rệp giường sống bám người là rệp giường thường Cimex lectularius, chủ yếu ở vùng ôn đới, và rệp nhiệt đới Cimex hemipterus ở vùng nhiệt đới, cận nhiệt đới. Bằng mắt thường gần như không phân biệt được; khác nhau ở đốt ngực trước, phần ngay sau đầu, phải soi bằng kính lúp.
| Đặc điểm | Rệp giường thường | Rệp nhiệt đới |
|---|---|---|
| Phân bố | Khắp thế giới, nhiều ở vùng ôn đới | Vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, gồm miền Nam |
| Đốt ngực trước | Nở rộng sang hai bên, mép dẹt | Hẹp hơn, mép ít loe |
| Đọc chi tiết | rệp giường thường | rệp nhiệt đới |
Vòng đời, thời gian nhịn đói và mức kháng thuốc của mỗi loài khác nhau khá nhiều; số đo riêng của từng loài nằm ở hai trang con trên.
Rệp sống bao lâu và trốn ở đâu trong phòng?
Trứng rệp nở sau khoảng 1–2 tuần tuỳ nhiệt độ. Rệp non qua 5 tuổi, mỗi tuổi phải hút ít nhất một bữa máu mới lột xác được. Một bữa máu kéo dài 3–10 phút, thường lúc người đang ngủ. Thời gian từ trứng tới con trưởng thành của từng loài, xem hai trang con ở mục trên.
- Trứng: rệp cái đẻ 2–5 trứng mỗi ngày, 200–500 trứng trong đời; trứng dính chặt vào khe, không rơi khi giũ nệm.
- Rệp non: 5 lần lột xác, để lại xác vỏ màu vàng nhạt, là dấu dễ thấy nhất khi soi khe giường.
- Rệp trưởng thành: sống trung bình 6 tháng theo NMSU, mỗi năm có 3–4 thế hệ.
- Chỗ trốn: UC IPM ghi rệp thường ở trong vòng 1,8 m quanh chỗ ngủ, ngồi nghỉ: đường may và núm nệm, khe khung giường, mộng gỗ, đầu giường, bàn trang điểm.
- Đi xa: đói thì rệp bò được hơn 30 m mỗi đêm theo CDC, nên sang được phòng bên qua khe tường, ống điện.

Cả hai loài đều nhịn đói được nhiều tháng, nên bỏ phòng trống vài tuần không làm rệp chết hết.
Rệp giường gây hại gì cho người và cho cơ sở lưu trú?
CDC cho biết rệp giường không được biết là truyền bệnh cho người. Tác hại là ngứa, mất ngủ, đôi khi dị ứng nặng, và nhiễm trùng da khi gãi nhiều. Có người bị cắn mà không nổi gì, nên không thể dựa vào vết cắn để kết luận có hay không có rệp.
- Lây theo đồ đạc: rệp nấp trong đường may vali, nếp quần áo, chăn ga, đồ gỗ cũ; người mang theo thường không biết.
- Ký túc xá, nhà trọ đông người: giường sát nhau, chăn gối dùng chung nên rệp lan từ giường này sang giường khác; số liệu một khảo sát ký túc xá nằm ở trang rệp nhiệt đới.
- Kháng thuốc: cả hai loài đều có dòng kháng nhóm cúc tổng hợp, loại hoạt chất có trong nhiều bình xịt gia dụng.

Biết rệp sống thế nào rồi thì xử lý khác đi ở đâu?
Ba điều ở trên quyết định cách làm: trứng nở thành lứa mới sau lần xử lý đầu, rệp nhịn đói hàng tháng, và nhiều dòng rệp nhiệt đới đã kháng nhóm cúc tổng hợp. Vì vậy buổi phun phải vào đúng khe trốn, kèm giặt sấy nóng chăn ga.
Gói xử lý rệp là một buổi phun. Trong 14 ngày sau đó, nếu nhà còn thấy rệp, kể cả con mới nở từ trứng, thì báo lại: kỹ thuật viên quay lại kiểm tra và xử lý bổ sung, không tính thêm phí.
Vì sao xịt mãi không hết, đọc vì sao xịt thuốc mãi không hết rệp giường. Giặt sấy bao nhiêu độ thì rệp chết, đọc diệt rệp bằng nhiệt, giặt sấy ở nhiệt độ nào. Khách sạn và nhà ở có cách làm riêng: xử lý rệp trong khách sạn, xử lý rệp tại nhà ở, căn hộ.
Về bài viết này
Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp và biên soạn.
Cách làm ra bài: Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp từ hồ sơ khảo sát và các buổi xử lý tại hiện trường; số liệu sinh học đối chiếu với tài liệu chuyên ngành.
Nguồn tham khảo
Thông tin và số liệu trên trang này đối chiếu với các tài liệu sau.
- Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC). About Bed Bugs, 2024. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) — DPDx. Bed Bugs — DPDx. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- Đại học Bang New Mexico (NMSU Extension). Sleep Tight! Don't Let the Bed Bugs Bite! (Guide G-324), G-324, 2013. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- Dhaka University Journal of Biological Sciences (Khoa Động vật học, Đại học Dhaka). Morphology and biology of the tropical bed bug Cimex hemipterus (Khan & Rahman 2012), 2012. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- UC Statewide IPM Program (Đại học California). Bed Bugs — Pest Notes. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- UF/IFAS (Đại học Florida). Bed Bugs (IN297), IN297. Truy cập lần cuối 25/09/2026.



















