Tổ mối trong nhà thường nằm ở đâu, nhận ra thế nào?

Tổ mối trong nhà thường nằm ở đâu?

Tổ mối đất nằm ở chỗ đất ẩm và kín, thường là dưới nền, quanh móng, gốc cây hay đống gỗ trong sân. Tổ trưởng thành có hàng trăm nghìn tới vài triệu con, và mối thợ đi kiếm ăn xa tới 100 m quanh tổ, nên tổ có thể ở hẳn ngoài ranh đất nhà mình.

• Dưới nền tầng trệt, nhất là nhà xây trên đất vườn cũ hay nền san lấp chưa xử lý mối.
• Quanh móng và chân tường, chỗ bồn cây xây sát tường hay ống thoát nước rò.
• Dưới gốc cây lớn, gốc cây chặt để lại, cốp pha gỗ chôn trong đất.
• Dưới đống gỗ, pallet, vật liệu kê sát đất ở sân sau hay hẻm bên nhà.
• Hốc tường ẩm, khoảng rỗng dưới bậc cầu thang xây trên nền đất.

Mối gỗ khô là ngoại lệ: cả tổ nằm ngay trong món đồ gỗ, chỉ vài trăm tới 3.000 con, không cần đất. Tổ loại này tìm bằng hạt phân rơi, không phải bằng đường bùn. Đàn mối cánh bu quanh đèn buổi tối cũng hiếm khi là tổ trong nhà, cách tách hai trường hợp có ở bài mối cánh bay vào có phải tổ trong nhà.

Vì sao chỗ gỗ bị ăn không phải là tổ?

Vì với mối đất, khung cửa hay tủ bếp bị ăn chỉ là chỗ kiếm ăn, còn mối chúa và phần đông đàn ở dưới đất. Mối thợ đi lại mỗi ngày giữa tổ và gỗ qua đường mui. Thay khung cửa rỗng mà không đụng tới tổ thì vài tháng sau khung cửa phòng bên lại rỗng.

Đây cũng là lý do đào xới chỗ gỗ hỏng hiếm khi thấy mối chúa, còn gặp mối non trắng trong, thân mềm thì chỗ đó đã rất gần tổ. Muốn tổ suy phải đưa được thuốc về tới tổ qua chính mối thợ, không phải phá chỗ đang bị ăn.

Dấu hiệu nào cho biết có tổ mối gần nhà?

Sáu dấu dưới đây nói hai điều: mối đang có mặt ở đâu và tổ nhiều khả năng ở hướng nào. Mối cánh bay vào qua cửa mở chưa chắc là mối đã vào nhà. Đường mui, ụ đất, hạt phân và gỗ gõ rỗng thì chắc chắn, vì đó là dấu của mối đang ăn ngay trong nhà.

Mối đất bóc ra thấy mối thợ trắng đục 3–4 mm; cách đọc đường mui sống hay đã bỏ có ở bài đường đất chạy dọc tường là gì, còn sàn kêu rỗng thì xem sàn gỗ kêu rỗng có phải mối không.

Con mối trong nhà trông thế nào, khác kiến ra sao?

Con mối hay gặp trong nhà là mối thợ: không cánh, thân mềm màu trắng ngà, sợ sáng, chỉ lộ ra khi bóc đường mui hay gỗ rỗng. Mối lính đầu to, màu vàng cam, hàm sẫm màu. Nhiều nhà gọi là kiến mối hay kiến trắng, nhưng mối khác kiến ở ba chỗ dễ nhìn.

Kiến thợ mộc cũng khoét gỗ, nhưng chúng đùn vụn gỗ như mùn cưa ra ngoài và không đắp đường bùn. Chỉ còn cánh rụng mà không thấy con thì cách tách nằm ở bài so tỉ lệ cánh rụng dưới kính lúp.

Đọc các dấu thế nào để đoán tổ ở hướng nào?

Lấy đầu dưới của đường mui làm mốc đầu tiên, vì nó dẫn về phía nguồn ẩm và tổ. Chỗ gỗ hư nặng nhất thường gần lối mối vào nhất. Nhiều đường mui cùng xuất phát từ một góc, hay cánh rụng dày ở đúng một chỗ nhiều đêm, cũng chỉ về hướng đó.

• Đường mui chui vào khe nền, cổ ống: tổ dưới nền hoặc theo đường ống từ ngoài vào.
• Đường mui bắt đầu từ bồn cây, sân ẩm sát tường: tổ nhiều khả năng ngoài nhà, dưới sân.
• Gỗ hỏng tập trung ở tầng trệt một phía nhà: phía đó gần tổ hơn.
• Mối lên tầng trên theo hộp kỹ thuật: tổ có thể ở tầng hầm hay khu đất chung.

Cánh rụng nhiều nhất ở đâu cũng là một mốc; cách đọc có ở bài đọc vị trí cánh mối rụng để tìm tổ.

Khoanh vùng tổ mà không đục nền bằng cách nào?

Không ai nhìn thấy được tổ nằm dưới lớp bê tông; việc làm được là khoanh vùng từ dấu vết rồi để chính mối chỉ đường. Kỹ thuật viên đặt trạm nhử cố định trên đường mui đang sống trong 7–14 ngày rồi xem trạm nào mối dồn về đông nhất.

1. Ghi mọi dấu lên sơ đồ tay các phòng: đường mui, gỗ rỗng, cánh rụng, chỗ ẩm.
2. Đo độ ẩm chân tường và nền ở các điểm nghi; chỗ ẩm kéo dài thường nằm trên đường mối đi.
3. Soi camera nội soi vào khung cửa, hộp kỹ thuật, khoang rỗng dưới cầu thang.
4. Đặt trạm nhử lên các đường mui đang sống.
5. Nghiệm thu sau 14 ngày, so lượng mối trong từng trạm; trạm đông nhất nằm gần nhánh lớn của tổ.

Cách này vừa tìm hướng vừa xử lý, vì mối thợ dồn về trạm được phun thuốc truyền dẫn để mang về tổ; đàn suy giảm dần và được kiểm lại theo lịch. Ba đường mối đất vào nhà và cách soi từng đường có ở bài mối vào nhà theo những đường nào, khảo sát ra sao.

Tuỳ tình huống thực tế và quần thể mối nhiều hay ít, kỹ thuật viên linh động dùng thuốc phù hợp cho từng trường hợp.

Những việc nào làm mất dấu tổ?

Việc hay gặp nhất là phá dấu vết trước khi có người đọc. Xịt thuốc lên đường mui, cạo cho sạch, đổ dầu hay muối vào chân tường đều làm mối bỏ lối cũ và đắp lối mới ở chỗ khuất hơn. Tổ không giảm, chỉ có dấu dẫn về tổ là mất.

• Xịt bình phun lên đường mui: mối né đoạn có thuốc, đắp đường khác trong lõi tường.
• Cạo đường mui trước khi chụp ảnh: mất cả hai đầu dẫn về tổ và về chỗ đang ăn.
• Tự đục nền hay tháo khung cửa: mối rút sâu, lại dễ trúng ống nước, dây điện âm.
• Kê tủ sát tường ngay sau khi thấy dấu: che đúng chỗ cần theo dõi.

Vì sao xịt làm mối lan rộng hơn, xem vì sao xịt lên đường mui mối càng lan rộng. Chụp ảnh và lấy mẫu thế nào trước khi gọi người, xem chụp ảnh, lấy mẫu mối để biết loài.

Mối gỗ khô thì tìm tổ thế nào?

Tổ mối gỗ khô nằm trong chính món đồ có hạt phân rơi bên dưới, nên việc tìm tổ là tìm lỗ đùn. Quét sạch hạt, trải giấy trắng dưới món đồ, 24 giờ sau hạt mới rơi ở đâu thì lỗ nằm ngay phía trên, là lỗ nhỏ chưa tới 2 mm đã bịt lại.

Món kề bên cũng cần kiểm vì tổ lan qua chỗ gỗ chạm nhau; xem mối gỗ khô lan từ món đồ này sang món khác. Hạt phân hay bị nhầm với mùn cưa, bột mọt, cách tách có ở bài hạt phân sáu cạnh của mối gỗ khô.

Khi nào cần gọi người kiểm tra tổ mối?

Nên gọi khi thấy đường mui còn ẩm, ụ đất đùn lại sau khi đã quét, gỗ gõ rỗng, hoặc mối cánh bò ra từ khe sàn trong phòng đóng kín. Trong lúc chờ, giữ nguyên dấu, chụp ảnh, sửa nguồn ẩm, vì một tổ lớn có thể ăn hết một bộ khung cửa trong 6–12 tháng.

Việc cần làm ngay khi mối đã vào nhà, từ giữ đường mui tới thứ tự xử lý, có ở bài mối xuất hiện trong nhà thì xử lý thế nào. Với mối đất, đội kỹ thuật khảo sát, dò tổ, đặt trạm nhử cố định 7–14 ngày, nghiệm thu sau 14 ngày rồi phun thuốc truyền dẫn lên mối thợ, xem diệt tổ mối đất nằm trong nhà; mối gỗ khô trong đồ gỗ rời là việc của xưởng bảo quản đồ gỗ. Nhà đang xây thì phòng từ đầu bằng cách phun thuốc toàn bộ nền móng 3–5 lít/m² trước khi đổ nền, để mối từ đất không có lối lên.

Khung phí nhà phố ở bảng giá diệt mối cho nhà ở, căn hộ. Đàn suy giảm rồi, tổ khác trong vùng vẫn có thể tìm tới, nên soi lại chân tường ít nhất mỗi mùa mưa hoặc để người kiểm theo lịch qua kiểm soát định kỳ có lịch kiểm lại.