Kiến thợ mộc: kiến to 6–13 mm khoét gỗ ẩm, đùn mùn cưa, không ăn gỗ

Nhận ra kiến thợ mộc và phân biệt với mối bằng gì?

Cỡ là dấu đầu tiên: 6–13 mm, to gấp đôi kiến đen thường, chúa tới 19 mm. Đen tuyền hoặc ngực nâu đỏ bụng đen. Eo thắt rõ, râu gấp khúc như khuỷu tay. Mối thợ ngược lại: nhỏ hơn, trắng ngà, thân thẳng không eo, râu thẳng, sợ sáng và đắp đường bùn để đi.

Cách thử tại nhà: gõ vào khung gỗ nghi ngờ rồi áp tai, nghe tiếng sột soạt là đàn đang di chuyển trong khoang. Mùn cưa của kiến thợ mộc khô, mịn, không dính đất; mùn của mối lẫn bùn và phân.

Kiến thợ mộc làm tổ ở đâu và vào nhà bằng đường nào?

Tổ mẹ ở ngoài trời, trong gốc cây mục, đống củi ẩm, gỗ pallet để lâu dưới mưa; tổ vệ tinh trong nhà, ở gỗ đã ẩm sẵn: khung cửa sổ ngấm mưa, xà mái dột, sàn gỗ cạnh ống rò, tủ bếp dưới bồn rửa. Kiến đi giữa hai tổ theo cành cây sà mái, dây điện, ống nước.

• Khung cửa sổ, cửa đi bằng gỗ: góc dưới ngấm mưa là chỗ khoét đầu tiên.
• Xà gồ, rui mè mái ngói dột: tổ vệ tinh lớn, mùn cưa rơi xuống trần.
• Sàn gỗ, tủ gỗ cạnh ống nước rò: gỗ công nghiệp ẩm còn dễ khoét hơn gỗ tự nhiên.
• Đường vào: cành cây chạm mái, dây cáp, khe cửa; tổ mẹ thường ở ngoài trời quanh nhà.

Tổ mẹ chứa chúa và trứng cần ẩm cao; tổ vệ tinh trong nhà khô hơn, chứa thợ và nhộng. Xử lý tổ trong nhà mà bỏ tổ mẹ ngoài gốc cây thì sớm muộn kiến cũng quay lại cùng khung cửa.

Kiến thợ mộc đẻ và lớn chậm ra sao?

Chậm nhất trong các loài kiến hay gặp. Một chúa lập tổ, năm đầu chỉ vài chục thợ, 3–6 năm mới đạt 2.000–3.000 thợ và bắt đầu sinh kiến cánh. Trứng thành thợ mất khoảng 2 tháng. Chúa sống tới 10–15 năm. Vì thế thấy kiến cánh thợ mộc trong nhà nghĩa là tổ đã ở đó nhiều năm.

Tổ lớn chậm là tin tốt: phát hiện sớm qua mùn cưa thì gỗ mới bị khoét ít, sửa thấm và xử lý sớm thì gỗ ít hỏng. Để tới lúc cửa xệ, sàn võng thì phải thay gỗ.

Kiến thợ mộc phá gỗ tới mức nào?

Thợ mộc không ăn gỗ, chỉ khoét hầm nhẵn để ở, nên thanh gỗ bị rỗng dần từ trong mà mặt ngoài còn nguyên. Khung cửa xệ, sàn gỗ võng, xà mái yếu là hậu quả sau vài năm. Tốc độ chậm hơn mối nhiều, nhưng khoét đúng chỗ chịu lực và luôn ở chỗ đã ẩm sẵn.

• Khung cửa, cửa sổ: góc dưới rỗng, bản lề lỏng, cửa đóng không khít.
• Xà gồ, rui mái: rỗng ruột, gõ kêu bộp; mùn cưa rơi trên trần thạch cao.
• Sàn gỗ, cầu thang gỗ: võng cục bộ ở mép sát tường ẩm.
• Đồ gỗ ngoài trời, pallet kho: tổ mẹ; pallet mục là nguồn lan vào kho hàng.

Cửa xệ và mùn cưa dưới khung cũng có thể là mối. Còn cánh rụng thì biết mối hay kiến, đọc phân biệt mối cánh với kiến cánh. Nếu là mối, xem mối gỗ khô.

Xử lý kiến thợ mộc vì sao bắt đầu từ chỗ thấm?

Vì gỗ khô nó không khoét. Kỹ thuật viên dùng máy đo độ ẩm tìm chỗ gỗ ẩm, lần theo mùn cưa và hàng kiến lúc chập tối, rồi phun thuốc tồn lưu lên bề mặt nơi kiến đi qua và rải bả để kiến thợ ăn, tha về tổ. Kiến giảm dần qua các lượt kiểm, không hết ngay trong một buổi.

Phần của chủ nhà quyết định kiến có quay lại hay không:

• Sửa nguồn ẩm: mái dột, khe cửa ngấm, ống rò; thay đoạn gỗ đã rỗng bằng gỗ đã tẩm sấy.
• Cắt đường vào: tỉa cành cách mái khoảng 1 m; dọn đống củi, pallet mục sát tường.

Kiến làm tổ trong tường xử lý ra sao, đọc cách xử lý kiến làm tổ trong tường. Biệt thự và nhà gỗ xem cách xử lý kiến tại nhà ở, căn hộ. Con kiến li ti trong bếp là kiến hôi, con cam làm tổ lá trên cây là kiến vàng; bảng so năm loài ở trang loài kiến.