Mối và rệp trong trường học và ký túc xá

Mối và rệp khác nhau thế nào ở trường học?

Hai loài này ở hai khu khác nhau, gây hai kiểu thiệt hại khác nhau, nhưng giống nhau ở chỗ làm việc âm thầm nhiều tháng trước khi có người nhận ra. Bảng dưới phân định rõ để nhà trường biết soi ở đâu, soi cái gì, và mỗi loài lan nhanh tới mức nào.

Vì sao hai loài này khó phát hiện trong trường?

Vì cả hai làm việc ở nơi không ai nhìn tới. Mối ăn từ trong lõi gỗ ra ngoài, để lại bề mặt còn nguyên vẹn cho tới lúc sập. Rệp trú trong khe nệm và khe giường ban ngày, chỉ ra khi phòng đã tắt đèn, và thường nằm trong vòng 1,8 m quanh chỗ ngủ.

Trường học còn có nhịp dùng theo mùa. Kỳ nghỉ dài là lúc thư viện và kho đóng kín, không ai vào phòng, và đó là khoảng thời gian cả hai loài phát triển mà không gặp trở ngại nào. Mối cánh bay vào lớp đầu mùa mưa thường là dấu đầu tiên nhà trường thấy.

Nhà trường soi mối ở đâu và bao lâu một lần?

Nhà trường tự soi mỗi quý và trước khai giảng, bên cạnh lượt kiểm định kỳ hằng tháng: thư viện, kho sách, kho hồ sơ trước, rồi sàn gỗ, bàn ghế gỗ, cuối cùng lần theo đường đất xuống chân tường và bồn cây. Người soi là bộ phận cơ sở vật chất, ghi dấu mối vào sổ sửa chữa.

• Thư viện, kho sách, kho hồ sơ: kệ dưới cùng, lưng tủ sát tường, gáy sách dính bùn.
• Lớp mầm non: sàn gỗ lún, kệ đồ chơi gỗ.
• Tủ lớp, bàn ghế gỗ: chân bàn gõ nghe rỗng, đáy tủ.
• Khung cửa gỗ và ngưỡng cửa tiếp giáp nền.
• Chân tường cạnh bồn cây xây sát lớp: đường mui bằng đất.

Thấy đường mui thì không bóc, không xịt, ghi vị trí và báo, vì trạm nhử cần đặt đúng đường mối đang đi. Mối trong trường vào từ đâu và xử lý thế nào an toàn cho học sinh, xem trang mối trong trường học: thư viện, bàn ghế, sàn gỗ.

Rệp trong ký túc xá và phòng ngủ trưa lan theo đường nào?

Ba đường chính: túi và chăn gối học sinh mang từ nhà tới, nệm ngủ trưa dùng chung hay cất chồng trong tủ, và đồ đạc chuyển giữa các phòng khi đổi chỗ ở. Rệp còn đi qua khe tường chung và ổ điện giữa hai phòng liền kề, nên một phòng có rệp hiếm khi là phòng duy nhất.

Vì thế xử lý một phòng riêng lẻ thường không đủ. Khi phát hiện, kiểm cả phòng hai bên và phòng đối diện, các lớp cùng dãy nếu là nệm ngủ trưa, và tạm dừng chuyển đồ giữa các phòng tới hết 14 ngày theo dõi. Rệp theo học sinh về nhà rồi quay lại, nên việc ở trường phải đi cùng việc ở nhà.

Xử lý thế nào mà không gián đoạn năm học?

Mọi việc xếp vào cuối tuần hoặc kỳ nghỉ, lúc phòng trống. Mối làm trước: trạm nhử đặt 7–14 ngày, nghiệm thu sau 14 ngày rồi mới phun thuốc truyền dẫn. Rệp làm một buổi trọn gói; trứng nở sau khoảng 1–2 tuần, nên trong 14 ngày còn rệp thì kỹ thuật viên quay lại, không tính phí.

1. Rà toàn bộ vào đầu kỳ nghỉ, khi phòng và kho đã trống.
2. Đánh dấu phòng và khu có dấu hiệu, chụp ảnh lưu hồ sơ.
3. Mối: đặt trạm nhử cố định ở đường mui, ngoài tầm tay học sinh; sau 14 ngày nghiệm thu thì phun thuốc truyền dẫn lên mối thợ, làm lúc phòng trống.
4. Rệp: nhà trường tự giặt sấy chăn, gối, vỏ nệm 60 °C trong 30 phút, tự hút bụi và bọc nệm; kỹ thuật viên phun tồn lưu vào khe khung giường, không phun lên đồ học sinh nằm.
5. Kiểm lại sau mỗi đợt, chỉ đưa phòng vào dùng khi lần kiểm không còn dấu mới.

Tuỳ tình huống thực tế và quần thể mối nhiều hay ít, kỹ thuật viên linh động dùng thuốc phù hợp cho từng trường hợp.

Một buổi xử lý rệp ở trường gồm những gì, xem trang rệp giường ở trường học: ký túc xá, nệm ngủ trưa; cách đặt trạm nhử mối có ở trang xử lý mối ở dãy phòng học, ký túc xá. Ngoài mối và rệp, nhà trường còn gặp chuột, gián, muỗi ở lớp học và căn tin, nhất là sau kỳ nghỉ dài. Riêng gián, bếp bán trú và căn tin là chỗ tốn công nhất, xem báo giá diệt gián cho trường.

Ký túc xá cần quy định gì và báo phụ huynh thế nào?

Ba quy định giảm rủi ro rõ nhất: không mang nệm và ghế bọc vải mua lại vào phòng, giặt sấy nóng chăn gối đầu mỗi kỳ, báo ngay khi có vết cắn thay vì tự bôi thuốc. Với bán trú, mỗi học sinh có gối chăn riêng mang về giặt mỗi cuối tuần.

• Báo phụ huynh lớp có rệp kín đáo, không nêu tên học sinh, nói rõ rệp không phải lỗi vệ sinh của gia đình nào.
• Hướng dẫn phụ huynh giặt sấy 60 °C đồ của con và soi giường ở nhà.
• Kiểm đồ khi học sinh nội trú mới vào; nệm ngủ trưa cất riêng từng bé, không chồng lên nhau.

Trường quốc tế, chuỗi mầm non có ký túc xá thường đưa các quy định này vào chính sách côn trùng chung của trường, có người điều phối và ngưỡng theo phòng, xem chính sách IPM cho trường có ký túc xá, bán trú.

Nhà trường nên lưu hồ sơ gì cho hai loài này?

Với mối và rệp, hồ sơ quan trọng hơn bình thường vì thiệt hại tích luỹ theo thời gian và hay lặp lại ở cùng khu. Lưu ảnh hiện trạng theo quý, danh sách phòng và khu đã xử lý kèm ngày từng đợt, và danh mục kết cấu cần sửa như bồn cây sát tường, kèm hạn làm.

Y tế trường ghi phản ánh vết cắn và dấu mối theo lịch tháng ở bài lịch soi bốn tuần của y tế trường; báo cáo kỳ gom các mục này ra sao xem giấy tờ nhà trường nhận và ký sau mỗi kỳ, còn lượt tổng mỗi tháng 8 có ở bài xong phần hoá chất 3 ngày trước tựu trường. Chi phí xử lý mối theo khối nhà ở bảng giá diệt mối tại trường học; bảo hành là cam kết quay lại xử lý khi có dấu mới trong thời hạn, còn đất quanh trường và đồ học sinh mang tới vẫn có thể đưa mối, rệp vào lại; trường cần giữ mức thấp quanh năm thì ghép vào lượt kiểm tháng cho lớp học và ký túc xá.