Đặt trạm nhử mấy tuần mà mối không vào, vì sao?

Có hai kiểu người hay hỏi câu này. Kiểu thứ nhất mua bộ trạm nhử trên mạng, chôn quanh nhà theo hướng dẫn, mỗi tuần nhấc nắp lên xem, hai tháng rồi vẫn trống trơn. Kiểu thứ hai đã thuê người đặt trạm trong nhà, sau một tuần mở ra không thấy con mối nào, lo là làm sai hoặc bị lừa.

Cả hai đều có lý do để lo, nhưng trạm trống chưa chắc là thất bại. Bài này tách từng lý do khiến mối không vào trạm, cách tự kiểm từng lý do, và những việc trong nhà làm trạm hỏng mà chủ nhà ít để ý. Nếu muốn biết một đợt trạm nhử kéo dài bao lâu thì đọc bài diệt mối bằng trạm nhử mất bao lâu.

Trạm nhử là gì, và vì sao mối phải tự tìm tới?

Trạm nhử là một hộp chứa gỗ hoặc giấy mồi mà mối thích ăn, đặt ở chỗ mối đang đi để mối thợ chui vào ăn và kéo thêm đồng loại tới. Khi trạm đầy mối, người làm mới đưa thuốc vào để mối thợ mang về tổ. Trạm không hút mối từ xa; mối phải đi ngang qua mới vào.

Mối đất không đi lung tung trên mặt nền như kiến. Chúng đi trong đường mui, những ống đất nhỏ rộng chừng 5–10 mm mà mối tự đắp để giữ ẩm và tránh ánh sáng, nối từ tổ dưới đất lên tới chỗ có gỗ. Trạm đặt đè lên hay nối thẳng vào đường mui đang có mối đi là trạm "có khách". Trạm đặt cách đường mui vài mét có thể ngồi trống rất lâu.

Đó là lý do tại sao chỗ đặt trạm quan trọng hơn bản thân cái trạm. Một trạm đúng chỗ thường có mối trong 7–14 ngày. Ba trạm sai chỗ có thể trống cả tháng.

Đường mui đã khô thì trạm có còn tác dụng không?

Ít tác dụng. Đường mui khô, màu bạc, bẻ ra bên trong rỗng không có mối là đường mối đã bỏ, có thể từ nhiều tuần trước. Đặt trạm lên đó thì trạm trống, vì mối đang ăn ở chỗ khác. Phải tìm đường mui còn ẩm, màu đất tươi, bẻ một đoạn nhỏ thấy mối thợ trắng ngà bên trong.

Anh chị có thể tự kiểm theo cách sau. Chọn một đoạn đường mui dài chừng 2–3 cm, ở chỗ ít quan trọng, dùng que nhỏ khều nhẹ một lỗ. Nếu có mối thợ hay mối lính đầu cam chạy ra, đường còn sống. Để yên một hai ngày, đường sống thường được mối đắp vá lại. Đường không ai vá là đường chết.

Đừng khều nhiều chỗ hay phá cả đoạn. Đường mui là thứ kỹ thuật viên cần để đặt trạm, phá đi là mất dấu.

Xịt thuốc lên đường mui ảnh hưởng tới trạm thế nào?

Rất nhiều. Mối gặp thuốc xịt hay mùi lạ trên đường mui sẽ bỏ đoạn đó, bít đường lại và đào lối khác, có khi lên ở phòng bên. Trạm đặt trên đoạn đã xịt thì mối tránh, nên trạm trống. Đó là lý do người làm luôn hỏi trước gia chủ đã xịt gì, xịt ở đâu.

Trường hợp hay gặp: chủ nhà thấy đường mui ở khung cửa, xịt một bình thuốc côn trùng, vài ngày sau thuê người tới đặt trạm ngay chỗ đó. Mối không quay lại đoạn vừa xịt, trạm ngồi trống, trong khi mối đã sang ăn khung cửa phòng kế bên. Chuyện xịt rồi mối lan ra sao có ở bài vì sao xịt lên đường mui mối càng lan rộng.

Lỡ xịt rồi thì vẫn xử lý được, chỉ là cần thêm thời gian để mối mở đường mới, và trạm phải đặt ở đường mới đó. Lúc này đừng xịt thêm nữa.

Mở trạm ra xem nhiều lần có làm mối bỏ đi không?

Có thể. Mối thợ sợ ánh sáng và gió, mỗi lần nhấc nắp, lật miếng mồi lên là làm vỡ đường nối giữa trạm và đường mui. Mở ra xem mỗi ngày, hay dời trạm sang chỗ "trông hợp lý hơn", là cách nhanh nhất khiến một trạm đúng chỗ thành trạm trống.

Trạm nhử đặt trong nhà nên để yên ít nhất 7 ngày, tốt nhất tới ngày kỹ thuật viên hẹn kiểm. Trong thời gian đó, cả nhà cần giữ mấy việc:

• Không dời trạm, không xê dịch đồ đạc tựa vào trạm.
• Không lau, không quét quanh trạm bằng nước tẩy rửa.
• Không xịt thuốc côn trùng trong phòng có trạm, kể cả xịt muỗi, xịt kiến.
• Không bóc băng keo hay nắp trạm để "xem thử".
• Báo lại nếu thấy mối lên ở chỗ khác; đó là thông tin có ích, không phải dấu thất bại.

Ở Khử Trùng Toàn Cầu, bảo hành mối không áp dụng khi trạm nhử bị dời hoặc bị xịt thuốc. Không phải công ty làm khó, mà vì dời hay xịt thì cả đợt làm coi như mất, phải đặt lại từ đầu.

Trạm chôn đất mua về sao mãi không có mối?

Vì đó là cách làm khác. Trạm chôn đất quanh nhà là trạm giám sát: chôn rải quanh móng, chờ mối đi kiếm ăn dưới đất tình cờ gặp. Mối có thể phải mất vài tuần tới nhiều tháng mới tìm ra, tuỳ mùa, độ ẩm đất và tổ ở xa hay gần. Trạm trống vài tháng là chuyện bình thường với kiểu này.

Hướng dẫn thử nghiệm bả mối của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) và các nghiên cứu về mối Coptotermes đều cho thấy trạm đặt dưới đất có thời gian chờ mối tìm tới khá dài và rất khác nhau giữa các nơi. Mấy con số "vài tháng" trên bao bì hay video nước ngoài là nói về kiểu trạm này.

Trạm chôn đất có ích để giám sát lâu dài quanh nhà có sân, nhưng không phải cách nhanh để xử lý mối đang ăn khung cửa trong nhà. Mối đang ăn trong nhà thì trạm phải đặt ngay tại đường mui hay chỗ mối đang ăn, bên trong nhà.

Còn lý do nào khác khiến mối không vào?

Còn ba lý do hay gặp: gần đó có nguồn gỗ ẩm mối thích hơn, thời tiết đổi làm mối rút sâu, và nhầm loài. Mùa khô mối thường hoạt động ít hơn ở chỗ khô, rút xuống đất hoặc về chỗ ẩm; đầu mùa mưa thì ngược lại. Phân hạt khô dưới gỗ là mối gỗ khô, cần đặt khác.

• Nguồn ăn khác hấp dẫn hơn. Đống gỗ cũ, thùng giấy để dưới gầm cầu thang, gỗ ván khuôn sót lại sau sửa nhà là "bữa tiệc" sát bên trạm. Dọn những thứ này trước khi đặt trạm.
• Thời tiết. Sau vài ngày nắng gắt, đường mui ở chỗ khô có thể vắng; sau mưa lại đông. Trạm đặt đúng chỗ vẫn nên được để đủ ngày.
• Nhầm loài. Thấy hạt phân nhỏ cỡ hạt cát, màu nâu cam, rơi thành đống dưới khung gỗ mà không có đường mui đất là mối gỗ khô. Chúng sống trong gỗ, không đi đường đất, nên trạm phải đặt sát chỗ gỗ đang bị ăn.

Cùng nhóm tình huống "đã xử lý mà chưa hết", anh chị có thể đọc thêm đã diệt mối rồi, sao năm sau vẫn thấy mối cánh và thay khung cửa mới mà mối vẫn ăn lại.

Khi nào nên gọi người làm?

Nên gọi khi đã đặt trạm 2–3 tuần mà vẫn trống, khi mối lên ở chỗ mới trong lúc trạm cũ trống, hoặc khi không tìm được đường mui nào còn sống. Kỹ thuật viên khảo sát không thu phí, dò tổ và tìm đường mui còn mối đi trước khi chọn chỗ đặt trạm.

Đội kỹ thuật của Khử Trùng Toàn Cầu làm theo chuỗi: khảo sát, dò tổ, đặt trạm nhử cố định tại đường mui đang có mối, để yên 7–14 ngày, số trạm tuỳ mức mối. Ngày thứ 14 kỹ thuật viên nghiệm thu, xem mối ăn trong trạm, rồi phun thuốc truyền dẫn lên mối thợ để chúng mang về tổ; có chỗ còn rắc bụi thuốc lên đường mui. Đàn mối suy giảm dần chứ không chết ngay trong ngày. Cách làm đầy đủ và bảo hành ở trang dịch vụ diệt mối; cách nhận ra mối đất ở mục Loài.