Chim làm tổ quanh nhà và nhà xưởng ở TP.HCM: nhận ra loài nào và gây hại gì

Những loài chim hay làm tổ trên nhà ở TP.HCM nhận ra bằng gì?

Năm nhóm hay gặp là bồ câu, sẻ, én, yến, sáo. Bồ câu to, xám xanh, cổ óng ánh, đậu thành đàn trên gờ tường. Sẻ nhỏ, có chấm đen trên má trắng, chui vào hốc. Én đắp chén bùn dưới mái hiên. Yến bay lượn liên tục, không đậu dây điện. Sáo mỏ vàng, kêu to.

Chỗ chim chọn thường có mái che mưa nắng, ở trên cao, xa tầm mèo và đủ rộng để đứng. Gờ tường rộng, nóc cục nóng máy lạnh có mái che, gầm biển hiệu là chỗ bồ câu thích nhất ở nhà phố; sẻ và sáo thì cần một cái hốc để nhét tổ vào.

Một cặp chim đẻ bao nhiêu và vì sao chúng cứ quay về chỗ cũ?

Bồ câu mỗi lứa đẻ 2 trứng và đẻ được bất kỳ tháng nào trong năm, nhờ chim bố mẹ tiết sữa diều nuôi con. Một cặp bồ câu trên cục nóng máy lạnh có thể nuôi nhiều lứa nối nhau. Chim sẻ đẻ 5–6 trứng một lứa, nên một hốc mái tôn cũng thành ổ đông khá nhanh.

Bồ câu thường ghép cặp suốt đời và giữ chỗ làm tổ. Bị đuổi đi hôm nay thì mai lại đậu đúng gờ cũ. Vì vậy đuổi một lần hiếm khi đủ: chỗ chim đã quen cần được kiểm lại theo lịch, vì tổ mới có thể mọc ngay ở gờ bên cạnh.

Phân chim bồ câu gây bệnh gì cho người, nguy cơ thật lớn cỡ nào?

Nguy cơ có thật nhưng thấp hơn nhiều người nghĩ. Một tổng quan của Đại học Basel ghi nhận 176 ca bệnh lây từ bồ câu sang người trong giai đoạn 1941–2003; bồ câu mang 60 loại mầm bệnh nhưng chỉ 7 loại từng lây sang người, và 99,4% số ca lây qua đường hít bụi phân khô.

• Nhiễm nấm Cryptococcus: nấm C. neoformans có trong đất nhiễm phân chim, nhất là phân bồ câu (Cẩm nang MSD).
• Nhiễm nấm Histoplasma: nấm Histoplasma capsulatum mọc trong đất, bụi lẫn phân chim, phân dơi; người nhiễm khi hít bào tử lúc quét phân khô.
• Bệnh sốt vẹt (psittacosis): do vi khuẩn Chlamydia psittaci, lây khi hít bụi phân chim khô.

Với người khỏe, nguy cơ rất thấp. Người suy giảm miễn dịch thì nguy cơ nhiễm nấm từ bồ câu và phân của chúng cao gần 1.000 lần so với người bình thường. Khi dọn lớp phân dày trên gờ, trên kèo thì phun ướt trước khi dọn, đeo khẩu trang, đừng quét khô.

Mạt chim có đốt người không, vì sao chim bỏ tổ rồi mới thấy ngứa?

Có. Mạt chim sống quanh tổ bồ câu, sẻ, sáo, hút máu chim. Khi chim non rời tổ, mạt bò ra tìm vật chủ mới và đốt người ở vùng da hở. Mạt không hoàn tất được vòng đời trên người và không đào hầm dưới da như cái ghẻ, theo trang da liễu DermNet của New Zealand.

Tổ nằm sau cục nóng máy lạnh sát cửa sổ phòng ngủ là chỗ hay gây chuyện này. Người sống sát tổ chim, người nuôi chim, người dọn tổ mà không có đồ bảo hộ là những người hay bị. Phân biệt mạt chim với các loại mạt khác trong nhà đọc ở bài mạt bụi nhà và mạt gà phân biệt bằng gì.

Phân chim làm hỏng gì ở mặt tiền, máng xối và kho xưởng?

Phân chim có tính axit, pH khoảng 3–4,5, lại nhiều muối, để lâu ăn vào đá vôi, vữa, bê tông, làm ố và bong mặt tường. Tổ rơm và phân làm tắc máng xối, ống thoát nước mưa; tổ trên cục nóng máy lạnh làm bẩn cánh quạt, lá tản nhiệt.

Trong nhà máy thực phẩm, chim bay trong khu chế biến, kho hay phân chim trên bề mặt tiếp xúc sản phẩm là lỗi nặng khi đoàn kiểm tra đến. Hồ sơ về động vật gây hại mà nhà máy thực phẩm cần chuẩn bị đọc ở bài hồ sơ audit côn trùng ở nhà máy thực phẩm.

Chim yến, bồ câu nhà hàng xóm và chim hoang: loài nào không nên bắt?

Bồ câu là gia cầm: theo quy định kê khai chăn nuôi, nuôi từ 30 con bồ câu trở lên phải kê khai, nên bồ câu quanh nhà ở TP.HCM rất có thể là chim nuôi của hàng xóm. Nuôi chim yến là nghề được phép; TP.HCM có 774 nhà yến, phần lớn ở Cần Giờ, Nhà Bè.

Với sẻ, én, sáo sống hoang, giết chim hay phá tổ đang có trứng, chim non là việc không nên làm, và tổ bỏ lại còn sinh mạt. Nhà yến của hàng xóm gây ồn thì phản ánh với chính quyền địa phương.

Kỹ thuật viên Khử Trùng Toàn Cầu chỉ chặn chỗ chim đậu và làm tổ bằng lưới, gai, dây căng rồi dọn phân, không bẫy giết, không dùng thuốc độc. Máy phát sóng siêu âm không có tác dụng với bồ câu, theo trung tâm quản lý thú hoang ICWDM. Cách làm từng bước ở trang dịch vụ chống chim đậu: lưới chắn, gai, dây căng mái.