Hoạt chất trong thuốc diệt mối khác nhau ra sao

Hoạt chất diệt mối chia thành mấy nhóm?

Người làm nghề chia thuốc diệt mối theo một câu hỏi: mối có nhận ra thuốc để tránh hay không. Nhóm xua làm mối đi vòng; nhóm không xua và thuốc truyền dẫn để mối mang thuốc về tổ; nhóm ức chế lột xác nằm trong trạm bả. Độ mạnh chỉ xếp sau.

Tuỳ tình huống thực tế và quần thể mối nhiều hay ít, kỹ thuật viên linh động dùng thuốc phù hợp cho từng trường hợp.

Thuốc trừ mối ở Việt Nam là thuốc bảo vệ thực vật, phải có tên trong Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam. Một chai mua trôi nổi vẫn có thể chứa hoạt chất đã bị loại.

Vì sao thuốc không xua tới được tổ?

Vì mục tiêu là tổ chứ không phải vài con trên tường. Mối thợ, loại trắng đục 3–4 mm, dính thuốc không xua mà không hay biết, rồi truyền cho đồng loại khi chải chuốt cho nhau và mớm thức ăn trong tổ. Thuốc truyền dẫn phun lên mối thợ trong trạm nhử đi theo đúng đường này.

Tác động chậm là chủ ý của nhà sản xuất. Nếu mối thợ chết ngay chỗ tiếp xúc, thuốc không kịp lan về phần còn lại của đàn, mối chúa vẫn đẻ và tổ cho ra lứa thợ mới. Đó cũng là lý do một hoạt chất rất mạnh nhưng gây xua lại chỉ đẩy đàn sang bức tường khác. Đặc điểm của loài hay gặp ở TP.HCM có ở trang mối đất: đường mui bùn, tổ dưới nền.

Nhóm ức chế lột xác trong trạm bả tác động thế nào?

Hexaflumuron và các chất cùng nhóm chặn việc tạo lớp vỏ mới, nên mối thợ ăn bả chết ở lần lột xác kế tiếp chứ không chết ngay. Mối thợ tha bả về tổ như thức ăn thường; theo UF/IFAS, cần khoảng 3 tháng để đàn suy. Công ty không đặt bả nhiều tuần như vậy.

Ưu điểm là thuốc nằm trong hộp kín và không phải khoan nền. Nhược điểm là chậm và phụ thuộc lịch thay bả: theo hướng dẫn thử nghiệm bả mối của EPA, trạm chôn quanh móng kiểm mỗi 1–3 tháng. Khử Trùng Toàn Cầu dùng trạm nhử theo cách khác: trạm chỉ gom mối thợ trong 7–14 ngày, nghiệm thu sau 14 ngày rồi phun thuốc truyền dẫn lên chúng.

Lớp thuốc trong đất nền giữ tác dụng bao lâu?

Không có con số chung, vì lớp thuốc bền tới đâu tuỳ loại đất, độ ẩm và việc có bị đào phá không. Lớp phòng mối nền được bảo hành 2–5 năm tuỳ yêu cầu của khách hàng. Nước rò từ ống, đào xới lát lại sân làm lớp thuốc bị rửa trôi hoặc cắt đứt.

Với công trình mới, thuốc được phun trực tiếp lên bề mặt nền móng, 3–5 lít/m², trước khi trải lớp lót và đổ bê tông. Tiêu chuẩn TCVN 7958:2017 còn tả các cách đào hào, khoan cho công trình mới; công ty chỉ phun bề mặt. Các bề mặt phải phun và hồ sơ nghiệm thu có ở trang chống mối công trình, phun nền 3–5 lít/m².

Chọn hoạt chất theo tình huống nào?

Vị trí tổ và loài mối quyết định nhóm thuốc, không phải tên trên chai. Nhà đang xây cần lớp phòng mối trên nền móng; nhà đã có đường mui cần thuốc để mối thợ mang về tổ; đồ gỗ rời đùn phân hạt là việc của xưởng bảo quản đồ gỗ. Năm tình huống hay gặp:

• Công trình đang làm móng: phun trực tiếp lên bề mặt nền móng 3–5 lít/m² trước khi đổ bê tông.
• Nhà đã có mối, đường mui leo từ nền: trạm nhử cố định 7–14 ngày rồi phun thuốc truyền dẫn lên mối thợ.
• Nhà có trẻ nhỏ: thuốc chỉ phun lên mối thợ trong trạm, không phun tràn ra phòng.
• Mối gỗ khô trong tủ, khung tranh: xưởng bảo quản đồ gỗ xử lý món đồ; trạm dưới nền không có tác dụng.
• Nhà sát ao cá, giếng nước: báo trước để chọn thuốc ít độc với thuỷ sinh.

Vì sao tự mua thuốc về pha dễ làm hỏng tác dụng?

Vì hoạt chất đúng chỉ là một phần ba công việc. Chọn nhầm nhóm xua thì mối đổi tuyến chứ không giảm; pha quá đặc thì cả thuốc không xua cũng khiến mối né; còn tự khoan nền thì dung dịch không chạm tới lớp đất mối đi qua, trong khi nền nhà đã thủng lỗ.

Dầu hoả, muối, vôi bột cũng vậy: mối bỏ chỗ bị đổ nên trông như có tác dụng, nhưng đàn chuyển sang đường khác và mất dấu vết dẫn tới tổ. Chai, hộp, trạm bán ngoài chợ khác nhau ở đâu, xem mỗi dạng sản phẩm diệt mối dùng vào việc gì.

Cần hỏi gì về an toàn trước khi thi công?

Hỏi tên hoạt chất và phiếu an toàn hoá chất (MSDS) trước khi ký, và hỏi thuốc có trong danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép dùng không. Bể cá phải đậy kín và tắt máy sục, vì nhiều hoạt chất trừ mối rất độc với cá.

Trạm nhử kín và thuốc chỉ phun lên mối thợ trong trạm nên không cần rời nhà. Nhà có trẻ nhỏ hay thú cưng nên hỏi kỹ hơn, xem giữ trẻ, vật nuôi và bể cá khi phun mối. Cách kỹ thuật viên dò tổ, đặt trạm và phun có ở trang dịch vụ diệt mối: trạm nhử, phun thuốc truyền dẫn.