Loài ruồi: nhận ra bốn loài hay gặp bằng cỡ, màu và chỗ đẻ

Con ruồi đang thấy là loài nào?

Nhìn cỡ, màu, cách bay. Xám 6–8 mm có bốn sọc trên lưng, bay nhanh đậu chớp: ruồi nhà. Nhỏ 3–4 mm vàng nâu mắt đỏ, lơ lửng thành đám quanh trái cây: ruồi giấm. Bé 2–5 mm xám đen, cánh phủ lông, đậu im: ruồi cống. To 8–12 mm xanh ánh kim, vo ve to: ruồi nhặng xanh.

Không cần bắt để xem. Cỡ so với hạt gạo (ruồi giấm nhỏ hơn, ruồi nhà bằng, nhặng xanh to hơn) cộng với chỗ hay đậu là đủ gọi đúng loài. Chi tiết ba loài nhỏ ở phân biệt ruồi nhà, ruồi giấm và ruồi cống.

Ổ dòi ở đâu trong nhà và quán?

Ở chỗ ẩm và có chất hữu cơ đang phân huỷ, quanh chỗ thấy ruồi. Thùng rác ướt không nắp, bẫy mỡ dưới bồn rửa, khay nước tủ lạnh, ống thoát sàn có màng nhầy, bã cà phê trong máy, xác chuột trong trần. Mỗi loài một chỗ, nên thấy loài nào là khoanh được chỗ.

• Ruồi nhà: thùng rác, khu tập kết rác, phân chó mèo ngoài sân, thức ăn thừa để hở qua đêm.
• Ruồi giấm: khay hứng nước tủ mát, vòi bia và ống xả quầy bar, bã cà phê, sọt trái cây, thoát sàn quầy pha chế.
• Ruồi cống: màng nhầy trong ống thoát sàn nhà tắm, xi phông bồn tiểu, phễu thoát sàn bếp ít dùng.
• Ruồi nhặng xanh: xác chuột chết trong trần hoặc hốc tủ, phế phẩm thịt cá, thùng rác chợ.

Cách tìm ổ tại chỗ: dán băng dính trong lên miệng thoát sàn qua đêm, sáng xem mặt dưới có ruồi dính không; đặt ly giấm táo có màng bọc chọc lỗ ở vài góc quầy, ly nào đầy ruồi giấm thì ổ ở gần đó. Ruồi nhỏ quanh bồn rửa từ đâu lên, đọc thấy ruồi nhỏ bay quanh bồn rửa, chúng từ đâu chui lên.

Ruồi từ trứng thành ruồi bay mất bao lâu?

Ở 28–35 °C, ruồi nhà mất 7–10 ngày: trứng nở sau 8–24 giờ, dòi ăn 4–7 ngày, nhộng 3–5 ngày. Ruồi giấm khoảng 8–10 ngày. Ruồi cống chậm hơn, dòi sống 9–15 ngày trong màng nhầy. Ruồi nhặng xanh nhanh nhất ở giai đoạn dòi, chỉ 3–4 ngày là bò khỏi xác đi hoá nhộng.

Số 7–10 ngày giải thích vì sao xịt ruồi hai ngày lại có: thuốc chỉ chạm con đang bay, còn dòi trong thùng rác và nhộng dưới đáy vẫn nở đúng lịch. Đọc thêm vì sao xịt ruồi hai ngày lại có.

Ruồi truyền bệnh gì và loài nào đáng lo nhất?

Ruồi nhà và ruồi nhặng xanh đáng lo nhất vì đi từ phân, rác, xác chết lên thức ăn. Ruồi không nhai được; nó nôn dịch tiêu hoá lên thức ăn để hoà tan rồi hút, và thải phân tại chỗ. Vi khuẩn tả, thương hàn, lỵ, E. coli, trứng giun theo đó lên đĩa.

• Tiêu chảy, ngộ độc: thức ăn để hở ở quán có ruồi nhà đậu là đường lây hay gặp nhất mùa nóng.
• Mắt hột, giun sán: ruồi nhà đậu mắt và miệng trẻ nhỏ ở vùng nuôi gia súc.
• Dòi trên vết thương: ruồi nhặng xanh đẻ vào vết loét của người nằm liệt và thú cưng; hiếm nhưng nặng.
• Hồ sơ: quán ăn, bếp trường, xưởng thực phẩm bị ghi biên bản khi có ruồi trong khu chế biến; đèn bắt ruồi phải là loại keo dính, không dùng loại giật điện trong bếp.

Bệnh nào lây qua ruồi và bằng cách nào, đọc ruồi truyền bệnh gì và lây bằng cách nào.

Gọi đúng loài rồi thì xử lý khác nhau ở đâu?

Ruồi nhà: rác đậy kín và đổ mỗi ngày, bả ruồi ngoài khu rác, đèn keo trong bếp. Ruồi giấm: rửa khay nước tủ lạnh, vòi bia, thoát sàn quầy hằng tuần. Ruồi cống: cọ và đổ men vi sinh vào ống thoát sàn. Ruồi nhặng xanh: tìm và lấy xác chết ra.

Kỹ thuật viên tìm ổ trước: dán băng dính miệng thoát sàn qua đêm, đặt ly giấm ở quầy, mở bẫy mỡ và khay nước tủ lạnh, soi trần tìm xác chuột. Ổ nằm ở đâu thì dọn ở đó, sau đó mới tới phần ruồi bay: phun sương cho ruồi đang bay, phun tồn lưu tường khu rác nơi ruồi đậu, đèn UV keo dính trong bếp đặt xa cửa và bàn chế biến, bả ruồi ở khu rác ngoài trời.

Lưới cửa sổ, rèm nhựa hoặc quạt chắn gió ở cửa nhận hàng giữ ruồi ở ngoài; số ruồi trên tấm keo đèn ghi vào sổ mỗi lượt kiểm định kỳ cho biết ổ còn hay đã dọn đúng.

Năm việc quán ăn làm ngay khi có ruồi, đọc ruồi trong quán ăn: năm việc làm ngay. Phun thuốc, tấm keo hay đèn bắt ruồi hơn nhau ở đâu, xem so sánh phun thuốc, tấm keo và đèn bắt ruồi. Bếp nhà hàng xem cách xử lý ruồi cho nhà hàng, quán ăn.