Cách phòng mối: phun nền khi xây, cắt ẩm khi nhà đã ở

Cách phòng mối bắt đầu từ đâu?

Trước hết xem nhà mình ở giai đoạn nào. Nhà sắp đổ móng thì việc chính là phun lớp thuốc lên nền đất trước khi đổ bê tông, vì đổ xong rồi là không còn phun được nữa. Nhà đang ở thì việc chính là bớt ẩm, bớt gỗ chạm đất và phát hiện đường mui sớm.

Phần lớn mối gây hại cho nhà ở miền Nam là mối đất: làm tổ dưới nền, đi lên theo khe để ăn gỗ, giấy, vải. Chưa chắc dấu vết là mối đất hay mối gỗ khô thì xem nhận diện mối qua dấu vết trước.

Mối đất vào nhà bằng đường nào?

Mối đất đi từ tổ dưới nền lên theo khe nứt sàn, khe chân tường, cổ ống xuyên sàn, khe co giãn. Mối thợ trắng đục dài 3–4 mm, lọt qua khe rộng chỉ 1 mm, đi kiếm ăn xa tới 100 m quanh tổ. Chúng sợ khô, sợ sáng nên đắp đường đất gọi là đường mui.

1. Khe nứt nền, khe giữa nền và tường.
2. Cổ ống nước, ống điện xuyên sàn tầng trệt.
3. Chân cầu thang, chân tủ âm tường, khung cửa chạm nền.
4. Bồn cây, bồn hoa xây sát tường.
5. Gỗ cốp pha, gỗ vụn bỏ lại dưới nền khi xây.

Vì mối đi từ dưới lên, phòng mối là chặn ở chỗ đất gặp nhà. Với nhà mới, đó là lớp thuốc trong đất nền. Với nhà cũ, đó là giữ chân tường khô, thoáng, dễ nhìn thấy đường mui.

Nhà sắp xây nên chống mối ở giai đoạn nào?

Chống mối cho nhà mới làm theo tiến độ xây. Lần đầu khi đào xong hố móng, trước khi đổ bê tông lót. Các lần sau ở lớp đất đắp, cổ ống, chân cột, trước khi lát nền tầng trệt. Bỏ lỡ lần nào thì lớp chắn có chỗ hở ở lần đó, khó bù lại sau.

1. Đáy và thành hố móng: phun sau khi đào, trước khi đổ bê tông lót.
2. Cổ ống, chân cột: phun quanh chỗ ống, cột xuyên qua lớp đất.
3. Lớp đất đắp nền: phun từng lớp khi đắp, trước khi đổ sàn.
4. Chân tường ngoài: phun dải đất quanh nhà sau khi hoàn thiện phần thô.

Nên báo đơn vị chống mối lịch đổ bê tông ngay từ đầu để họ có mặt đúng buổi. Hai bài xây nhà nên chống mối ở giai đoạn nào và chống mối trước khi xây có đáng tiền không nói thêm chuyện tính chi phí, thời điểm.

Phun chống mối nền móng làm thế nào cho đúng?

Thuốc phòng mối được pha theo nhãn rồi phun trực tiếp lên bề mặt đất nền, khoảng 3–5 lít dung dịch mỗi m², đủ thấm một lớp đất mặt. Đất phải tương đối khô, không đọng nước; phun xong che nilon hoặc đổ bê tông lót sớm để mưa không rửa trôi. Cổ ống, chân cột phun đậm hơn.

1. San phẳng, dọn gỗ vụn, rễ cây, cốp pha thừa khỏi hố móng.
2. Phun đều bề mặt đất nền theo liều trên nhãn, khoảng 3–5 lít mỗi m².
3. Phun đậm quanh cổ ống, chân cột, góc tường.
4. Che nilon hoặc đổ bê tông lót trong ngày, tránh mưa.
5. Ghi biên bản ngày phun, khu phun, diện tích để làm hồ sơ bảo hành.

Công trình lớn làm theo tiêu chuẩn TCVN 7958:2017 về phòng chống mối cho công trình xây dựng mới. Nhà phố 200 m² thường phun xong trong một buổi; công trình 1.000 m² chia khu làm 3–4 ngày theo tiến độ. Bài phun chống mối nền nhà mới xây làm thế nào có từng bước.

Việc gì trên công trường làm hỏng lớp chắn mối?

Lớp thuốc trong đất chỉ giữ được khi nó còn liền và không bị đào xới. Bốn việc sau hay làm hỏng lớp này, thường do thợ xây không biết: đào lại nền sau khi phun, đổ thêm đất mới chưa phun lên trên, để gỗ cốp pha dưới nền, và để nước mưa rửa trôi trước khi che.

1. Đào lại để đi ống sau khi đã phun: chỗ đào phải phun bù.
2. Đắp thêm đất mới chưa phun: lớp đất mới thành cầu cho mối lên.
3. Bỏ gỗ cốp pha, gỗ vụn dưới nền: thành thức ăn, thành ổ ngay dưới nhà.
4. Để mưa xối trước khi che: thuốc trôi, lớp chắn mỏng đi.

Chủ nhà nên dặn đội thợ ngay từ đầu: khu đã phun thì không đào, không đổ đất mới, có việc phải đào thì báo để phun bù. Một câu dặn này giữ được cả khoản tiền chống mối.

Bài bốn việc làm hỏng lớp phòng mối ở nền móng có ảnh từng lỗi gặp ngoài công trường.

Nhà đã ở nhiều năm thì phòng mối bằng cách nào?

Được, nhưng không phun lại được lớp chắn dưới nền như lúc xây. Nhà đã ở thì phòng mối dựa vào ba việc: giữ chân tường và nền khô, bỏ mọi chỗ gỗ chạm đất, kiểm định kỳ để thấy đường mui sớm. Nhà ở vùng nhiều mối có thể ký thêm hợp đồng kiểm soát mối định kỳ.

1. Sửa ống rò, máng nước tràn, chỗ thấm chân tường.
2. Thay khung cửa, chân tủ chạm nền bằng đế nhựa, đế đá.
3. Dọn đồ gỗ, giấy, thùng carton để sát tường tầng trệt.
4. Kiểm chân tường, cầu thang, tủ âm tường mỗi tháng.

Hợp đồng kiểm soát mối định kỳ là hợp đồng riêng tính theo tháng, khác gói diệt côn trùng thông thường. Bài nhà đã xây xong còn phòng chống mối được không nói rõ khi nào nên ký, khi nào tự kiểm là đủ.

Cắt nguồn ẩm quanh nhà để phòng mối thế nào?

Mối đất cần ẩm để sống; tường khô, nền khô thì mối khó đắp đường lên. Nhà bị mối thường có một chỗ ẩm kéo dài: ống rò âm tường, nước máy lạnh nhỏ xuống chân tường, bồn cây tưới mỗi ngày sát nhà. Sửa những chỗ này là phòng mối rẻ nhất.

1. Sửa ống nước rò, ống xả bồn rửa thấm vào chân tủ bếp.
2. Dẫn ống thoát máy lạnh ra rãnh, không để nhỏ giọt xuống chân tường.
3. Làm máng xối, dẫn nước mưa xa chân tường.
4. Xử lý chống thấm chỗ tường có vết ố, mốc ở chân.
5. Mở cửa thông gió gầm cầu thang, kho dưới tầng trệt.

Một chỗ ẩm kéo dài vài tháng có thể đủ để mối từ tổ dưới đất tìm tới. Thấy vết ố chân tường đi kèm cát mịn, vệt đất trên tường thì kiểm ngay chỗ đó.

Gỗ chạm đất, đồ để sát nền dẫn mối vào ra sao?

Gỗ chạm đất là cầu cho mối đi từ tổ vào nhà mà không cần đắp đường. Khung cửa chôn chân trong nền, chân tủ gỗ đặt sát sàn, thùng giấy, bao tải, sách vở chất ở góc tầng trệt đều là chỗ mối tìm tới trước. Kê cao, tách khỏi nền là đã cắt được một đường.

1. Kê tủ gỗ, kệ sách trên chân nhựa, chân kim loại cao vài cm.
2. Không chất thùng giấy, hồ sơ ở góc tầng trệt, gầm cầu thang.
3. Dọn gỗ vụn, cột gỗ cũ, cành cây khô ngoài sân sát nhà.
4. Hàng rào, giàn gỗ ngoài sân: chân đặt trên đế bê tông.

Tủ âm tường, ốp gỗ chân tường là chỗ khó nhìn nhất. Mỗi tháng mở cánh tủ, soi góc dưới, gõ nhẹ vào ván: nghe tiếng bộp rỗng là cần kiểm kỹ.

Bồn cây, sân vườn làm mối vào nhà thế nào?

Bồn cây xây sát tường vừa ẩm vì tưới hằng ngày, vừa có rễ, lá mục cho mối ăn, lại nối thẳng vào chân tường nhà. Mối làm tổ trong bồn rồi đi vào khe tường. Gốc cây mục, lớp mùn dày sát nền cũng vậy. Giữ khoảng cách giữa đất vườn và tường là việc chính.

1. Bồn cây mới: xây cách tường nhà, có lớp chống thấm, không dựa vào tường.
2. Bồn cây cũ sát tường: giảm tưới, kiểm chân tường phía trong mỗi tháng.
3. Đào bỏ gốc cây mục gần nhà; không để gỗ trang trí chạm đất sát tường.
4. Giữ dải sỏi hoặc đất khô quanh chân tường ngoài.

Bài bồn cây và sân vườn làm mối vào nhà thế nào có cách sửa bồn cây cũ mà không phải đập bỏ.

Mùa mối bay rơi vào tháng nào, nên làm gì trước?

Ở TP.HCM và miền Nam, mối cánh bay rộ tháng 4–6, thường vào chiều tối sau một trận mưa đầu mùa. Đó là lúc tổ trưởng thành chia đàn, mối cánh bay đi tìm chỗ lập tổ mới. Thấy mối bay quanh nhà nghĩa là có tổ đã đủ lớn ở gần, nên kiểm kỹ trước mùa là đúng lúc.

Cánh rụng tập trung ở một chỗ trong nhà, như bậu cửa sổ, chân tủ, đáng lo hơn cánh rụng ngoài sân. Hai bài mùa mối bay ở TP.HCM rơi vào tháng nào, khu nào nhiều và mối bay vào nhà là sắp mưa hay đã tạnh nói rõ hơn từng đợt bay.

Mối cánh bay vào nhà ban đêm thì làm gì ngay?

Mối cánh bay theo đèn, rụng cánh rồi bò tìm khe ẩm lập tổ. Phần lớn mối cánh không sống sót, nhưng vài cặp rơi đúng chỗ ẩm có gỗ có thể thành tổ sau vài năm. Việc trong đêm là tắt đèn, đóng cửa, gom xác; việc sáng hôm sau là tìm xem chúng ra từ đâu.

1. Tắt đèn trong nhà, bật một đèn ngoài hiên để kéo mối ra xa.
2. Đóng cửa sổ, cửa lưới; đặt chậu nước dưới đèn để gom mối rơi.
3. Sáng hôm sau quét cánh rụng, ghi lại chỗ dày nhất.
4. Soi chỗ đó tìm khe đất, đường mui mới.

Không cần xịt thuốc khắp nhà khi thấy mối cánh; chúng không phải mối thợ đang ăn gỗ. Bài vì sao mối cánh bay vào nhà, làm gì ngay trong đêm có thêm cách đọc vị trí cánh rụng.

Mỗi tháng kiểm dấu hiệu mối ở chỗ nào?

Phát hiện sớm là phần quan trọng của phòng mối ở nhà đã xây. Mỗi tháng dành hai mươi phút, cầm đèn pin và một cái tua vít, đi soi các chỗ mối hay lên. Thấy đường mui mới, gỗ rỗng, cánh rụng là biết mối đã tới, trước khi chúng ăn hỏng cả khung cửa.

1. Chân tường tầng trệt: đường đất nhỏ như sợi bún bò lên.
2. Khung cửa, chân cầu thang: gõ nghe tiếng rỗng, sơn phồng.
3. Tủ âm tường, ốp gỗ: soi góc dưới, mép sát tường.
4. Kho, gầm cầu thang: thùng giấy, sách có vệt đất.
5. Bậu cửa sổ: cánh mối rụng, nhất là sau mưa.

Thấy đường mui thì đừng phá ngay. Chụp ảnh, ghi chỗ, để nguyên cho người xử lý đặt trạm nhử đúng đường mối đang đi.

Mối đất và mối gỗ khô phòng khác nhau thế nào?

Mối đất làm tổ dưới đất, đi lên theo đường mui, cần ẩm; phòng bằng cách chặn ở chỗ đất gặp nhà. Mối gỗ khô sống hẳn trong một khúc gỗ, không cần đất, để lại đống phân hạt nhỏ dưới chân đồ gỗ. Mối gỗ khô thường đi theo đồ gỗ cũ, gỗ chưa xử lý mang vào nhà.

Đồ gỗ rời đã có mối gỗ khô bên trong thường phải xử lý ở xưởng bảo quản gỗ. Đặc điểm từng loài có ở các loại mối hay gặp.

Mẹo dân gian chống mối có tác dụng tới đâu?

Đổ dầu nhớt, rắc muối, vôi, hàn the, phèn chua vào đường mui là các mẹo hay được truyền tay. Một số có thể làm mối tránh chỗ đó vài ngày, nhưng không chạm tới tổ dưới đất, còn làm mối đổi đường sang chỗ khác. Vài mẹo còn làm hỏng tường, gỗ, sàn.

Muốn biết cách làm đúng khi đã thấy mối, xem cách diệt mối trong nhà: lần đường mui, đặt trạm nhử. Nguyên tắc chung: để nguyên đường mui cho tới khi có người xử lý.

Biện pháp phòng mối nào bền nhất cho nhà ở?

Bền nhất là lớp chắn đất nền làm đúng lúc xây, vì nó nằm ngay chỗ mối đi lên và không bị đụng tới trong lúc ở. Nhà đã xây thì bền nhất là giữ nhà khô, không gỗ chạm đất, kiểm đều; vùng nhiều mối thì thêm hợp đồng kiểm soát định kỳ.

Bài biện pháp chống mối nào bền nhất cho nhà ở so kỹ hơn từng cách. Nhà sắp xây muốn đặt làm thì xem dịch vụ chống mối công trình.

Lịch phòng mối cho nhà đang ở

Phòng mối ở nhà đã xây chủ yếu là kiểm đều và sửa sớm chỗ ẩm. Bảng dưới gom việc theo nhịp tháng và theo mùa. Dán ở cửa kho hoặc ghi vào lịch điện thoại, vì mối thường bị quên cho tới khi khung cửa đã rỗng.

Mua đồ gỗ cũ thì soi lỗ nhỏ, phân hạt dưới chân trước khi mang về.

Nhà có hợp đồng kiểm soát mối định kỳ thì lịch này là phần việc của chủ nhà, đi cùng lượt kiểm của kỹ thuật viên.

Khi nào phòng ngừa thôi không đủ?

Khi đã thấy đường mui trong nhà, gỗ gõ nghe rỗng, cánh rụng trong phòng, là mối đã vào và đang ăn. Lúc này cắt ẩm không còn đủ, phải xử lý tổ. Cách công ty làm là khảo sát dò tổ, đặt trạm nhử trên đường mui 7–14 ngày, rồi xử lý để mối thợ mang thuốc về tổ.

1. Khảo sát, dò đường mui và hướng tổ; khảo sát không thu phí.
2. Đặt trạm nhử cố định trên đường mối đang đi, để 7–14 ngày.
3. Nghiệm thu trạm; phun thuốc truyền dẫn lên mối thợ, rắc bụi thuốc trên đường mui.
4. Kiểm lại, bảo hành 6 tháng cho mặt bằng đã xử lý.

Đừng phá đường mui hay xịt thuốc lên trước khi người xử lý tới. Thứ tự làm có ở kinh nghiệm xử lý mối; xem cách đặt làm ở dịch vụ diệt mối tận nơi.

Những sai lầm hay gặp khi phòng mối

Sai lầm tốn kém nhất là bỏ qua chống mối lúc xây vì nghĩ nhà bê tông thì mối không vào. Mối không ăn bê tông, nhưng đi qua khe bê tông để ăn khung cửa, sàn gỗ, tủ âm tường. Đổ sàn xong rồi thì không bao giờ phun được lớp chắn dưới nền như lúc còn hở nữa.

1. Bỏ chống mối lúc xây: mất cơ hội làm lớp chắn rẻ nhất.
2. Đào lại nền sau khi phun mà không báo: lớp chắn có lỗ hổng.
3. Phá đường mui, xịt thuốc ngay: mối tản ra, khó tìm tổ.
4. Để bồn cây ẩm sát tường nhiều năm: tổ nằm ngay cạnh nhà.
5. Chất hồ sơ, thùng giấy ở tầng trệt: thức ăn sẵn cho mối.

Một sai lầm nữa là chỉ lo khi thấy mối bay. Mối cánh bay ra từ tổ đã trưởng thành nhiều năm; lúc đó tổ đã ở gần, nên kiểm đều mỗi tháng vẫn là cách rẻ nhất.

Nhà phố liền kề nên hỏi hàng xóm khi phát hiện mối, vì tổ có thể nằm dưới nền chung.