Muỗi trong nhà bị thu hút bởi gì và sống được bao lâu?

Muỗi tìm ra người trong nhà bằng những tín hiệu nào?

Muỗi cái dùng ba tín hiệu chính theo thứ tự khoảng cách: khí carbonic trong hơi thở kéo nó về phía có người từ xa, hơi nóng cơ thể giúp định vị khi tới gần, còn mùi mồ hôi trên da quyết định chỗ cắm vòi. Biết tín hiệu nào mạnh thì biết biện pháp nào đáng làm.

Quạt đứng là biện pháp rẻ mà hiệu quả nhất trong bảng: muỗi bay yếu, tránh luồng gió mạnh, và gió làm luồng khí thở tản ra khiến nó khó dò đường về phía người ngồi.

Vì sao cùng một phòng mà có người bị đốt nhiều hơn?

Vì lượng khí carbonic thở ra, thân nhiệt và mùi trên da khác nhau giữa từng người. Người vừa vận động, người to con, người đang đổ mồ hôi và trẻ nhỏ chạy nhảy thở mạnh hơn, nóng hơn người ngồi yên, nên muỗi tìm tới họ trước dù cả nhà ngồi chung một phòng.

Những khác biệt này gần như không đổi được. Việc đáng làm vẫn là giảm số muỗi có mặt trong nhà: dọn vật chứa nước, lắp lưới chắn cửa sổ, đặt quạt ở chỗ ngồi lâu như bàn ăn, bàn học.

Bị đốt nhiều cũng không làm thiếu máu, vì mỗi lần muỗi hút chỉ một lượng máu rất nhỏ. Điều đáng lo là chuyện khác: mỗi vết đốt thêm một lần gặp con muỗi mang virus sốt xuất huyết, trẻ gãi trầy dễ nhiễm trùng da, còn người dị ứng nước bọt muỗi có thể sưng to, nổi mề đay. Nốt đốt sưng lan, mưng mủ hay kèm sốt thì đưa đi khám.

Nhà bẩn hay ánh đèn có hút muỗi vào nhà không?

Không. Muỗi vằn đẻ trong nước sạch đọng lại: đĩa lót chậu cây, khay hứng nước máy lạnh, bình hoa, lu chứa, chứ không đẻ ở nước bẩn. Một căn nhà lau dọn kỹ mà còn những vật chứa ấy vẫn nuôi muỗi đều đặn, còn nhà bề bộn nhưng không có nước đọng thì ít hơn.

Ánh đèn cũng không kéo muỗi vào. Đèn tia tím hút thiêu thân và ruồi rất tốt nhưng gần như không giảm được số muỗi trong phòng ngủ. Muỗi cống Culex thì khác muỗi vằn ở chỗ đẻ trong nước bẩn ở cống, hố ga; hai loài cần hai cách tìm ổ khác nhau, xem trang ba loài muỗi hay gặp và giờ đốt của từng loài.

Muỗi sống trong nhà được bao lâu và đẻ bao nhiêu lứa?

Muỗi vằn cái sống khoảng 2–4 tuần trong điều kiện thuận lợi, muỗi đực ngắn hơn. Trong quãng đó con cái đẻ tới 5 lứa, mỗi lứa 100–200 trứng dính lên thành vật chứa nước sạch. Một con muỗi lọt vào nhà không chỉ là vài vết đốt, nó là hàng trăm con của lứa sau.

Trứng gặp nước nở sau 2–5 ngày. Ở 28–32 °C, nhiệt độ quen thuộc của TP.HCM mùa mưa, lăng quăng thành muỗi trong 7–10 ngày. Đập vài con đang bay không đổi được gì nhiều: số muỗi tuần sau đã nằm sẵn trong các vật chứa nước quanh nhà từ tuần này.

• Chỉ muỗi cái đốt người, vì cần máu để làm trứng; muỗi đực ăn mật hoa, vòi không chích qua da được. Nhìn râu là phân biệt: muỗi đực râu rậm như chùm lông, muỗi cái râu thưa.
• Muỗi vằn đốt ban ngày, mạnh nhất 6–8 giờ sáng và 16–18 giờ.
• Muỗi vằn chỉ quanh quẩn trong khoảng 100 m quanh chỗ nở, nên bị đốt trong nhà thì ổ gần như chắc chắn nằm ngay quanh nhà.

Ban ngày muỗi trú ở đâu trong nhà?

Ban ngày muỗi đậu nghỉ ở chỗ tối, kín gió, ẩm: mặt sau rèm cửa, gầm giường, sau tủ quần áo sát tường, nhà tắm. Đây cũng là danh sách bề mặt mà phun tồn lưu nhắm tới, vì muỗi đậu xuống sẽ chạm lớp thuốc, khác phun sương chỉ trúng con đang bay lúc phun.

• Mặt sau rèm cửa và các nếp gấp của rèm.
• Gầm giường, gầm bàn, mặt sau tủ quần áo kê sát tường.
• Góc tường khuất sáng, sau cánh cửa hay mở.
• Nhà tắm, gầm bồn rửa, khe sau máy giặt.
• Gầm cầu thang, kho ít mở, quần áo treo lâu ngày màu sẫm.

Vì sao phun tồn lưu lên những bề mặt này giữ được lâu hơn phun sương ngoài sân, xem bài tồn lưu giữ 3–6 tháng, sương chỉ 1–2 ngày. Muỗi đậu cao hay thấp và phòng nào nhiều nhất, xem ban ngày muỗi trốn ở đâu trong nhà.

Khi công ty nhận xử lý muỗi cho nhà ở, kỹ thuật viên lật chậu, soi khay máy lạnh và xử lý ổ nước trước. Sau đó mới phun sương cho con đang bay, rồi phun tồn lưu thành dải dọc chân tường, cao 1 m tính từ mặt nền. Nhà ẩm, thiếu sáng thì lịch định kỳ là 2 lần mỗi tháng, nhà thoáng 1 lần.

Đổ nước vật chứa một lần có đủ để hết trứng muỗi không?

Chưa đủ. Trứng muỗi vằn dính trên thành vật chứa ngay mép nước và chịu khô tới 8 tháng; đổ nước đi rồi úp lại, cơn mưa sau hay lần châm nước sau trứng vẫn nở. Phải cọ thành vật chứa, lau khô hoặc bỏ hẳn nó đi thì mới cắt được lứa đang chờ.

Muỗi hổ châu Á, loài có một sọc trắng giữa lưng, lại đẻ ở vật chứa nhỏ ngoài vườn như hốc cây, vỏ dừa, nên nhà có vườn cần kiểm cả vòng ngoài, xem vì sao dọn lu trong nhà không hết muỗi hổ.

Cắt nguồn muỗi trong nhà theo thứ tự nào?

Làm theo thứ tự từ ổ đẻ ra tới con trưởng thành, vì mỗi tuần bỏ qua vật chứa nước là một lứa mới. Mốc cần nhớ là 7 ngày, ngắn hơn thời gian lăng quăng cần để thành muỗi. Dọn đều mỗi tuần thì lứa đang lớn không kịp bay ra, số muỗi giảm dần qua vài tuần.

1. Đi một vòng trong nhà, lật từng lọ hoa, đĩa lót chậu, khay máy lạnh, khay tủ lạnh; đổ nước và cọ thành.
2. Úp hoặc bỏ đồ chứa không dùng, đậy kín lu chứa nước.
3. Lắp lưới chắn cửa sổ và cửa ra ban công.
4. Đặt quạt ở chỗ ngồi lâu, nhất là vào 6–8 giờ sáng và chiều muộn.
5. Lặp lại việc kiểm vật chứa mỗi 7 ngày, ghi lại chỗ nào hay có lăng quăng.

Nhà ở và căn hộ hay có nguồn muỗi ở đâu theo từng khu, xem côn trùng trong nhà ở, căn hộ sinh ở đâu. Đã dọn đủ vài tuần mà vẫn bị đốt ban ngày thì ổ nằm ở chỗ khó thấy; cách kỹ thuật viên tìm ổ nước rồi mới phun có ở trang tìm ổ muỗi khó thấy trong nhà.