Vì sao công nhân ca đêm bị muỗi đốt nhiều?

Vì sao ca đêm bị muỗi đốt nhiều hơn ca ngày?

Vì ba thứ trùng nhau vào ban đêm: muỗi cống Culex ra kiếm ăn, đèn xưởng là điểm sáng nổi nhất giữa khu tối, và cửa mở nhiều hơn cho xe xuất nhập hàng. Mỗi nguyên nhân cần một cách chặn riêng; làm tốt một cái không bù được cho hai cái còn lại.

Loài muỗi nào đốt công nhân ca đêm?

Phần lớn là muỗi cống Culex: thân nâu xám, dài 4–10 mm, đẻ bè 100–200 trứng nổi trên nước bẩn ở rãnh, hố ga, bể xử lý nước thải. Loài này đốt từ chập tối tới rạng sáng, hay vo ve bên tai lúc 1–2 giờ sáng, đúng khung giờ mà ca đêm đang đứng máy.

Xưởng nằm trong khu công nghiệp còn hứng muỗi cống từ phần không thuộc hàng rào của mình, như cống chung và bể nước thải tập trung của cả khu; nguồn chung này có ở trang bể nước thải và cống chung của khu công nghiệp.

Muỗi vằn thì khác: đốt nhiều nhất lúc 6–8 giờ sáng và 16–18 giờ, tức đúng giờ giao ca. Công nhân ca đêm bị đốt ở nhà xe lúc về, hay ca ngày bị đốt lúc vào, thường là muỗi vằn nở từ lốp, bạt, vũng nước trong khuôn viên. Cách tách hai loài theo giờ đốt và ổ nước, xem nhận muỗi vằn qua đốm trắng ở chân.

Vì sao đèn xưởng làm tình hình nặng hơn?

Vì nhà xưởng chạy ca đêm là điểm sáng gần như duy nhất giữa khu tối xung quanh. Muỗi không bị ánh sáng hút mạnh như bướm đêm, nhưng tìm tới hơi thở, thân nhiệt và mồ hôi của người đứng dưới đèn; đèn gom cả đám côn trùng về cửa, còn người là mục tiêu nằm sẵn ở đó.

Đổi đèn ngoài trời sang ánh sáng vàng giúp giảm một phần côn trùng bay theo ánh sáng, nhưng vị trí đèn quan trọng ngang loại đèn: đèn nên chiếu vào sân, không treo ngay trên cửa. Đèn bắt côn trùng trong xưởng hợp với ruồi và bướm đêm hơn là muỗi, và không đặt gần chỗ có thực phẩm hở.

Chỗ nào trong xưởng bị đốt nhiều nhất?

Ba chỗ thường ghi nhận nhiều vết đốt nhất: vị trí đứng máy cố định gần cửa mở, khu ăn ca giữa đêm, và trạm gác cổng. Cả ba đều có người ngồi hoặc đứng yên lâu dưới ánh sáng, sát khoảng hở thông ra ngoài, nên muỗi từ rãnh quanh xưởng vào tới rất nhanh.

Nhà vệ sinh và khu thay đồ cũng hay bị bỏ sót. Đây là chỗ ẩm, ít gió, đèn yếu, nên muỗi trú lại ban ngày rồi đốt khi có người vào. Khu nghỉ ngoài trời giữa ca là chỗ nặng nhất nếu nằm sát mương hay bãi cỏ cao quá 20 cm.

Xưởng làm được gì ngay trong tuần này?

Sáu việc dưới đây không cần đầu tư lớn và thấy tác dụng sau vài ca. Việc cuối cùng, ghi số vết đốt theo ca, là việc hay bị bỏ qua nhất, nhưng không có nó thì không biết khu nào nặng, và cũng không đo được các việc trước đó có làm bớt muỗi hay không.

• Dời đèn chiếu sáng ngoài trời ra xa cửa ra vào vài mét, chiếu vào sân thay vì treo trên cửa.
• Lắp rèm nhựa hoặc quạt cắt gió cho cửa xuất nhập hàng, đóng cửa giữa các lượt xe.
• Rà hố ga, máng thoát và vũng đọng quanh xưởng mỗi tuần; lật úp xô, thùng để ngoài trời.
• Bố trí quạt thổi tại các vị trí đứng máy cố định gần cửa.
• Phát kem chống muỗi cho ca đêm ở khu hay bị đốt, bôi lại sau vài giờ, tránh vùng da chạm sản phẩm.
• Ghi vị trí và số vết đốt theo ca vào sổ an toàn để biết chỗ nào nặng nhất.

Xử lý muỗi cho xưởng chạy ca đêm theo trình tự nào?

Khảo sát đúng vào ca đêm, xử lý ổ nước trước, phun sau, rồi đo lại bằng số vết đốt. Phun tồn lưu làm ban ngày vẫn có tác dụng cho ca đêm, vì lớp thuốc ở chân tường không bị lau giữ hiệu lực nhiều tháng, diệt muỗi đậu nghỉ vào bất cứ giờ nào.

1. Đi khảo sát vào ca đêm, không khảo sát ban ngày rồi suy đoán.
2. Đánh dấu trên sơ đồ các cửa mở, đèn ngoài và điểm nước đọng có lăng quăng.
3. Xử lý ổ nước trước: rãnh, hố ga, bể nước thải không đổ được thì thả thuốc diệt lăng quăng.
4. Phun tồn lưu tường ngoài xưởng và khu nghỉ ca; phun sương vành đai lúc 16–18 giờ.
5. Kiểm lại ổ nước ngày 7–10: lăng quăng sót lại chỉ cần chừng ấy ngày là thành lứa muỗi mới.
6. So số vết đốt theo ca sau 2 tuần với tuần trước khi xử lý.

Xưởng thực phẩm không phun trong khu sản xuất, chỉ chặn ở vành đai và cửa. Cách làm theo từng vòng nhà máy có ở trang muỗi ở nhà máy, kho: rãnh, bể nước thải, bãi lốp.

Vết đốt ca đêm có phải chuyện an toàn lao động không?

Có. Vết đốt liên tục làm công nhân mất tập trung khi đứng máy, và giờ giao ca trùng giờ muỗi vằn đốt, loài truyền sốt xuất huyết. Ghi số vết đốt theo ca vào sổ an toàn đưa chuyện này thành số liệu để bộ phận EHS xử lý, thay vì để nó là lời than phiền miệng.

Muỗi ở nhà máy không hết sau một đợt phun, vì rãnh và mương quanh xưởng còn nước là còn lứa mới; mục tiêu thực tế là giữ số vết đốt ở mức thấp bằng kiểm ổ nước theo lịch. Buổi xử lý gồm những gì, xem diệt muỗi cho nhà máy làm ca đêm. Nhà máy vừa bàn giao mà đã có muỗi là chuyện khác, đọc nguồn muỗi ở nhà máy mới xây xong.