Vì sao chỉ đổ nước hay chỉ xịt đều không hết muỗi?

Vì sao đổ nước và xịt thuốc nhắm hai giai đoạn khác nhau?

Vì ba phần tư vòng đời muỗi nằm trong nước, phần còn lại bay trong nhà. Đổ nước đọng chạm tới trứng, lăng quăng và cung quăng, không chạm con đang bay. Xịt thuốc giết con đang bay hoặc đang đậu, không chạm tới thứ đang lớn dưới đáy khay máy lạnh hay đĩa lót chậu.

Vòng đời muỗi dài bao lâu mà lứa mới ra nhanh vậy?

Ở 28–32 °C của TP.HCM, trứng thành muỗi trong 7–10 ngày. Theo Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng TP.HCM, trứng nở sau 2–5 ngày khi có nước, lăng quăng lột xác 4 lần trong 4–7 ngày, thành cung quăng 1–3 ngày rồi bay ra. Một ổ bị sót cho ra một lứa mỗi tuần.

Muỗi cái sống 2–4 tuần và đẻ tới 5 lứa, mỗi lứa 100–200 trứng. Nghĩa là con đang bay hôm nay còn kịp đẻ vài lứa nữa trước khi chết, và mỗi lứa lại tìm tới đúng những vật chứa nước quen thuộc quanh nhà. Bảng vòng đời từng loài có ở trang muỗi: ba loài hay gặp, nhận ra bằng giờ đốt.

Vì sao chỉ đổ nước thì vẫn bị đốt thêm vài tuần?

Vì đàn đang bay không chết theo ổ nước. Đổ hết nước hôm nay chỉ cắt lứa sau; những con đã bay ra vẫn sống 2–4 tuần và vẫn đốt. Người dọn kỹ nhất xóm vẫn bị đốt suốt hai tuần sau đó, rồi kết luận sai rằng dọn nước đọng không có tác dụng.

Nhà đang bị đốt nhiều, nhất là khi có trẻ nhỏ hay xóm đang có ca sốt xuất huyết, không nên chờ đàn cũ tự chết. Lúc đó cần một lượt phun để hạ nhanh số đang bay, còn phần đổ nước giữ cho lứa sau không nở ra thay chỗ.

Vì sao đổ nước mà không cọ thành vật chứa thì trứng vẫn nở?

Vì muỗi vằn dán trứng lên thành vật chứa ngay trên mép nước chứ không thả xuống nước. Nước cạn thì trứng nằm khô trên thành, và trứng chịu khô tới 8 tháng. Lần sau đổ nước vào hay mưa làm nước dâng tới mép cũ, trứng nở trong vài giờ.

Vì vậy đổ nước thôi chưa đủ: phải chà thành đĩa lót chậu, khay hứng, lu nước bằng bàn chải rồi mới đổ, hoặc úp ngược vật chứa không dùng tới. Soi kỹ sẽ thấy vệt đen li ti như bụi than quanh mép cũ, đó là lớp trứng.

Chỗ nước không đổ được thì xử lý thế nào?

Mỗi loại chỗ có cách riêng, không có cách nào dùng chung cho tất cả. Hố ga và rãnh thoát nước bẩn là nơi muỗi cống đẻ bè 100–200 trứng nổi trên nước bẩn, phải thả chế phẩm diệt lăng quăng theo lịch. Bể cảnh thì thả cá, bể nước sinh hoạt thì đậy kín nắp.

• Hố ga, rãnh thoát, bể phốt hở: chế phẩm diệt lăng quăng, thả lại mỗi 2–4 tuần.
• Hồ cảnh, bể cá không chạy lọc: thả cá bảy màu ăn lăng quăng.
• Lu, bể chứa nước dùng hằng ngày: đậy kín nắp, gắn lưới ống thông hơi.
• Chỗ trũng ngoài sân: san phẳng hoặc khơi rãnh cho nước chảy đi.

Ghép hai việc theo thứ tự nào cho đúng?

Ổ nước trước, phun sau, rồi giữ bằng thói quen hằng tuần. Làm ngược lại thì phun xong vài ngày lứa mới đã bay ra, tiền phun gần như mất trắng. Năm bước dưới đây mất khoảng một buổi cho nhà phố, sau đó mỗi tuần chỉ còn vòng đổ nước chừng 15 phút.

1. Đi một vòng trong và quanh nhà, đổ và chà mọi vật chứa đổ được.
2. Xử lý chỗ không đổ được bằng chế phẩm, cá hoặc nắp đậy.
3. Nếu đang bị đốt nhiều, phun sương để hạ đàn đang bay, rồi phun tồn lưu dải chân tường tối, gầm giường, sau rèm cho muỗi đậu nghỉ.
4. Lắp lưới cửa sổ, sửa gioăng cửa để giảm số muỗi từ ngoài vào.
5. Lặp lại bước 1 mỗi tuần và ngay sau mỗi trận mưa lớn.

Công ty nhận nhà có muỗi cũng đi đúng trình tự đó. Kỹ thuật viên tìm và xử lý ổ nước trước, phun sương hoặc ULV để hạ đàn đang bay, rồi phun tồn lưu thành dải dọc chân tường, cao 1 m tính từ mặt nền.

Thứ tự việc cho cả căn nhà, kèm danh sách chỗ đọng nước hay sót, có ở bài ngăn muỗi cho nhà ở: cắt ổ nước trước, phun sau. Nếu chỉ đủ sức làm một việc thì chọn việc nào, xem diệt bọ gậy hay diệt muỗi trưởng thành nên ưu tiên.

Làm đủ cả hai mà vẫn còn muỗi thì do đâu?

Thường do một trong ba chỗ: còn ổ nước chưa tìm ra, muỗi bay sang từ nhà bên, hoặc lớp thuốc tồn lưu đã bị lau mất. Muỗi vằn chỉ bay quanh chỗ nở khoảng 100 m, nên bị đốt ban ngày thì ổ gần như chắc nằm trong nhà hoặc ngay sát vách.

Lau tường trong 5–7 ngày sau phun là mất lớp tồn lưu, hiệu lực lẽ ra vài tháng chỉ còn vài ngày. Đo kết quả bằng số lần bị đốt mỗi tuần, không bằng việc còn thấy con nào hay không. Cách đội kỹ thuật tìm ổ rồi mới phun có ở trang diệt muỗi cả lăng quăng lẫn muỗi đậu tường.