Thấy lăng quăng trong lu nước phải làm gì?

Lăng quăng trong lu nước là gì, có đáng lo không?

Lăng quăng là ấu trùng muỗi, người miền Bắc gọi là bọ gậy. Thấy lăng quăng trong lu, chum chứa nước sạch thì gần như chắc là lăng quăng muỗi vằn, loài truyền sốt xuất huyết. Chúng thành muỗi trong 7–10 ngày, nên phải xử lý ngay trong tuần, không để tới lần thay nước sau.

Một con muỗi vằn cái đẻ mỗi lứa 100–200 trứng, bám ở thành lu ngay sát mép nước chứ không nổi trên mặt nước. Trứng chịu khô tới 8 tháng; lu cạn rồi đổ nước mới vào, trứng cũ vẫn nở. Vì vậy chỉ thay nước mà không cọ thành lu thì lứa sau vẫn ra như cũ.

Sốt xuất huyết ở TP.HCM năm 2026 vẫn cao: bản tin của Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM (HCDC) ngày 24/09/2026 ghi riêng tuần 38 có 1.462 ca, cộng dồn từ đầu năm 34.161 ca.

Lu nhỏ có lăng quăng thì xử lý theo các bước nào?

Đổ, cọ, phơi, đậy. Với lu, chum, xô nhỏ dùng nấu ăn hay tắm giặt, cách chắc nhất là đổ hết nước có lăng quăng ra đất, cọ thành lu rồi mới chứa lại. Làm xong trong một buổi, không cần mua gì ngoài bàn chải và một tấm vải màn.

1. Đổ nước có lăng quăng ra đất hoặc nền sân, không đổ vào chậu cây hay rãnh đang đọng nước.
2. Cọ kỹ thành lu bằng bàn chải cứng, chú ý vòng sát mép nước cũ, chỗ trứng bám nhiều nhất.
3. Tráng lại, phơi khô thành lu nếu được, rồi mới chứa nước mới.
4. Đậy kín bằng nắp vừa khít; không có nắp thì buộc vải màn quanh miệng lu.
5. Lặp lại mỗi tuần, cùng lúc đi một vòng đổ nước đọng quanh nhà.

Bể, lu lớn không đổ được thì làm sao?

Vớt lăng quăng bằng vợt lưới mịn, đậy kín miệng bể, và thả cá ăn lăng quăng như cá bảy màu. Ngành y tế còn hướng dẫn dùng mesocyclops, một loài giáp xác rất nhỏ ăn lăng quăng, cho bể chứa lớn; nhờ trạm y tế phường hướng dẫn cách thả và lượng thả.

Bể ngầm, bồn nước trên mái cần nắp kín và lưới ở ống thông hơi, ống tràn. Mỗi lần súc bể thì cọ thành bể, nhất là vệt sát mép nước. Nước trong bể nhìn trong không có nghĩa là không có trứng; cứ cách vài tuần múc một gáo soi ra sáng để kiểm.

Có nên bỏ thuốc, dầu hay muối vào lu nước?

Không, nếu là nước dùng ăn uống, nấu nướng, tắm giặt. Theo Thông tư 05/2026/TT-BYT, các hoạt chất diệt lăng quăng chỉ được dùng trong phạm vi hạn chế, không dùng cho nước sinh hoạt. Dầu và muối làm hỏng nước mà không làm trứng bám ở thành lu chết hết.

Chế phẩm diệt lăng quăng chỉ dành cho chỗ nước không ai dùng: hố ga, bể cảnh không nuôi cá, rãnh, nước đọng ở công trình. Đội kỹ thuật thả viên diệt lăng quăng ở những chỗ đó, đánh dấu từng điểm đã thả trên phiếu, và không thả vào bể nước ăn uống, tắm giặt của khách.

Ngoài lu nước, còn chỗ nào trong nhà có lăng quăng?

Bất kỳ chỗ nào đọng nước sạch quá một tuần: đĩa lót chậu cây, lọ hoa, khay hứng nước dưới cục nóng máy lạnh, khay nước tủ lạnh, máng xối, lốp xe cũ, chai lọ, vỏ dừa ngoài sân. Muỗi vằn chỉ cần một nắp chai nước để đẻ, nên đi một vòng mỗi tuần quan trọng hơn mọi loại thuốc.

• Đĩa lót chậu: đổ nước mỗi tuần hoặc đổ cát vào đĩa.
• Lọ hoa, bình cây thuỷ canh: thay nước và cọ thành lọ mỗi tuần.
• Khay máy lạnh, khay tủ lạnh: lau khô mỗi tuần.
• Máng xối: thông rác lá để nước không đọng.
• Lốp xe, chai lọ, đồ phế thải ngoài sân: lật úp, che mưa hoặc bỏ đi.

Thứ tự ngăn muỗi cho cả căn nhà có ở bài cắt ổ nước trước, chặn đường vào sau. Vì sao diệt lăng quăng có lợi hơn diệt muỗi trưởng thành về lâu dài, xem so diệt lăng quăng với diệt muỗi đang bay.

Đã xử lý lăng quăng mà vẫn bị muỗi đốt thì sao?

Muỗi đang bay vẫn sống thêm vài tuần, và có thể bay từ nhà bên hay bãi đất trống sang. Xịt muỗi trong phòng chỉ đỡ trong ngày, nên đọc nhãn và xịt khi không có người; nhóm hoạt chất và cách xịt có ở bài bình xịt muỗi trong phòng độc tới đâu.

Khi muỗi đốt cả ban ngày dù đã dọn ổ, đội kỹ thuật làm theo thứ tự: múc nước ở hố ga, đĩa chậu, máng xối để tìm và xử lý ổ; phun tồn lưu dải chân tường cao 1 m nơi muỗi đậu nghỉ; phun sương sân vườn. Kiểm lại ngày 7–10 bằng cách múc lại các ổ đã đánh dấu. Gói định kỳ làm 1 lần mỗi tháng; nhà ở khu ẩm, thiếu ánh sáng làm 2 lần mỗi tháng.

Số liệu dưới đây lấy từ sổ ghi buổi làm việc của kỹ thuật viên, chỉ đếm buổi đã diễn ra.

Phạm vi một buổi và bảo hành có ở trang diệt muỗi bắt đầu từ ổ nước; cách tính phí có ở bảng phí diệt muỗi theo mặt bằng. Phân biệt muỗi vằn với muỗi nhà, xem ba loài muỗi theo giờ đốt.