Vì sao ở Thủ Đức dọn sạch nhà mà mùa mưa vẫn nhiều muỗi?

Vì sao dọn sạch nhà mà mùa mưa vẫn nhiều muỗi?

Vì phần lớn nước đọng mùa mưa không nằm trong sân nhà mình. Muỗi vằn có ổ trong bán kính khoảng 100 m, nên một vũng ở lô đất trống, một hố móng công trình hay một hố ga hẻm hở nắp là đủ cho cả dãy nhà. Nhà đã dọn kỹ vẫn nhận muỗi từ những chỗ đó.

Mỗi trận mưa làm đầy lại các vũng ấy cùng một lúc. Ở 28–32 °C, trứng gặp nước thành muỗi trong 7–10 ngày, nên mưa liên tiếp là các lứa gối nhau suốt mùa. Trước khi nhìn ra ngoài, nên chắc phần trong nhà đã làm đủ theo chín chỗ cần kiểm muỗi quanh nhà gần rạch.

Nguồn nào nằm ngoài phạm vi từng hộ, ai chịu trách nhiệm?

Có năm nhóm nguồn mà một hộ không tự dọn được, mỗi nhóm có một người chịu trách nhiệm riêng. Biết đúng người thì phản ánh mới tới được chỗ xử lý, thay vì nói chung chung ở buổi họp tổ. Bảng dưới xếp theo mức hay gặp ở khu đang đô thị hoá.

Hướng dẫn của HCDC xếp công trình xây dựng vào nhóm điểm nguy cơ sốt xuất huyết; không dọn vật chứa nước hay cản trở phun hoá chất có thể bị phạt 3–5 triệu đồng theo Nghị định 117/2020. Đó là căn cứ khi phải nhắc chủ đất, chủ công trình.

Mùa mưa ở Thủ Đức nặng hơn ở chỗ nào?

Nặng hơn vì nước ngập và ổ dịch nằm sát nhau. Nhiều phường của Thủ Đức cũ vừa có hẻm trũng ngập sau mưa, vừa có lô đất trống và công trình xen trong khu dân cư. Từ đầu năm tới giữa tháng 8/2025, phường Hiệp Bình ghi nhận 220 ca và 53 ổ dịch sốt xuất huyết.

Cùng khoảng thời gian đó, phường Tam Bình có 29 ổ dịch với 118 trường hợp mắc. Con số cho thấy muỗi ở đây không chỉ là chuyện khó chịu buổi tối, và phần chung của cả khu phải được làm chứ không chỉ từng nhà. Đặc điểm địa bàn có ở trang cụm Thủ Đức: hẻm trũng, chợ đầu mối, làng đại học.

Báo phần chung thế nào để được xử lý?

Báo bằng ghi nhận có ảnh, có ngày, có vị trí, gửi đúng người chịu trách nhiệm và qua tổ dân phố. Một lời phản ánh miệng rất dễ bị quên; một tờ ghi nhận của nhiều hộ cùng ký thì có căn cứ để phường nhắc chủ đất, và là căn cứ khi phải nhắc lại lần sau.

1. Đi một vòng quanh nhà trong 1–2 ngày sau trận mưa lớn, lúc vũng còn nguyên.
2. Chụp ảnh từng chỗ đọng nước ngoài ranh nhà, ghi ngày và vị trí so với nhà mình.
3. Múc thử nếu với tới được; thấy lăng quăng thì ghi rõ vào ghi nhận.
4. Gom ghi nhận của các hộ trong dãy thành một bản, nhờ tổ trưởng chuyển lên phường.
5. Với công trình, gửi thêm cho ban chỉ huy công trình, đề nghị đậy bể và bơm hố móng.
6. Sau 7–10 ngày đi lại vòng cũ, chụp lại chỗ đã được xử lý và chỗ còn nguyên.

Nếu cả hẻm muốn làm một buổi dọn chung trước mùa, cách chia việc và chọn ngày có ở bài trước mùa mưa khu dân cư nên làm gì.

Những việc làm chung nào hay bị làm sai?

Sai hay gặp nhất là cả dãy góp tiền thuê phun sương một buổi mà không ai dọn nước. Muỗi trúng thuốc chết dần, nhưng vũng ở đất trống và hố ga hẻm còn nguyên, nên khoảng một tuần sau lứa mới lại bay ra. Làm chung phải bắt đầu bằng việc dọn nước, phun là bước sau.

• Mỗi nhà làm một ngày khác nhau, muỗi chuyển qua lại giữa các nhà.
• Chỉ dọn đầu mùa rồi thôi, trong khi mỗi trận mưa làm đầy lại các vũng.
• Đổ dầu, đổ hoá chất tẩy xuống hố ga hẻm thay vì báo thay nắp.
• Phun xịt xuống mép rạch: thuốc trôi theo nước, chỗ nước tù ở khúc quanh vẫn nở lăng quăng.

Trong lúc chờ phần chung, nhà mình giảm muỗi bằng cách nào?

Chặn phía giáp nguồn trước. Lắp lưới cho cửa sổ và cửa ra vào ở phía giáp đất trống hoặc công trình, tỉa thưa cỏ và cây bụi ở phần ranh giáp đó, đóng cửa lúc 16–18 giờ khi muỗi vằn ra đốt. Những việc này không cắt được nguồn nhưng giảm rõ số muỗi vào nhà.

Nhà sát nguồn nên có lượt phun tồn lưu vòng ngoài lên hàng rào, gốc cây, mặt tường phía râm (ngoài trời dính mưa nắng nên giữ ngắn hơn mức 3–6 tháng trong nhà), và lượt kiểm lại vào ngày 7–10. Cách đội kỹ thuật làm có ở trang diệt muỗi mùa mưa cho nhà gần nguồn nước; chỗ muỗi đẻ theo kiểu nhà ở muỗi trong nhà ở, căn hộ: chậu cây, khay điều hoà.

Khi quanh nhà có ca sốt xuất huyết thì làm gì?

Báo trạm y tế phường và để đội y tế xử lý ổ dịch. Hướng dẫn của Bộ Y tế yêu cầu làm trong 24–48 giờ sau khi xác định ca bệnh, phủ bán kính 200 m quanh nhà bệnh nhân. Việc của các hộ là mở cổng cho đội phun, dọn vật chứa, và không cản trở.

Virus nhân lên trong muỗi 8–12 ngày trước khi truyền được sang người, nên người trong nhà nghi sốt xuất huyết thì đi khám ngay, đừng chờ. Sau đợt dịch, dãy nhà sát đất trống hay công trình sẽ còn nhận muỗi mỗi mùa mưa; lượt kiểm theo lịch trong gói phun muỗi mỗi tháng cho dãy nhà sát công trình giữ số muỗi ở mức thấp, còn chi phí cho nhà ở có ở bảng giá diệt muỗi nhà ở, căn hộ.