Kiểm soát côn trùng nhà máy và kho: vành đai ngoài, cửa nhận hàng, kho, rãnh sàn và thi công theo ca
Nhà máy và kho chia 3 vòng: vành đai ngoài với hàng rào, bãi xe, khu rác, cống; vành đai trong với cửa nhận hàng, kho, tường xưởng; khu sản xuất. Nghị định 15/2018/NĐ-CP cấm dùng hoá chất diệt chuột, côn trùng trong khu sản xuất thực phẩm. Làm lúc dừng ca, kiểm mỗi tháng, riêng chuột 4 lần.
Nhà máy chỉ gọi phun trước kỳ đánh giá, và đoàn vẫn thấy xác gián trong tủ điện dây chuyền. Côn trùng vào nhà máy qua ba đường: theo pallet và bao bì ở cửa nhận hàng, qua khe cửa cuốn và ống xuyên tường, và từ cỏ, cống, khu rác quanh xưởng.
Trạm bả có khoá ở vòng ngoài thường đặt cách nhau 15–30 m; vòng trong chỉ dùng bẫy và hộp giám sát không thuốc, cách nhau 6–12 m, vì chuột ăn bả rồi chết trong kho, trong máy sẽ bốc mùi; bả bên trong chỉ đặt khi nhà máy yêu cầu. Trang này nhìn nhà máy theo ba vòng từ ngoài vào trong, cho biết cơ quan kiểm tra xem gì, làm lúc nào để không dừng máy, và bao lâu một lần. Chuẩn quốc tế như HACCP, BRCGS có trang riêng theo ngành.
Côn trùng vào nhà máy từ vòng nào và trú ở đâu?
Từ ngoài vào trong. Vành đai ngoài có cỏ, cống, khu rác nuôi chuột và muỗi. Vành đai trong có cửa nhận hàng, kho, khe cửa cuốn là nơi chúng vào. Khu sản xuất ấm, có vụn nguyên liệu, tủ điện và rãnh sàn là nơi chúng ở lại. Chặn được ở vòng ngoài thì vòng trong ít việc.
| Vòng | Loài hay gặp | Nguyên nhân | Rủi ro |
|---|---|---|---|
| Vành đai ngoài: hàng rào, bãi xe, cống, khu rác | Chuột cống, muỗi, ruồi | Cỏ cao, rác, nước đọng | Áp lực vào tường xưởng mỗi đêm |
| Cửa nhận hàng, loading bay | Chuột, gián, mọt theo pallet | Cửa mở lâu, pallet gỗ | Mang côn trùng vào kho |
| Kho nguyên liệu, kho thành phẩm | Mọt, ngài, chuột, gián | Pallet sát tường, bao hở | Hỏng lô, khách trả hàng |
| Khu sản xuất, rãnh sàn, tủ điện | Gián Đức, ruồi, kiến | Vụn nguyên liệu, ấm, ẩm | Côn trùng trong sản phẩm |
| Căng tin, phòng thay đồ | Gián, ruồi, chuột | Đồ ăn, tủ cá nhân | Lan vào khu sản xuất |

Chuột vào xưởng theo pallet, qua cống và khe cửa cuốn; bài chuột vào nhà máy từ những nguồn nào đi qua từng đường.
Đèn côn trùng cạnh cửa cuốn, tấm keo tháo ra đếm và các lượt làm trong kho đều có ảnh ở ảnh thi công tại nhà máy, kho.
Cơ quan nào kiểm tra nhà máy và hỏi hồ sơ gì?
Nhà máy thực phẩm chịu kiểm tra theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP: thiết bị chống côn trùng phải không gỉ, dễ tháo rửa, và không dùng hoá chất diệt chuột, côn trùng trong khu sản xuất. Nhà máy không làm thực phẩm thì người hỏi hồ sơ thường là khách hàng mua hàng.
- Lịch tháng tiếp theo: gửi trước khi hết tháng, để nhà máy xếp người đi cùng và dừng khu cần xử lý.
- Báo cáo thực hiện, kèm phiếu công tác từng lượt: để đoàn đánh giá thấy việc làm đúng lịch.
- Sơ đồ trạm chuột: để đoàn đối chiếu thiết bị ngoài hiện trường với hồ sơ; khu sản xuất chỉ có trạm giám sát không thuốc.
- Sơ đồ trạm đèn: đèn bẫy côn trùng bay lắp theo đề xuất sau khảo sát, số đèn tùy diện tích, nhà máy đồng ý mới lắp.
- Báo cáo phân tích xu hướng: để thấy khu nào đang tăng mà sửa sớm.
- Báo cáo hoá chất, kèm phiếu an toàn MSDS: để chứng minh chế phẩm đã dùng có số đăng ký lưu hành.
- Hành động khắc phục: việc nhà máy cần sửa để côn trùng không vào lại, như khe cửa, gioăng kho lạnh, pallet sát tường.


Khu chế biến thực phẩm không được dùng hoá chất diệt chuột, côn trùng, nên nhịp kiểm và loại bẫy phải chọn khác; xem nhà máy thực phẩm: tần suất kiểm và hoá chất cấm.
Việc nhà máy tự kiểm và hồ sơ giữa hai lượt của nhà thầu, xem cẩm nang hồ sơ audit côn trùng nhà máy thực phẩm, việc tự kiểm côn trùng ở nhà máy, xí nghiệp và việc tự kiểm côn trùng ở kho.
Làm vào lúc nào để không phải dừng dây chuyền?
Vòng ngoài và kho làm theo lịch nhà máy, không cần dừng sản xuất. Khu sản xuất chỉ kiểm trạm giám sát và tấm keo đèn (nếu đã lắp) trong ca; xử lý rãnh, chân máy làm lúc dừng ca hoặc ngày bảo trì. Nhà máy chạy 3 ca thì hẹn khung 1–2 giờ lúc đổi ca và làm từng đoạn dây chuyền.
- Vành đai ngoài: không cần dừng sản xuất; trạm bả có khoá, phun tồn lưu miệng cống cho gián, phun sương hàng rào cây cho muỗi; mùa mưa, muỗi quanh cống và bể nước thải làm 2 lần mỗi tháng.
- Kho và cửa nhận hàng: giữa hai chuyến hàng; kiểm pallet nhập, hộp bẫy không thuốc ở chân kệ.
- Khu sản xuất: kiểm trạm giám sát trong ca; xử lý khe chân máy lúc dừng ca, che băng chuyền.
- Sau xử lý: QA kiểm trước khi chạy lại; bề mặt tiếp xúc sản phẩm vệ sinh theo quy trình của nhà máy.

Cách chia lịch theo vòng ngoài, kho và dây chuyền, xem lập lịch kiểm soát côn trùng theo khu nhà máy.
Nhà máy và kho nên kiểm bao lâu một lần?
Mỗi tháng một lượt, riêng chuột 4 lần / tháng, cho mọi nhà máy và kho, kèm báo cáo xu hướng. Nhà máy thực phẩm, dược soi kỹ khu sản xuất và kho lạnh; cơ khí, điện tử tập trung vành đai và kho. Trạm vượt ngưỡng hai lượt liên tiếp thì tìm nguyên nhân tại chỗ.

| Loại | Nhịp | Chương trình |
|---|---|---|
| Thực phẩm, dược, kho lạnh | Mỗi tháng, báo cáo tháng | IPM cho dây chuyền thực phẩm, dược |
| Cơ khí, điện tử, may mặc | Mỗi tháng | Lịch kiểm mỗi tháng cho xưởng |
| Kho hàng khô, logistics | Mỗi tháng; chuột 4 lần / tháng | Bẫy chuột trong kho, trạm bả vành đai, kiểm pallet nhập |
| Kho ít mở | 1 lần / tháng | Soi kệ, bẫy, pallet |
| Cống, bể nước thải ẩm tối | 2 lần / tháng mùa mưa | Muỗi cống, lăng quăng |

Nhà máy làm theo HACCP, ISO 22000 cần thêm phần chuẩn ở kiểm soát côn trùng trong sản xuất thực phẩm; nhà máy trong khu công nghiệp xem kiểm soát côn trùng cho khu công nghiệp.
Nhà máy ở các vùng khu công nghiệp dày như Dĩ An, Thuận An, Biên Hòa, Bến Lức, Trảng Bàng: khoảng cách từ trụ sở Linh Xuân và lịch hẹn khảo sát ghi ở trang từng khu vực.
Về bài viết này
Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp và biên soạn, từ kinh nghiệm thi công tại TP.HCM và các tỉnh lân cận từ năm 2020.
Duyệt chuyên môn: Lê Thành Nhân, Giám đốc điều hành Công ty TNHH Khử Trùng Toàn Cầu.
Cách làm ra bài: Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp từ hồ sơ khảo sát và các buổi xử lý tại hiện trường; số liệu sinh học đối chiếu với tài liệu chuyên ngành.
Nguồn tham khảo
Thông tin và số liệu trên trang này đối chiếu với các tài liệu sau.
- Chính phủ. Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm, Nghị định 15/2018/NĐ-CP, 2018. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- National Pest Management Association (NPMA). Determining the Best Placement for Rodent Devices at Commercial Food Buildings. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- Professional Pest Manager. Rodent Bait Placement for Optimal Performance. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
Đọc thêm về nhà máy, kho (33 bài)
Cẩm nang doanh nghiệp về sản xuất thực phẩm (7)
- HACCP, BRCGS và FSSC 22000 khác nhau ở phần côn trùng?
- HACCP yêu cầu gì về kiểm soát côn trùng?
- Vì sao nhà máy chế biến thực phẩm chịu áp lực chuột lớn hơn?
- Lập kế hoạch kiểm soát côn trùng cho cơ sở thực phẩm
Bài khác về nhà máy, kho (19)
- Nhà máy thuê khử khuẩn cần chốt những gì với bên làm? Cập nhật · Đăng
- Các phương pháp diệt chuột nhà máy khác gì nhau? Cập nhật · Đăng
- Chuột vào nhà máy từ những nguồn nào? Cập nhật · Đăng
- Chuột đi theo lối nào trong nhà máy? Cập nhật · Đăng
- Ba loài chuột hay gặp trong nhà máy Cập nhật · Đăng
- Nhà máy có muỗi: vì sao không phun sương trong xưởng? Cập nhật · Đăng
- Phun hoá chất trị kiến ba khoang có hiệu quả không? Cập nhật · Đăng
- Sáu khe hở chuột vào nhà xưởng hay bị bỏ sót Cập nhật · Đăng
- Phát hiện chuột trong nhà xưởng bằng dấu gì? Cập nhật · Đăng
- Vì sao nhà máy xử lý rồi vẫn có chuột? Cập nhật · Đăng
- Mười việc nhà máy tự làm để giảm chuột Cập nhật · Đăng
- Chung cư chặn kiến ba khoang theo toà thế nào? Cập nhật · Đăng
- Kiến ba khoang từ đâu bay vào nhà? Cập nhật · Đăng
- Kiến ba khoang sợ gì, phòng ngừa trong nhà thế nào? Cập nhật · Đăng
- Báo giá diệt mối gồm những khoản nào? Cập nhật · Đăng
- Muỗi nhà máy là muỗi vằn hay muỗi cống? Cập nhật · Đăng
- Gặp kiến ba khoang thì nên và không nên gì? Cập nhật · Đăng
- Mùa mưa, vì sao kiến ba khoang bay vào nhà theo đèn? Cập nhật · Đăng
- Bị kiến ba khoang đốt: rửa ra sao, khi nào đi khám? Cập nhật · Đăng

















