Diệt kiến nhà máy, kho: khe nền, pallet, chân tường, bãi cỏ vành đai

Diệt kiến nhà máy bắt đầu từ đâu?

Bắt đầu từ ngoài vào trong. Phần lớn kiến trong nhà máy đến từ bãi cỏ vành đai, chân tường ngoài, khe nền giáp cửa nhận hàng. Chặn ở vành đai trước, rồi lần đường kiến trong kho, xưởng tới khe nền, chân pallet, chân kệ.

Một nhà máy 5.000–10.000 m² thường có hàng chục đường kiến nhỏ, nhưng chỉ 5–10 đường chính quy về vài khu: kho nguyên liệu ngọt, căng tin, cửa nhận hàng. Lần đúng những đường này trước tiết kiệm nhiều công.

Nhà máy làm ba ca thì khảo sát vào ca đêm, lúc kiến hoạt động mạnh nhất và đường kiến dễ thấy nhất dưới đèn pin.

Kiến trong nhà máy, kho thường là loài nào?

Ngoài vành đai hay gặp kiến lửa trên bãi cỏ, kiến đầu to ở mép bê tông. Trong kho, xưởng có kiến hôi, kiến Pharaoh theo đường ống, máng cáp; kiến điên chạy loạn quanh dock. Nhà máy có khung gỗ, pallet gỗ ẩm thì thêm kiến thợ mộc. Biết loài để chọn bả và chỗ đặt.

Kiến lửa trên bãi cỏ vành đai hay đốt công nhân đi tắt, bảo vệ đi tuần ban đêm. Một tổ kiến lửa trưởng thành có thể vượt 100.000 con, ụ cao tới 30 cm, nên không để ụ lớn sát lối đi.

Thông tin từng loài có ở trang các loài kiến hay gặp.

Bãi cỏ, vành đai, chân tường ngoài làm gì?

Giữ một dải sỏi hoặc bê tông rộng 0,5–1 m sát chân tường ngoài, không để cỏ mọc sát tường. Rắc bả hạt quanh ụ kiến lửa trên bãi cỏ mỗi lượt, dọc mép bê tông có cát đùn; phun tồn lưu dải chân tường ngoài cao 30–50 cm. Cắt cỏ thấp, dọn phế liệu, pallet hỏng để ngoài bãi.

• Dải sỏi sát tường: kiến khó làm tổ, dễ thấy đường kiến.
• Ụ kiến lửa: bả hạt quanh ụ, ghi số ụ mỗi lượt.
• Mép bê tông có cát đùn: tổ kiến đầu to, rắc bả dọc mép.
• Phế liệu, pallet hỏng ngoài bãi: dọn, kê cách đất.
• Chân tường ngoài: phun tồn lưu dải thấp.

Bả hạt ngoài trời rải lúc mặt đất khô, kiến đang đi kiếm ăn; sau mưa lớn, vùng ngập thì dời lượt bả sang ngày đất khô, vì kiến không tha bả ướt.

Khu công nghiệp có bãi đất trống, kênh bên cạnh thì kiến từ ngoài hàng rào vào liên tục; dải vành đai là chỗ chặn chính.

Cửa nhận hàng, dock, container mang kiến vào thế nào?

Hàng nhập là đường kiến vào kho thường bị quên: pallet gỗ để ngoài bãi, thùng carton đứng dưới mưa, container đỗ cạnh bãi cỏ mấy ngày. Kiểm đáy pallet, đáy thùng ở khu nhận hàng trước khi đưa vào kho; khe nền dock, ray cửa cuốn là chỗ chấm bả.

Kho nhận hàng nông sản, đường, bột, hạt điều cần kiểm kỹ nhất vì kiến theo hàng từ kho của nhà cung cấp. Lô nào có kiến thì ghi vào phiếu nhận hàng, báo nhà cung cấp.

Container đỗ lâu cạnh bãi cỏ thì kê chân cách đất hoặc đỗ trên bê tông, để kiến lửa không leo lên qua bánh, chân container.

Kho nguyên liệu, kho đường, bột cần làm gì?

Kho nguyên liệu ngọt là nơi kiến hôi, kiến Pharaoh kéo về nhiều nhất trong nhà máy thực phẩm. Kệ cách sàn 15 cm, cách tường 45–50 cm để có lối kiểm; bao đã mở chuyển sang thùng kín; quét bột, đường rơi mỗi ca. Chấm bả trong hộp bả có khoá ở chân tường, chân kệ.

1. Lối kiểm sát tường: kệ cách tường để nhìn được chân tường.
2. Bao đã mở: thùng nhựa nắp kín, dán ngày.
3. Đường, bột rơi: hút, quét cuối mỗi ca.
4. Hộp bả khoá: chân tường, đánh số theo sơ đồ.
5. Nhập trước xuất trước: không để bao tồn lâu ở góc.

Lối kiểm 45–50 cm giữa kệ và tường là điều đoàn đánh giá hay nhìn đầu tiên: có lối thì thấy được kiến, chuột, gián; không có lối thì không ai biết sau kệ có gì.

Bao nguyên liệu đã có kiến thì cách ly, báo bộ phận chất lượng quyết định; không rây lại để dùng cho sản phẩm.

Xưởng sản xuất, khu chế biến làm sao cho an toàn?

Trong khu chế biến hở, nơi sản phẩm lộ ra không khí, không đặt bả, không phun. Kiến ở đây được xử lý từ bên ngoài: chặn ở cửa, khe tường giáp khu phụ trợ, máng cáp đi vào. Bả đặt trong hộp khoá ở hành lang kỹ thuật, khu phụ trợ, chân tường ngoài khu chế biến.

Kiến trong khu chế biến thường đi theo máng cáp, ống từ khu kỹ thuật vào. Bịt khe nơi máng cáp xuyên tường, ống xuyên vách là cách chặn có tác dụng lâu dài nhất.

Mọi chế phẩm dùng trong nhà máy có trong danh sách đã duyệt của bộ phận chất lượng, kèm phiếu an toàn, được phép lưu hành theo Nghị định 91/2016/NĐ-CP.

Tủ điện, máng cáp, phòng máy có kiến xử lý ra sao?

Kiến Pharaoh, kiến hôi ưa chỗ ấm trong tủ điện, hộp đấu nối, máng cáp. Tổ lâu ngày làm bẩn tiếp điểm, có thể gây chập, dừng dây chuyền. Không phun vào tủ điện; phối hợp bộ phận cơ điện ngắt điện, mở tủ, kỹ thuật viên chấm bả quanh chân tủ, mép máng cáp.

• Tủ điện phân phối: mở khi đã ngắt, chấm bả chân tủ.
• Hộp đấu nối máy: kiểm khi bảo trì định kỳ.
• Máng cáp sàn, cáp treo: chấm bả ở chỗ máng xuyên tường.
• Phòng máy nén, phòng bơm: chỗ ấm, kiểm mỗi lượt.

Lịch làm khu điện nên trùng với lịch bảo trì của bộ phận cơ điện, khi máy đã dừng, tủ đã ngắt. Kỹ thuật viên không tự mở tủ điện.

Tủ điện ngoài trời có kiến lửa làm tổ bên trong thì cần làm ngay, vì kiến lửa hay tụ quanh tiếp điểm điện.

Căng tin, nhà vệ sinh, khu nghỉ công nhân làm gì?

Căng tin nhà máy nấu cho hàng trăm, hàng nghìn công nhân, là nơi kiến tập trung nhất ngoài kho ngọt. Làm như bếp nhà hàng: dọn mồi cuối ca, cạo mỡ rãnh, chấm bả trong khe xa mặt sơ chế. Khu nghỉ, tủ cá nhân có đồ ăn cũng cần nhắc công nhân cất kín.

Căng tin do đơn vị bên ngoài vận hành thì thống nhất với họ ai làm phần bếp, ai làm phần khu ăn, để không bị bỏ trống.

Hộp bả có khoá, sơ đồ điểm bả dùng thế nào?

Trong nhà máy, bả không chấm trần mà đặt trong hộp bả có khoá, dán cố định vào chân tường, đánh số. Mỗi hộp có trên sơ đồ, mỗi lượt kiểm ghi hộp nào kiến ăn, đã thay bả chưa. Đoàn đánh giá cầm sơ đồ đi đối chiếu hộp thật.

1. Đánh số: mỗi hộp một số, dán nhãn.
2. Sơ đồ: vị trí từng hộp trên mặt bằng.
3. Khoá: chỉ kỹ thuật viên mở được.
4. Phiếu lượt: hộp nào có kiến ăn, đã thay.
5. Xu hướng: báo cáo tháng gom số liệu từng hộp.

Hộp nào ba lượt liền có kiến ăn là chỗ có tổ gần; kỹ thuật viên tìm và xử lý tận chỗ thay vì chỉ thay bả.

Giấy tờ cho đoàn đánh giá HACCP, BRC gồm những gì?

Đoàn đánh giá hay hỏi bốn thứ: hợp đồng với đơn vị kiểm soát côn trùng, sơ đồ điểm bả, phiếu từng lượt, báo cáo xu hướng. Kèm theo là danh sách chế phẩm có phiếu an toàn, chứng chỉ của kỹ thuật viên, hành động khắc phục khi có điểm vượt ngưỡng.

Điểm không phù hợp về kiến thường không phải vì có một con kiến, mà vì không có hồ sơ cho thấy nhà máy biết và đang xử lý. Báo cáo tháng ghi rõ chỗ, ngày, việc đã làm là phần đoàn muốn thấy.

Kho thành phẩm, kho lạnh, kho bao bì cần lưu ý gì?

Kho thành phẩm có hàng đóng kín nên ít kiến hơn kho nguyên liệu, nhưng thùng thành phẩm rách, sản phẩm đổ vỡ là mồi. Kho lạnh ít kiến bên trong, nhưng gioăng cửa, khu đệm ngoài cửa kho lạnh ấm ẩm là chỗ kiến tụ. Kho bao bì giấy, carton ẩm là nơi tổ kiến hôi nằm.

• Kho thành phẩm: dọn hàng đổ vỡ ngay, kiểm thùng rách.
• Cửa kho lạnh: kiểm gioăng, khu đệm, rãnh nước ngưng.
• Kho bao bì: kê pallet, giữ khô, kiểm cuộn bao bì để lâu.
• Kệ cao: kiểm chân kệ, không cần lên tầng kệ cao.

Bao bì giấy nhiễm kiến nếu để kiến làm tổ trong cuộn; khi đóng gói, kiến có thể theo bao bì vào sản phẩm. Kiểm cuộn bao bì tồn lâu trước khi đưa lên máy.

Kho thành phẩm xuất hàng đi siêu thị, chuỗi cửa hàng thì một khiếu nại kiến trong thùng hàng có thể dẫn tới trả cả lô. Kiểm pallet trước khi xếp lên xe, ghi vào phiếu xuất kho là bằng chứng nhà máy đã làm đúng phần mình, nếu kiến vào hàng ở khâu vận chuyển hay kho của bên mua.

Kiến lửa trên bãi cỏ nhà máy xử lý theo lịch nào?

Bãi cỏ khu công nghiệp nối liền bãi đất trống bên ngoài hàng rào, nên ụ kiến lửa mọc lại liên tục. Mỗi lượt định kỳ, kỹ thuật viên đi dọc vành đai, ghi số ụ rồi rắc bả hạt quanh từng ụ thấy được; ụ sát lối đi, bãi xe làm trước.

Rắc bả quanh ụ, tổ chết trong 1–2 tuần; rải đều cả bãi chậm hơn, khoảng 2–3 tuần, tốn bả hơn. Với bãi rộng hàng nghìn m², kỹ thuật viên ưu tiên ụ thấy được, chỉ rải đều ở dải sát tường xưởng.

Công nhân cắt cỏ bằng máy hay cắt ngang ụ kiến lửa, làm kiến tràn ra đốt chân. Đánh dấu ụ lớn bằng cọc trước khi cắt cỏ là việc nhỏ mà tránh được nhiều vết đốt.

Nhà máy mới xây, kho mới thuê có kiến từ đâu?

Nhà máy mới xây trên đất ruộng, đất trống thường có sẵn tổ kiến lửa, kiến đầu to dưới nền; khi đổ bê tông, tổ dồn ra mép nền, khe giãn nở. Kho mới thuê thì mang theo tổ của người thuê trước trong kệ cũ, carton bỏ lại. Nên kiểm và làm một lượt trước khi đưa hàng vào.

• Khe giãn nở nền mới: kiến đầu to đùn cát từ khe, rắc bả dọc khe.
• Mép nền giáp đất: tổ kiến lửa dồn ra mép, bả hạt quanh ụ.
• Kệ, carton người thuê trước: dọn bỏ, kiểm chân kệ giữ lại.
• Trước khi nhập hàng: lượt làm đầu, lập sơ đồ hộp bả.

Làm trước khi nhập hàng rẻ hơn nhiều so với khi kho đã đầy, kệ chất kín, không còn lối kiểm. Sơ đồ lập từ đầu cũng là hồ sơ đầu tiên cho đoàn đánh giá sau này.

Khe giãn nở trong nền nhà xưởng mới nên được bơm keo chuyên dụng sau lượt bả đầu, vì đó là đường kiến dưới nền lên mặt sàn.

Ba tháng đầu ở nhà máy diễn ra thế nào?

Tháng đầu chặn vành đai, xử lý các đường kiến chính, lắp hộp bả có khoá, lập sơ đồ. Tháng hai số hộp có kiến ăn giảm rõ; hộp nào còn kiến thì đi tìm tổ quanh đó. Tháng ba ổn định, báo cáo xu hướng có đủ số liệu để đưa đoàn đánh giá.

Nhà máy cần đi đánh giá sớm thì nên bắt đầu ít nhất hai tháng trước, để báo cáo có xu hướng giảm thật, không chỉ một lượt làm trước ngày đánh giá.

Biết kiến nhà máy đã được kiểm soát bằng cách nào?

Nhìn báo cáo xu hướng: số hộp bả có kiến ăn mỗi lượt, số đường kiến thấy trong kho, số ụ kiến lửa ngoài bãi. Ba con số này giảm đều qua 2–3 tháng rồi giữ ở mức thấp là đạt. Một vài hộp vành đai có kiến là bình thường; hộp trong kho có kiến thì phải xử lý.

• Hộp vành đai: có kiến lác đác là bình thường.
• Hộp trong kho: có kiến ăn là cần tìm tổ.
• Ụ ngoài bãi: số ụ mỗi lượt giảm dần.
• Phản ánh của công nhân: ghi vào sổ, đối chiếu.

Muốn biết thuê người làm cho nhà máy, kho tốn bao nhiêu, xem bảng giá diệt kiến nhà máy.

Kho hàng thường, kho logistics làm khác nhà máy thực phẩm ra sao?

Kho hàng không phải thực phẩm như điện tử, may mặc, vật liệu thì yêu cầu nhẹ hơn: bả gel, bả hạt dùng được ở nhiều chỗ hơn, không cần hộp khoá ở mọi điểm. Nhưng kho điện tử cần chú ý tủ điện, máng cáp; kho may mặc chú ý carton ẩm.

Kho có trẻ con của công nhân hay lui tới thì vẫn dùng hộp bả khoá ở khu sinh hoạt, chỉ chấm gel trần ở khe cao, khu kỹ thuật.

Khi nào nhà máy nên gọi người làm?

Gần như mọi nhà máy thực phẩm, dược, bao bì đều cần đơn vị bên ngoài vì đoàn đánh giá yêu cầu hồ sơ của đơn vị có năng lực. Kho hàng thường nên gọi khi kiến có ở nhiều khu, khi kiến trong tủ điện làm dừng máy, hoặc khi khách hàng yêu cầu.

• Có đánh giá HACCP, BRC, ISO 22000: cần hồ sơ đơn vị bên ngoài.
• Kiến trong tủ điện: đã có sự cố dừng máy.
• Kiến lửa ở lối đi: công nhân bị đốt.
• Khách hàng yêu cầu: trong hợp đồng cung ứng.

Cách làm của dịch vụ giống thứ tự trên trang này, kèm lượt kiểm ngày 7–10, lượt định kỳ và báo cáo tháng; xem ở dịch vụ diệt kiến. Nhà máy có cả chuột, gián, ruồi thì xem cách làm chung ở trang diệt côn trùng nhà máy.