Xử lý gián tại nhà máy và kho: tủ điện máy, phòng thay đồ, căng tin, pallet và khu cấm hoá chất
Gián trong nhà máy trú ở tủ điện máy và khoang mô-tơ, phòng thay đồ và tủ cá nhân, căng tin, rãnh sàn, và theo pallet, bao bì vào kho. Khu sản xuất thực phẩm chỉ đặt bẫy giám sát không thuốc; gel và phun tồn lưu dùng ở căng tin, phòng thay đồ, kho, rãnh ngoài.
Đoàn đánh giá mở tủ điện một máy đóng gói và thấy xác gián. Gián trong nhà máy ít khi đi từ ngoài vào xưởng; chúng ở phòng thay đồ và căng tin, nơi công nhân mang đồ ăn vào, rồi tìm tới chỗ ấm nhất trong xưởng là tủ điện và khoang mô-tơ.
Trang này chỉ điểm nóng của gián trong nhà máy và kho, cách can thiệp theo vòng khi khu sản xuất cấm hoá chất, và việc QA phải giữ để hồ sơ khớp với thực tế.
Vì sao gián trong nhà máy khó dứt?
Vì chỗ gián thích nhất lại khó xử lý nhất. Tủ điện máy ấm và kín nhưng không được phun. Khu sản xuất thực phẩm không được dùng hoá chất theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP. Phòng thay đồ, căng tin có đồ ăn của hàng trăm công nhân, pallet mang gián từ nhà cung cấp vào.
| Lý do | Dấu hiệu | Hệ quả |
|---|---|---|
| Tủ điện, khoang mô-tơ máy | Xác, phân trong tủ điện | Chập điện, lỗi audit |
| Phòng thay đồ, tủ cá nhân | Gián trong tủ có đồ ăn | Công nhân mang gián vào xưởng |
| Căng tin | Gián ở bếp, quầy chia cơm | Nguồn cho cả khu |
| Pallet, bao bì nhập | Gián con trong kho sau lô hàng | Ổ mới ở kho |
Khó khăn khi kiểm soát côn trùng nhà máy, đọc khó khăn khi kiểm soát côn trùng nhà máy.
Gián trú ở đâu trong nhà máy, kiểm theo thứ tự nào?
Từ nơi có đồ ăn tới nơi ấm. Căng tin, phòng thay đồ xem trước; kho, cửa nhận hàng, tủ điện trong xưởng tới sau, rãnh sàn và cống để chót. Nhà máy 5.000 m² thường có ổ ở căng tin, 2–4 phòng thay đồ và vài tủ điện gần máy nóng.
- Căng tin, bếp nhà máy: bếp, quầy chia cơm, tủ lạnh, khu rửa.
- Phòng thay đồ, tủ cá nhân, phòng nghỉ: tủ có đồ ăn, máy nước nóng.
- Kho và cửa nhận hàng: pallet nhập, bao bì carton, chân kệ.
- Tủ điện, khoang mô-tơ trong xưởng: máy nóng, máy đóng gói, tủ điều khiển.
- Rãnh sàn, cống: gián Mỹ; rãnh chân dây chuyền.
Nhà máy chia ba vòng: vành đai, cửa, trong xưởng. Gián chỉ là một phần của vòng trong; cả ba vòng xem ở kiểm soát côn trùng cho nhà máy, kho.
Can thiệp thế nào ở khu cấm hoá chất?
Chia theo vòng. Khu sản xuất thực phẩm chỉ đặt bẫy giám sát không thuốc để đếm; vượt ngưỡng thì xử lý nguồn ở vòng ngoài và làm sạch khoang máy lúc dừng ca. Gel và phun tồn lưu dùng ở căng tin, phòng thay đồ, kho, rãnh ngoài. Tủ điện chỉ đặt gel ở chân tủ.
| Khu | Được dùng | Không dùng |
|---|---|---|
| Khu sản xuất thực phẩm | Bẫy giám sát không thuốc, làm sạch khoang máy lúc dừng ca | Gel, phun, bột |
| Tủ điện, khoang mô-tơ | Gel ở chân tủ, hút xác khi bảo trì | Phun vào tủ điện |
| Căng tin, phòng thay đồ | Gel, bẫy, phun tồn lưu chân tường | Phun lên quầy chia cơm |
| Kho, cửa nhận hàng | Gel chân kệ, bẫy, kiểm pallet | Phun lên hàng |
| Rãnh ngoài, cống | Phun tồn lưu, nắp cống |
Nhà máy cần ngưỡng hành động và hồ sơ audit thì xem chương trình IPM. Mức tiền cho nhà máy ở chi phí xử lý gián cho nhà máy, kho.
Nhà máy phải làm gì để gián không quay lại?
Cấm mang đồ ăn vào xưởng, giữ căng tin và phòng thay đồ sạch mỗi ca, kiểm pallet nhập, và cho bảo trì hút bụi khoang máy theo lịch. QA giữ sổ bẫy theo số trạm; bảo trì và căng tin có tên người chịu trách nhiệm cho từng mục khắc phục.
- Nội quy: không mang đồ ăn vào xưởng và tủ cá nhân; kiểm tủ mỗi tháng.
- Căng tin: lau quầy, đổ rác cuối mỗi bữa; bóc thùng hàng ngoài bếp.
- Kho: kiểm pallet và bao bì nhập, pallet cách tường 45 cm.
- Bảo trì: hút bụi khoang mô-tơ, tủ điện theo lịch; báo khi thấy xác gián.
- QA: sổ bẫy theo số trạm, báo cáo tháng, mục khắc phục có hạn.
Tủ điện máy và phòng thay đồ giữ nhiệt ổn định 25–30 °C, đúng khoảng gián Đức phát triển tốt theo Đại học Bang North Carolina. Ở nhiệt độ trong nhà, gián non cần 50–60 ngày để thành gián lớn (Texas A&M), nên QA đọc sổ bẫy theo tháng mới thấy xu hướng, không kết luận từ một lượt.
Kiểm soát côn trùng theo từng khu trong nhà máy, đọc kiểm soát côn trùng theo từng khu trong nhà máy.
Câu hỏi thường gặp về gián tại nhà máy, kho
Có được đặt gel trong khu sản xuất thực phẩm không?
Gián trong tủ điện xử lý thế nào?
Bao lâu kiểm bẫy một lần?
Về bài viết này
Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp và biên soạn.
Cách làm ra bài: Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp từ hồ sơ khảo sát và các buổi xử lý tại hiện trường; số liệu sinh học đối chiếu với tài liệu chuyên ngành.
Nguồn tham khảo
Thông tin và số liệu trên trang này đối chiếu với các tài liệu sau.
- Chính phủ. Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm, Nghị định 15/2018/NĐ-CP, 2018. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- Texas A&M AgriLife Extension. Cockroach Biology and Management (ENTO-037), ENTO-037, 2017. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- University of Arkansas Division of Agriculture (Cooperative Extension). Food Manufacturing, Processing and Storage Pest Control — Classification 7 Training Manual (AG1157), AG1157. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- Đại học Nebraska–Lincoln, Internet Center for Wildlife Damage Management (bản lưu của Sở Y tế hạt Allegheny, Hoa Kỳ). Rodent-Proof Construction and Exclusion Methods (Prevention and Control of Wildlife Damage, chương B-137), B-137, 1994. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- NC State Extension (Đại học Bang North Carolina). Biology and Behavior of the German Cockroach, 2025. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
