Nhà kho lâu không mở, mở ra thấy gì thì phải xử lý ngay?

Mở kho lâu ngày, bốn dấu hiệu nào phải xử lý ngay?

Kho đóng lâu vừa tối vừa yên, không ai xáo trộn, nên chuột, mối, mọt, nhện đều có đủ thời gian lập ổ. Bốn dấu hiệu dưới đây mỗi thứ chỉ về một loài và một mức khẩn khác nhau. Thấy dấu nào thì làm ngay việc ở cột cuối, trước khi dọn cả kho.

Mối đất không để lại phân nhìn thấy, chỉ có đường mui bằng đất bám từ nền lên; nhận ra mối đất hay mối gỗ khô ở trang phân biệt mối đất với mối gỗ khô. Mọt gỗ trong pallet, kệ gỗ để lại lỗ tròn 1–2 mm và đụn bột gỗ mịn ngay dưới lỗ.

Mở cửa kho đóng lâu thế nào cho an toàn?

Không bước thẳng vào rồi bật quạt hay quét. Bụi trong kho đóng lâu có thể lẫn phân và nước tiểu chuột khô; nước tiểu chuột mang mầm bệnh như leptospira, và quét khô làm bụi bay lên đúng tầm thở. Mở cửa để thông thoáng ít nhất 30 phút trước khi vào là bước đầu tiên.

• Đeo khẩu trang và găng tay trước khi chạm vào bất cứ thứ gì.
• Xịt ẩm chỗ có phân bằng nước pha chất tẩy rồi mới lau, không quét khô, không thổi.
• Mang đèn pin để soi khe và gầm kệ, đừng chỉ dựa vào đèn trần.
• Chụp ảnh hiện trạng trước khi dọn: ảnh cần cho việc đánh giá và cho bảo hiểm nếu có.
• Để nguyên khu có đường mối hay vết cắn dây điện, chỉ dọn phần còn lại.

Kiểm theo thứ tự nào để không bỏ sót?

Đi theo thứ tự cố định nhanh hơn nhiều so với nhìn quanh ngẫu nhiên, nhất là với kho lớn. Bắt đầu từ chân tường và góc, rồi gầm kệ, rồi hàng trên kệ, sau đó là trần với tuyến dây điện, và kết thúc ở cửa cùng các điểm xuyên ống.

Chuột nhắt lọt được khe từ khoảng 6 mm, nên ở bước 5 hãy soi kỹ khe dưới cửa cuốn và lỗ khoan quanh ống chưa trám. Chuột chết kẹt trong kết cấu thì xác nhỏ bốc mùi 2–4 tuần rồi tự hết; xác thấy được thì gắp bằng găng, bỏ túi kín.

Hàng trong kho giữ lại hay bỏ?

Không phải mọi thứ đều phải bỏ. Nguyên tắc là cách ly trước, đánh giá sau, và kiểm cả những kiện chưa có dấu hiệu, vì mọt và gián thường nằm sâu trong kiện nhìn bên ngoài còn nguyên. Hàng thực phẩm thì bỏ nhiều hơn hàng vật tư, vì phân đã lẫn vào là không sàng lọc được.

• Cách ly ngay các kiện có dấu đục, gặm hoặc dính phân.
• Kiểm từng kiện còn lại, chú ý mép, đáy và đường may bao.
• Hàng còn nguyên bao bì kín: lau ngoài bao rồi chuyển sang khu sạch.
• Hàng đã hở hoặc có dấu: bỏ, không sàng lọc lại.
• Ghi số lượng và loại hàng phải bỏ để phục vụ việc tính thiệt hại.

Kho đóng kín sao vẫn có côn trùng?

Vì chúng đã ở sẵn bên trong trước khi đóng, hoặc vào qua những khe mà không ai coi là cửa: khe chân cửa, lỗ khoan quanh ống, khe thông gió, mép mái. Nhiều loài hại kho còn theo chính hàng hoá vào, chỉ lộ ra sau vài tháng khi quần thể đã lớn.

Mọt gạo con lớn sống 3–6 tháng, nên một lô nhiễm nhẹ lúc đóng kho có thể thành đàn thấy được khi mở lại. Carton nhận vào không kiểm cũng mang theo bọc trứng gián; cách soi carton ngay ở cửa nhận có ở bài năm chỗ gián hay nấp trên pallet nhận về.

Khi nào nên dừng tự dọn và gọi khảo sát?

Kho nhỏ phần lớn tự dọn được, nhưng có những tình huống mà dọn tiếp chỉ làm mất dấu vết cần cho việc đánh giá, hoặc đẩy vấn đề sang khu khác trong cùng nhà xưởng. Năm tình huống dưới đây nên giữ nguyên hiện trạng ở khu có dấu và gọi người khảo sát.

• Đường đất mối chạy từ nền lên tường hoặc lên cột: đây là vấn đề của cả công trình.
• Phân chuột rải khắp nhiều khu chứ không tập trung một chỗ.
• Vỏ dây điện có vết cắn: dừng dọn, ngắt điện khu đó trước.
• Kho chứa thực phẩm hoặc nguyên liệu đầu vào cho sản xuất.
• Cần hồ sơ xử lý để trình đoàn kiểm tra hoặc làm việc với bảo hiểm.

Ảnh chụp và vị trí cụ thể rút ngắn buổi khảo sát nhiều nhất. Đường mối từ nền lên tường xem mối trong nhà máy, kho: pallet, kệ gỗ, thùng carton; kho có đường mui thì làm trọn gói một đợt, xem chi phí một đợt trạm nhử mối ở kho. Một buổi xử lý nhiều loài cùng lúc trong kho có ở trang phun diệt côn trùng cho nhiều loài. Hàng gạo, bột nhiễm mọt thì cách ly, báo nhà cung cấp và trả hoặc huỷ lô, rồi vệ sinh kệ trước khi xếp lại.

Kho ít mở nên kiểm bao lâu một lần?

Kho ít mở nên kiểm trước mỗi lần xuất lô lớn, và không để quá 1 tháng với kho chứa hàng dễ bị hại như gạo, bột, bao bì giấy. Kho chỉ chứa vật tư không phải thực phẩm thì 3 tháng một lần là được. Kiểm ngắn mà đều đỡ tốn hơn một lần kiểm kỹ sau nhiều tháng.

Đặt bẫy dính đánh số dọc chân tường và ở góc, kiểm mỗi lần vào kho: mất vài phút mà thấy vấn đề sớm hơn nhiều tháng. Trước khi đóng kho lần sau, kê hàng cách tường 45 cm và cách sàn khoảng 15 cm để lần mở tới còn soi được chân tường; cách xếp chi tiết ở bài mọt kho, chuột gặm bao: xếp hàng ra sao. Kho vận giữ hàng lưu lâu, xem yêu cầu BRCGS cho hàng lưu lâu.

Kho cần người kiểm theo lịch thay cho việc tự mở kho, xem kiểm soát định kỳ theo lịch, có báo cáo; vòng kiểm theo từng loại kho có ở trang côn trùng trong nhà máy, kho theo từng vòng.