Diệt mối nhà máy, kho xưởng: pallet gỗ, kệ, thùng carton, chân tường

Mối nhà máy, kho hay ăn ở đâu?

Ở chỗ có giấy, gỗ đặt sát nền hoặc sát tường: pallet gỗ, kệ gỗ, thùng carton, bao giấy, cuộn giấy, gỗ kê hàng, cốp pha cũ để góc kho. Khu văn phòng xưởng có thêm khung cửa, tủ hồ sơ. Kho sát tường ngoài, sát bãi cỏ bị nhiều nhất.

Khi diệt mối nhà máy, kiểu kho khó nhất là kho để pallet trực tiếp trên nền, hàng chất sát tường, ít đảo hàng. Kho có kệ cách tường, pallet nhựa, hàng xuất nhập đều thì ít bị hơn hẳn.

Khảo sát đi dọc chân tường ngoài trước, nhất là tường giáp bãi cỏ, đất trống, mương thoát nước; rồi tới các dãy pallet ít đảo.

Mối vào nhà xưởng bằng đường nào?

Phần lớn từ nền: qua khe giãn nở của sàn bê tông, khe nứt quanh chân cột, mạch giữa sàn và tường, lỗ ống, mương cáp ngầm. Nhà xưởng cạnh đất trống, bãi cỏ còn bị mối vào qua chân tường rào, cổng. Một đường nữa là theo pallet gỗ, gỗ kê nhập từ nơi khác.

• Khe giãn nền: đường thẳng, dài, mối đi theo cả chục mét.
• Chân cột: khe quanh cột thép, cột bê tông.
• Mương cáp, ống ngầm: khoang kín, ẩm, nối nhiều khu.
• Tường giáp bãi đất: mối từ đất trống vào thẳng.
• Pallet, gỗ kê nhập về: có thể mang mối từ kho khác.

Mối đất có thể chui qua khe rộng chỉ 1 mm, nên khe giãn nền chưa trám lại, khe nứt quanh chân cột đều là cửa vào. Trám khe là việc nên làm sau đợt xử lý, nhưng không trám trước khi đặt trạm, vì đó là đường mối đang đi.

Nhà xưởng mới xây trên đất từng là vườn, ruộng, rừng tràm thường có đàn mối sẵn trong đất; nếu lúc xây không phun nền, mối lên trong vài năm đầu là chuyện hay gặp.

Pallet gỗ, gỗ kê hàng có mối xử lý ra sao?

Không dọn hết pallet ra ngay. Pallet đang bị ăn là chỗ mối thợ đang dùng hằng ngày, chỗ đặt trạm tốt nhất. Dời hàng trên pallet sang pallet khác, để nguyên pallet bị ăn cùng đường mui ở chân, đặt trạm sát đó. Sau buổi phun và khi đường mui khô mới bỏ pallet hư.

1. Dời hàng: chuyển hàng sang pallet sạch, pallet nhựa ở khu khác.
2. Giữ pallet bị ăn: để nguyên chỗ, cùng đường mui.
3. Đặt trạm: sát chân pallet, chỗ đường mui lên.
4. Rào khu: dây chắn, biển báo cho xe nâng không vào.
5. Nghiệm thu, bỏ pallet: sau phun truyền dẫn, khi đường mui khô.

Bỏ pallet bị ăn ngay hôm phát hiện là làm đàn mất chỗ ăn, đổi sang dãy pallet bên cạnh. Kho thấy mối ở một dãy nên kiểm luôn hai dãy hai bên.

Pallet hư nên đem đi khỏi khu nhà xưởng, không chất đống ở góc sân sau; đống pallet cũ ngoài trời là chỗ nuôi đàn mối mới. Bên thu mua pallet cũ nên được hẹn lấy ngay trong tuần, đừng để đống chờ cả tháng.

Thùng carton, hàng giấy bị ăn thì làm gì?

Mối ăn bao bì giấy, carton, giấy lót, có khi cả hàng giấy như sách, giấy in, giấy vệ sinh, bao bì in sẵn. Hàng trong thùng như máy móc, chai lọ thường không hư, nhưng bao bì bết đất thì không xuất được. Việc đầu là tách lô bị ảnh hưởng, ghi số lô.

Kho nên ghi lại số lô, vị trí kệ, ngày phát hiện; phiếu khảo sát của công ty ghi thêm hiện trạng mối ở đó. Hai thứ đó dùng được khi làm việc với khách hàng, đơn vị bảo hiểm.

Hàng chất cách tường 50 cm, kệ dưới cùng cách nền 15 cm, có lối đi kiểm dọc chân tường là cách giữ kho ít bị mối nhất.

Kệ kho có đế gỗ bị mối xử lý ra sao?

Kệ sắt nhưng ván kệ, đế kệ bằng gỗ thì mối vẫn ăn từ đế lên. Kệ gỗ toàn phần ở kho nhỏ, kho phụ tùng bị nhiều hơn. Đường mui thường leo theo chân kệ, mặt sau ván kệ áp tường. Trạm đặt ở chân kệ, chỗ đường mui đi lên, ghi số dãy, số ô trên sơ đồ.

• Kệ sắt ván gỗ: kiểm ván tầng dưới cùng, mặt dưới ván.
• Kệ gỗ toàn phần: gõ chân kệ, nhìn mặt sau áp tường.
• Giá treo gỗ: chỗ bắt vào tường ẩm.
• Tủ phụ tùng gỗ: ngăn đáy, vách sau.

Sau đợt, ván kệ gỗ tầng dưới nên thay bằng ván thép, lưới thép; tầng trên giữ gỗ được nếu kho khô.

Kệ nhiều tầng cao, hàng nặng mà đế gỗ bị ăn rỗng là chuyện an toàn lao động; ghi vào phiếu, báo bộ phận an toàn kiểm tải kệ.

Khe giãn nền, chân cột, mương cáp có mối làm sao?

Khe giãn nở của sàn bê tông, khe quanh chân cột, mương cáp ngầm là đường mối đi trong nhà xưởng, nối từ đất bên dưới tới hàng phía trên. Đường mui hay chạy dọc khe giãn rồi rẽ lên chân pallet, chân kệ gần nhất. Kỹ thuật viên lần theo khe để biết hướng đàn đi.

Mương cáp có nắp là chỗ đặt trạm yên ổn, vì ít ai mở trong 14 ngày. Bụi thuốc rắc được ở đoạn đường mui trong mương mà trạm không gắn vừa.

Sau đợt, trám khe giãn bằng vật liệu đàn hồi, bịt khe quanh chân cột; việc này do bộ phận bảo trì nhà máy làm.

Văn phòng xưởng, nhà ăn có mối xử lý thế nào?

Nhà máy thường có khu văn phòng, nhà ăn, phòng thay đồ, phòng y tế ở tầng trệt, nhiều khung cửa gỗ, tủ hồ sơ, tủ đồ cá nhân, bàn ghế gỗ. Khu này đông người nhưng vắng vào ca đêm, cuối tuần; làm vào lúc đó, trạm đặt ở chân khung, chân tủ.

• Văn phòng xưởng: tủ hồ sơ, khung cửa, kho lưu chứng từ.
• Nhà ăn: khung cửa, bàn ghế gỗ, kho khô; không đặt trạm ở khu chia thức ăn.
• Phòng thay đồ: tủ đồ gỗ, băng ghế gỗ sát tường ẩm.
• Phòng y tế: tủ thuốc gỗ, khung cửa.

Kho lưu chứng từ của nhà máy cần lưu nhiều năm, nên hồ sơ bị ăn là chuyện lớn. Cách xử lý giống văn phòng; xem thêm trang diệt mối văn phòng.

Nhà ăn có thêm yêu cầu an toàn thực phẩm: không đặt trạm, không phun ở bàn chia thức ăn, khu nấu.

Vành đai cỏ, bãi đất trống có ụ mối thì sao?

Nhà máy ở khu công nghiệp thường có vành đai cỏ, cây xanh, mương thoát nước quanh xưởng, có khi giáp bãi đất trống hay rừng tràm cũ. Ụ mối, gốc cây mục ở đó là nguồn của đàn ăn vào kho. Trạm đặt ở đất ẩm giữa nguồn và tường xưởng để đón mối thợ.

Đàn mối đất đi kiếm ăn xa tới 100 m quanh tổ, nên một ụ trên bãi đất bên cạnh đủ nuôi đường mui vào kho. Bãi không thuộc nhà máy thì ghi là nguồn ngoài phạm vi, đặt trạm dày hơn dọc tường giáp bãi.

Nhà máy có vành đai rộng nên giữ trạm ngoài và kiểm theo tháng sau đợt đầu, bằng hợp đồng kiểm soát mối định kỳ riêng.

Làm theo ca, không dừng xuất nhập hàng

Khảo sát, đặt trạm, nghiệm thu đều chia theo khu và theo ca. Kho hoạt động hai, ba ca thì làm ở dãy kệ đang ít xuất nhập, rào khu nhỏ có trạm, xe nâng đi lối khác. Không cần dừng sản xuất; mỗi buổi chỉ chiếm vài dãy kệ trong vài giờ.

Lái xe nâng, tổ kho là người hay đụng trạm nhất. Trạm đặt ở chỗ xe nâng không vào, có biển báo, có dây chắn; trạm bị cán, bị dời là lý do hay gặp nhất khiến đợt ở kho kéo dài.

Kho thực phẩm, dược có vùng sạch thì trạm chỉ đặt ở vùng ngoài, chân tường ngoài, kho bao bì; không đặt trong khu sản xuất.

Sơ đồ trạm theo dãy kệ, đánh số thế nào?

Mỗi trạm có số, gắn với dãy kệ, ô kệ, cột hoặc đoạn tường trên sơ đồ mặt bằng kho. Phiếu từng buổi ghi trạm số mấy có mối, lượng mối, đã phun hay chưa. Nhà máy nhận sơ đồ in và bản số, để bộ phận kho, bảo trì, chất lượng cùng xem một bản.

• Mã trạm: khu, dãy, số thứ tự; ví dụ K2-D5-03.
• Vị trí: chân kệ, chân cột, mương cáp, tường ngoài.
• Trạng thái: có mối, chưa có, đã phun, đã gỡ.
• Ảnh: mỗi trạm có ảnh lúc đặt và lúc nghiệm thu.

Số trạm ở kho lớn có thể lên vài chục; giá theo m² nên số trạm không làm giá đổi. Kỹ thuật viên đặt đủ trạm theo đường mui, không đặt ít cho gọn.

Sơ đồ này dùng lại được khi ký kiểm soát mối định kỳ: trạm cũ có mối được giữ làm điểm kiểm hằng tháng.

Hồ sơ cho đoàn đánh giá gồm những gì?

Nhà máy xuất khẩu, nhà máy thực phẩm, dược hay được khách hàng, tổ chức chứng nhận đánh giá cả phần xử lý mối. Bộ bàn giao gồm phiếu khảo sát, sơ đồ trạm, phiếu từng buổi, báo cáo thuốc kèm phiếu an toàn, báo cáo xu hướng nếu có hợp đồng định kỳ, nằm trong giá trọn gói.

Thuốc dùng thuộc danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam, có số đăng ký; kỹ thuật viên chọn theo loài mối, quần thể nhiều hay ít.

Mẫu báo cáo có thể theo mẫu của nhà máy nếu bộ phận chất lượng gửi trước; công ty điền theo đúng cột nhà máy cần. Báo cáo xu hướng chỉ có khi ký kiểm soát mối định kỳ, vì cần nhiều tháng số liệu mới vẽ được đường lên xuống của số trạm có mối.

Kho vừa ngập nước cần kiểm mối ra sao?

Sau đợt ngập, nền kho, chân tường, pallet, thùng carton ẩm lâu ngày là điều mối đất thích nhất. Vài tuần sau ngập là lúc nên kiểm mối, nhất là dãy pallet tầng dưới, kệ đế gỗ, chân tường thấp. Dọn hàng ướt, phơi khô, nhưng để ý đường mui mới trước khi chất hàng lại.

1. Sau khi rút nước: dời hàng ướt, pallet ướt ra khu khô.
2. Phơi, quạt: nền, chân tường khô hẳn.
3. Kiểm mối: 2–4 tuần sau ngập, dọc chân tường, khe nền.
4. Có mối: đặt trạm trước khi chất hàng lại khu đó.

Pallet gỗ ngâm nước rồi phơi lại vẫn dùng được, nhưng mềm hơn, dễ bị mối hơn; tầng dưới cùng sau ngập nên dùng pallet nhựa.

Kho hay ngập theo mùa nên giữ trạm dọc chân tường thấp, kiểm theo tháng trong mùa mưa.

Mẹo tự xử lý mối ở kho: cái nào nên tránh?

Tránh xịt thuốc côn trùng dọc chân tường có đường mui, tránh dọn sạch hết pallet bị ăn ngay hôm phát hiện, tránh đổ dầu, nhớt vào khe nền, tránh trám khe giãn trước khi xử lý. Cách nào cũng làm đàn đổi đường sang dãy kệ khác, khó tìm hơn.

Việc nên làm ngay: dời hàng khỏi pallet bị ăn, chụp ảnh, đánh dấu đường mui, rào khu, gọi khảo sát. Pallet cùng đường mui thì để nguyên.

Muốn có ước tính chi phí theo m², xem giá diệt mối nhà máy, kho.

Biết mối ở kho đã giảm bằng cách nào?

Nhìn đường mui dọc chân tường, khe nền, chân kệ: khô lại, bạc màu, không đắp thêm. Trạm ở các lượt kiểm không có mối mới. Thùng carton đặt lại khu đó không bết đất. Báo cáo theo trạm cho thấy số trạm có mối giảm dần qua từng lượt kiểm.

Đường mui mới ở dãy chưa có trạm sau đợt thường là một đàn khác, từ bãi đất bên cạnh. Báo kỹ thuật viên kèm mã dãy kệ để đặt trạm bổ sung.

Mối ăn lại ở khu đã làm trong 6 tháng được xử lý bổ sung không thu phí; điều kiện có ở chính sách bảo hành.

Làm sao giữ kho không bị mối quay lại?

Hàng cách tường, pallet cách nền, kệ dưới cùng không phải gỗ, khe giãn và chân cột được trám, vành đai cỏ không có gỗ mục, pallet hư không chất đống ngoài sân. Kho rộng, giáp đất trống, nhiều hàng giấy nên giữ trạm và kiểm theo tháng bằng hợp đồng kiểm soát mối định kỳ.

• Bố trí hàng: cách tường 50 cm, có lối kiểm dọc chân tường.
• Pallet: nhựa ở tầng dưới, khu sát tường ngoài.
• Nền: trám khe giãn, khe chân cột sau đợt.
• Ngoài xưởng: dọn gỗ mục, pallet hư, gốc cây.
• Định kỳ: trạm cũ có mối giữ lại làm điểm kiểm.

Kiểm soát mối định kỳ là hợp đồng riêng, không nằm trong gói diệt côn trùng hằng tháng của nhà máy; hai việc làm cùng buổi được nhưng phiếu và giá riêng.

Các buổi làm, từ khảo sát tới lượt kiểm, có ở trang diệt mối tận nơi.

Nhà xưởng sắp xây, sắp mở rộng nên làm gì?

Nhà xưởng mới, khu mở rộng nên chống mối từ nền: phun thuốc lên bề mặt nền móng trước khi đổ bê tông, phủ chân cột, cổ ống, mương cáp, đáy hố móng. Xưởng 1.000 m² chia khu phun theo tiến độ, công nhân vẫn thi công, thường 3–4 ngày. Phần xưởng cũ đang chạy vẫn dùng trạm nhử.

1. San nền, đầm: hẹn phun theo khu đã sẵn sàng.
2. Phun nền: 3–5 lít/m² trước khi đổ bê tông lót.
3. Chân cột, cổ ống, mương cáp: nằm trong phần phun nền.
4. Giáp xưởng cũ: kiểm mối ở xưởng cũ, xử lý trạm nếu có.

Đi ống, đào mương cáp mới qua nền đã phun thì báo công ty để xử lý lại chỗ cắt; nền bị cắt mà không báo thì không áp dụng bảo hành.

Cách làm từng giai đoạn có ở trang chống mối nền móng.