Kiểm soát côn trùng trong bệnh viện, phòng khám: yêu cầu và quy trình chuẩn

Bệnh viện và phòng khám là mặt bằng khó kiểm soát côn trùng nhất trong ngành. Không phải vì côn trùng nhiều hơn, mà vì gần như mọi cách xử lý thông thường đều bị cấm ở phần lớn diện tích: không phun tồn lưu trong buồng bệnh, không đặt bả nơi bệnh nhân với tới được, không dùng mùi mạnh gần khu hồi sức. Cùng lúc đó, hậu quả nếu để sót lại nặng hơn mọi nơi khác.

Vì sao côn trùng trong bệnh viện nguy hiểm hơn nơi khác?

Vì người ở đó đang yếu. Bệnh nhân sau mổ, bệnh nhân hồi sức, trẻ sinh non và người đang hoá trị đều suy giảm miễn dịch — một lượng vi khuẩn không đủ làm người khoẻ ốm vẫn có thể gây nhiễm khuẩn nặng ở họ.

Đáng lo nhất là gián. Gián sống trong hệ thống cống và hộp kỹ thuật của chính toà nhà bệnh viện, đi qua khu rác thải y tế rồi bò lên bề mặt buồng bệnh, xe tiêm, tủ đầu giường. Vi khuẩn chúng mang theo trong môi trường bệnh viện thường là chủng đã quen với kháng sinh — nghĩa là chúng vận chuyển đúng loại vi khuẩn khó điều trị nhất từ nơi bẩn nhất tới nơi cần vô trùng nhất. Ruồi làm y hệt như vậy với bệnh phẩm và vết thương hở. Chuột thì thêm một rủi ro khác: gặm dây điện thiết bị y tế và làm hỏng vật tư trong kho.

Những khu vực nào phải kiểm soát chặt nhất?

Côn trùng trong bệnh viện gần như không sinh sản trong buồng bệnh — chúng đi từ nơi khác tới. Xử lý đúng chỗ chúng sống mới dứt được:

• Khoa dinh dưỡng và căng tin: nguồn thức ăn lớn nhất, cũng là ổ gián phổ biến nhất trong bệnh viện.
• Khu tập kết rác thải y tế và rác sinh hoạt: điểm hút ruồi và chuột mạnh nhất, thường nằm ngay sát lối vận chuyển nội bộ.
• Hộp kỹ thuật, trục ống nước, hệ thống cống: đường cao tốc để gián di chuyển giữa các tầng mà không ai nhìn thấy.
• Khu giặt là và kho vải bẩn: ẩm, ấm, kín — điều kiện lý tưởng cho gián và rệp.
• Kho vật tư, kho thuốc, kho hồ sơ: nơi chuột làm tổ và gặm nhấm, ít người qua lại nên phát hiện muộn.
• Khuôn viên, bồn cây, hố ga, khay điều hoà: nước đọng ở đây sinh muỗi, và bệnh viện là nơi cuối cùng nên có ổ muỗi.

Xử lý thế nào khi không được phun thuốc trong buồng bệnh?

Đây là điểm phân biệt đơn vị làm được bệnh viện với đơn vị chỉ quen làm nhà hàng. Chương trình cho cơ sở y tế phải xoay quanh bả và bẫy đặt kín, không phát tán vào không khí, thay vì phun tồn lưu diện rộng:

1. Khảo sát và lập sơ đồ: đánh dấu từng vị trí đặt trạm bẫy, trạm bả trên sơ đồ mặt bằng từng tầng, đánh số để lần kiểm tra sau đối chiếu được.
2. Phân vùng theo mức độ cho phép: khu vô trùng và buồng bệnh chỉ dùng bẫy dính, đèn bẫy côn trùng và bịt lối vào; khu hậu cần, cống, rác mới là nơi xử lý mạnh tay.
3. Đặt bả gel trong khe kín: gel đặt sâu trong kẽ tủ, hộp kỹ thuật, sau thiết bị — bệnh nhân và người nhà không thể chạm tới, nhưng đúng đường gián đi.
4. Xử lý thời điểm ít người: khu vực bắt buộc phải phun được làm ngoài giờ hoặc lúc trống bệnh nhân, có thông gió đủ trước khi bàn giao lại.
5. Kiểm tra định kỳ và ghi nhật ký: mỗi lần đến đều đọc lại toàn bộ bẫy, ghi số lượng bắt được theo từng vị trí — đây chính là dữ liệu cho thấy chỗ nào đang xấu đi trước khi bùng phát.

Bệnh viện cần giữ những hồ sơ gì về kiểm soát côn trùng?

Khác với nhà ở, ở cơ sở y tế thì làm xong chưa đủ — phải chứng minh được là đã làm. Bộ hồ sơ tối thiểu nên có: hợp đồng dịch vụ, sơ đồ vị trí thiết bị theo từng tầng, nhật ký từng lần kiểm tra kèm kết quả, danh mục hoá chất sử dụng kèm giấy phép lưu hành của Bộ Y tế, và biên bản thực hiện có chữ ký hai bên sau mỗi buổi.

Khử Trùng Toàn Cầu bàn giao đủ bộ này sau mỗi kỳ phục vụ, xuất được theo từng khoa hoặc toàn viện khi có đoàn kiểm tra.

Nên xử lý định kỳ bao lâu một lần?

Với bệnh viện và phòng khám đa khoa, tần suất hợp lý là hằng tháng cho khu hậu cần và khuôn viên, kèm kiểm tra bẫy giám sát mỗi lần đến. Khoa dinh dưỡng và khu rác thường cần dày hơn trong mùa mưa. Phòng khám nhỏ, không có bếp ăn, có thể giãn sang định kỳ hằng tháng cho toàn bộ mặt bằng.

Điều quan trọng hơn tần suất là tính liên tục: xử lý một đợt rồi dừng sáu tháng thì quần thể phục hồi hoàn toàn, và lần sau tốn kém hơn lần đầu. Xem thêm cách xác định tần suất định kỳ theo mặt bằng.

Nhận khảo sát cho bệnh viện, phòng khám

Khử Trùng Toàn Cầu khảo sát tận nơi, đi cùng bộ phận kiểm soát nhiễm khuẩn để thống nhất khu vực nào được xử lý bằng cách nào, rồi mới báo giá theo diện tích và số điểm giám sát thực tế. Khảo sát miễn phí. Gọi 0902 977 907 hoặc xem bảng giá dịch vụ chi tiết.