Ruồi nhặng xanh: con ruồi to xanh ánh kim vo ve ở cửa kính, báo có xác chết gần đó
Ruồi nhặng xanh dài 8–12 mm, thân xanh lục hoặc lam ánh kim, vo ve to và trầm, bay khoẻ. Nó ngửi thấy xác chết và thịt hỏng từ rất xa, tới trong vài phút và đẻ rất nhiều trứng; dòi ăn 3–4 ngày rồi bò đi.
Một sáng văn phòng có hàng chục con ruồi xanh to đập vào cửa kính, hôm trước không có con nào: đó là ruồi nhặng xanh, và nó đang báo có một con chuột chết đâu đó trong trần hoặc sau tủ. Tìm xác trước, đừng tìm thuốc.
Với đội kỹ thuật Khử Trùng Toàn Cầu, nhặng xanh trong nhà là ca đi tìm xác. Ở chợ cá, phòng rác chung cư và xưởng chế biến thịt, nó là ca dọn nguồn. Cả hai đều không bắt đầu bằng phun.
Nhận ra ruồi nhặng xanh bằng gì?
Cỡ và màu. Thân 8–12 mm, to gấp rưỡi ruồi nhà, mập, xanh lục hoặc xanh lam ánh kim bóng như sơn xe, nhìn ngoài nắng thấy rõ. Bay khoẻ, tiếng vo ve to và trầm, nghe được từ phòng bên. Mắt đỏ nâu to. Hay đập vào cửa kính vì hướng sáng, và bu quanh thịt cá để hở.
| Xem ở | Ruồi nhặng xanh | Ruồi nhà |
|---|---|---|
| Cỡ | 8–12 mm, mập | 6–8 mm |
| Màu | Xanh lục, lam ánh kim | Xám, 4 sọc đen |
| Tiếng | Vo ve to, trầm | Nhỏ |
| Tới vì | Mùi xác chết, thịt cá hỏng, phân | Rác, thức ăn thừa |
| Đẻ ở | Xác động vật, thịt cá để hư, vết thương hở | Rác ướt |
| Ý nghĩa khi thấy nhiều | Có xác chết hoặc thịt hỏng trong 20–50 m | Có thùng rác hở gần đó |
Ở TP.HCM loài hay gặp nhất là Chrysomya megacephala, nhặng xanh đầu to, mắt đỏ rất lớn, gặp ở chợ và bãi rác quanh năm. Với người dùng, chỉ cần nhớ: xanh ánh kim, to, ồn.
Ruồi nhặng xanh tới từ đâu và vì sao vào nhà đột ngột?
Nhặng ngửi thấy mùi xác đang phân huỷ từ rất xa và bay tới trong vài phút. Một con chuột chết trong trần, sau tủ lạnh, trong hộp kỹ thuật là đủ hút vài chục con; chúng đẻ vào xác, dòi lớn 3–4 ngày rồi bò ra khe đèn và thành ruồi trong phòng sau 1–2 tuần.
- Trong nhà đột ngột nhiều: xác chuột, chim, thằn lằn trong trần, hốc tủ, ống gió, sau máy giặt; thường sau khi đặt bả chuột vài ngày.
- Chợ cá, quầy thịt, xưởng chế biến: phế phẩm để ngoài, sọt lòng cá, thùng rác không nắp.
- Phòng rác chung cư, khu tập kết rác: rác thịt cá của cả toà; nhặng theo trục thang lên tầng.
- Chuồng trại, bãi rác ven đô: ổ lớn của cả khu, nhặng bay vào nhà dân quanh đó.
Xác chuột trong văn phòng tìm bằng mũi và bằng nhặng: chỗ nhặng đậu nhiều nhất và mùi đậm nhất là ngay dưới xác. Cách xử lý mùi và xác, đọc mùi chuột chết trong văn phòng xử lý thế nào.
Ruồi nhặng xanh đẻ bao nhiêu và lớn nhanh ra sao?
Ruồi cái đẻ rất nhiều trứng vào lỗ tự nhiên và vết thương của xác, trứng nở sau 10–15 giờ. Dòi tiết men làm mềm thịt và ăn rất nhanh, 3–4 ngày là đẫy, dài 12–18 mm, rồi bò xa xác vài mét tới chục mét tìm đất hoặc khe sàn hoá nhộng 4–6 ngày. Tổng 9–14 ngày.
| Mốc | Ruồi nhặng xanh |
|---|---|
| Trứng mỗi ngày | Rất nhiều, vào xác, thịt hỏng, phân |
| Trứng nở | 10–15 giờ |
| Dòi | 3–4 ngày, dài 12–18 mm, rồi bò đi |
| Nhộng | 4–6 ngày trong đất hoặc khe sàn |
| Trứng tới ruồi bay | 9–14 ngày |
| Ngửi thấy xác từ | rất xa |
Dòi bò xa xác để hoá nhộng là lý do sau khi lấy xác chuột ra vẫn thấy dòi ở góc phòng và ruồi nở thêm một tuần. Lấy xác xong phải quét kỹ mép sàn, khe đèn, chân tủ trong bán kính 5–10 m.
Ruồi nhặng xanh gây hại gì?
Nhặng đi từ xác thối và phân lên thịt cá tươi, mang vi khuẩn hoại tử, tụ cầu, Salmonella. Đẻ vào thịt cá để hở, vài giờ sau đã có trứng, một ngày sau có dòi. Hiếm nhưng nặng: đẻ vào vết loét của người nằm liệt hay thú cưng, dòi ăn mô sống.
- Thịt cá ở chợ, bếp: trứng và dòi trong thịt để hở; rửa không hết.
- Vết thương hở: người già nằm một chỗ, chó mèo bị thương; băng kín và giữ phòng không có nhặng.
- Bụi xác ruồi: hàng chục con chết dưới cửa kính văn phòng, quét mỗi sáng.
- Hồ sơ: xưởng chế biến thuỷ sản, bếp ăn công nghiệp bị ghi biên bản khi nhặng ở khu tiếp nhận nguyên liệu.
Bệnh nào lây qua ruồi nói chung, đọc ruồi truyền bệnh gì và lây bằng cách nào.
Xử lý ruồi nhặng xanh vì sao là tìm nguồn trước khi phun?
Vì nguồn là một cái xác hoặc một sọt thịt cá, dọn xong thì nhặng giảm hẳn sau vài ngày; phun mà nguồn còn thì hôm sau lại đầy. Kỹ thuật viên lần theo mùi và chỗ nhặng đậu tìm xác trong trần, hốc tủ, ống gió; lấy ra bằng túi hai lớp, khử trùng chỗ đó bằng chloramin B.
Chỗ cần xem là trần, hốc tủ, ống gió, hộp kỹ thuật; ngoài trời là sọt phế phẩm và thùng rác thịt cá. Phế phẩm chưa đổ được thì cho vào túi kín, để lạnh tạm. Dòi và nhộng bò ra quanh chỗ xác được quét và hút bụi kỹ ở mép sàn, khe đèn, chân tủ. Nhặng còn bay trong khu vực thì phun sương sau khi nguồn đã được dọn.
Khu tiếp nhận nguyên liệu có lưới cửa và đèn UV keo dính, tường khu rác được phun tồn lưu; lượt kiểm sau đó ghi biên bản số nhặng trên tấm keo.
Chợ, xưởng thuỷ sản xem cách xử lý ruồi cho nhà máy, kho. Con ruồi xám nhỏ hơn trên bàn ăn là ruồi nhà, con bé đậu im trong nhà tắm là ruồi cống; bảng so bốn loài ở trang loài ruồi. Nhặng nhiều sau khi đặt bả chuột là chuyện thường gặp, xem trang loài chuột.
Về bài viết này
Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp và biên soạn.
Cách làm ra bài: Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp từ hồ sơ khảo sát và các buổi xử lý tại hiện trường; số liệu sinh học đối chiếu với tài liệu chuyên ngành.
Nguồn tham khảo
Thông tin và số liệu trên trang này đối chiếu với các tài liệu sau.
- Perennia (cơ quan phát triển nông nghiệp tỉnh Nova Scotia, Canada). The Biology and Lifecycles of Common Flies on Livestock Operations, 2013. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- Forensic Sciences Research (lưu trên PubMed Central). Development of Chrysomya megacephala at constant temperatures within its colony range in Yangtze River Delta region of China, PMC6197094, 2017. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
