Ấu trùng mối trông như thế nào và xử lý ra sao?

Ấu trùng mối trông như thế nào?

Con non của mối trông như mối thợ thu nhỏ: thân trắng trong gần như thấy xuyên, mềm, đầu tròn nhạt màu, đủ 6 chân và râu thẳng như chuỗi hạt. Mới nở chúng nằm im thành đám trong khoang tổ, được mối thợ mớm ăn; lớn dần lên thì màu đục hơn và bắt đầu tự đi lại.

Vì con non lớn gần giống hệt mối thợ, người không làm nghề gần như không tách được hai loại bằng mắt. Thứ đáng nhớ là cả hai đều chỉ sống trong chỗ kín: đã nhìn thấy chúng thì lớp che đã bị mở.

Vì sao mối không có ấu trùng dạng sâu như ruồi hay bướm?

Vì mối lớn lên theo kiểu biến thái không hoàn toàn: con non nở ra đã có hình dáng gần giống bố mẹ, chỉ nhỏ hơn và chưa có cánh, rồi lớn dần qua nhiều lần lột xác, không qua giai đoạn nhộng.

Ruồi, bướm, mọt thì ngược lại: con non là dòi hay sâu, trông khác hẳn con trưởng thành.

Qua mỗi lần lột xác, con non được tổ "chia việc": phần lớn thành mối thợ, một ít thành mối lính, và ở tổ trưởng thành có một lứa thành mối cánh. Ở mối gỗ khô không có mối thợ riêng, chính mối non làm việc của thợ trong hầm gỗ. Các đẳng cấp khác nhau thế nào khi nhìn tận mắt có ở bài mối con và mối trưởng thành khác nhau thế nào.

Con trắng nhỏ trong gỗ, trong đất là ấu trùng mối hay con khác?

Nhìn chân và chỗ nó nằm là đoán được phần lớn. Con non của mối có 6 chân rõ, đi thành đám trong khoang có bùn hay hầm gỗ. Dòi ruồi không có chân, ấu trùng mọt cong hình chữ C nằm riêng lẻ trong đường đục đầy bột.

Ấu trùng mọt đi kèm bột mịn và lỗ tròn trên gỗ, nhận dạng ở trang mọt gỗ đùn bột và mọt gạo có vòi; dòi và chỗ ruồi đẻ xem ruồi: bốn loài hay gặp và chỗ đẻ.

Thấy ấu trùng mối nói lên điều gì về tổ?

Nói rằng bạn đang ở rất gần tổ, hoặc đã mở trúng một phần của tổ. Con non không đi kiếm ăn xa tới 100 m như mối thợ, nên thấy cả đám con non trắng trong là thấy khoang nuôi. Với mối gỗ khô, đó chính là tổ trong món đồ.

Với mối đất, khoang nuôi thường ở hốc tường, khối gỗ đã rỗng lâu năm hay đất ẩm sát nền. Thấy con non trong một khung cửa hay chân cột nghĩa là mối đã ở đó đủ lâu để đưa cả phần nuôi con lên gỗ, thường kèm gỗ rỗng rộng. Tổ lớn tới mức đó không phải chuyện vài tháng: một cặp mối đất thường 5–8 năm sau mới thành tổ trưởng thành. Xem thêm tổ mối thường nằm ở đâu so với chỗ gỗ bị ăn.

Lỡ đập vỡ chỗ có ấu trùng mối thì làm gì?

Che chỗ vỡ lại cho tối và kín, đừng xịt thuốc, rồi ghi lại mọi thứ cho người khảo sát. Để hở lâu thì mối rút sâu, bịt lối và bỏ đoạn đó, trong khi chỗ vừa vỡ lại là nơi tốt nhất để đặt trạm nhử sau này. Mọi việc dưới đây làm được trong khoảng 10 phút.

1. Dán tạm miếng bìa cứng hoặc băng dính tối màu che kín chỗ vỡ.
2. Lấy vài con, ưu tiên con có đầu to sẫm màu, cho vào lọ kín để xác định loài.
3. Chụp ảnh chỗ vỡ và vùng xung quanh, ghi ngày và vị trí trong nhà.
4. Gõ cán tua vít quanh đó tìm phạm vi gỗ rỗng, soi chân tường gần nhất tìm đường mui.
5. Không đổ dầu, nước sôi hay xịt bình vào chỗ vỡ; giữ nguyên tới khi kỹ thuật viên xem.

Nếu không có đường mui mà dưới món đồ có hạt phân khô, đó là mối gỗ khô; bảng so hai loài ở bài mối đất và mối gỗ khô khác nhau thế nào.

Vì sao thuốc truyền qua mối thợ tới được con non sâu trong tổ?

Vì con non không tự ăn gỗ mà được mối thợ mớm, nên thứ gì mối thợ mang trên người hay ăn vào cũng theo đường mớm nuôi tới con non và mối chúa. Thuốc truyền dẫn phun lên mối thợ trong trạm nhử đi đúng đường đó, nên đàn trong khoang tổ suy giảm dần.

Thuốc xịt chỉ chạm vào những con đang lộ ra, còn con non trong khoang tổ không bị gì. Mối thợ cần vài ngày để tìm tới trạm, nên với mối đất, kỹ thuật viên khảo sát, dò tổ rồi đặt trạm nhử cố định trên đường đi đang sống trong 7–14 ngày, số trạm tuỳ mức mối. Sau 14 ngày nghiệm thu, mối thợ đã dồn về trạm được phun thuốc truyền dẫn để mang về tổ, rồi kiểm lại theo lịch. Mối gỗ khô trong khung cửa, trần, xà gắn liền nhà cũng làm theo các bước đó: khảo sát, tìm nguyên nhân, nhận biết đường mối đang phát triển, đặt trạm nhử rồi phun; riêng đồ gỗ rời mang đi được là việc của xưởng bảo quản đồ gỗ. Cách làm có ở đưa thuốc tới con non qua mối thợ trong trạm.

Tuỳ tình huống thực tế và quần thể mối nhiều hay ít, kỹ thuật viên linh động dùng thuốc phù hợp cho từng trường hợp.

Phơi nắng, đổ nước sôi hay dầu hoả có diệt được ấu trùng mối không?

Chỉ diệt được những con đang lộ ra ở chỗ vỡ. Tổ mối đất nằm dưới nền, xa chỗ bạn thấy, nên đổ gì vào đó cũng không tới. Phơi nắng chỉ có ý nghĩa với món gỗ nhỏ, mỏng có mối gỗ khô, và cũng khó đủ nóng tới lõi.

Thấy đám con non trắng trong khung cửa, chân cột hay đồ gỗ là lúc nên khảo sát, không phải lúc thử mẹo. Đặc điểm loài hay gặp trong nhà có ở trang mối đất: tổ dưới nền, ăn từ móng lên.