Phân biệt ruồi nhà, ruồi giấm và ruồi cống

Ruồi nhà, ruồi giấm và ruồi cống khác nhau ở đâu?

Khác ở cỡ, màu, cách bay và quan trọng nhất là chỗ đẻ. Mỗi loài có ổ riêng, nên gọi sai tên là dọn sai chỗ ngay từ bước đầu. Bảng dưới là cách phân biệt tại chỗ chỉ bằng mắt thường, một cái đèn pin và một cuộn băng dính trong.

Vì sao nhận nhầm loài thì xịt mãi không hết?

Vì thuốc xịt chỉ chạm con đang bay, còn trứng, dòi và nhộng nằm yên trong ổ. Xịt kín bếp mà ổ ở ống thoát sàn thì vài ngày sau lứa mới lại bay lên. Dọn sạch thùng rác mà cặn ngọt trong chai lọ còn nguyên thì ruồi giấm vẫn đủ chỗ đẻ.

Vòng đời ngắn làm chuyện này rõ hơn: ruồi nhà mất 7–10 ngày cho một lứa, ruồi giấm khoảng 8–10 ngày, nên bỏ sót ổ một tuần là đàn thay lứa. Ruồi cống chậm hơn, dòi sống 9–15 ngày trong màng nhầy, nên ổ trong ống âm thầm kéo dài nếu không cọ. Bốn chỗ đẻ hay bị sót khi xịt ruồi, xem ổ trứng ruồi ở đáy thùng rác và bẫy mỡ.

Ba phép thử nào nhận loài ngay tại chỗ?

Ba phép thử dưới đây làm được trong một đêm, không cần kính lúp. Mỗi phép nhắm một loài và cùng lúc chỉ ra chỗ ổ: băng dính ở thoát sàn cho ruồi cống, ly giấm cho ruồi giấm, còn ruồi nhà nhận bằng cách nhìn chỗ nó đậu và bay.

1. Dán băng dính trong lên miệng thoát sàn, mặt keo hướng xuống, để qua đêm. Sáng có con dính mặt dưới là ruồi cống bay lên từ ống đó.
2. Đặt 3–4 ly giấm táo phủ màng bọc có chọc lỗ ở các góc bếp. Ly nào có nhiều ruồi vào nhất thì nguồn ruồi giấm ở gần ly đó.
3. Quan sát con to đậu trên bàn: bay vòng rộng, đậu chớp rồi bay tiếp, thấy nhiều quanh thùng rác và cửa là ruồi nhà.

Phép thử băng dính và cách cọ ống từng bước có ở bài ổ màng nhầy trong ống thoát sàn nhà tắm; ruồi nhỏ bay quanh bồn rửa bếp chui lên từ đâu, xem ruồi nhỏ bay quanh bồn rửa từ đâu chui lên.

Ruồi giấm có phải ruồi nhà con không?

Không. Ruồi nở ra từ nhộng đã có cỡ trưởng thành và không lớn thêm, nên con 3–4 mm bay quanh trái cây là một loài riêng, không phải ruồi nhà còn nhỏ. Nhầm chỗ này khiến nhiều người đi dọn thùng rác ngoài sân trong khi nguồn nằm trong khay tủ lạnh.

Ruồi giấm 3–4 mm, mắt đỏ rõ khi nhìn gần, và chỉ đẻ ở thứ đang lên men. Bếp không để trái cây vẫn có ruồi giấm vì giẻ ẩm, cặn chai lọ, đáy thùng rác đều lên men; chín chỗ hay bị sót có ở bài bếp có ruồi giấm dù không để trái cây, nguồn ở đâu. Đặc điểm loài xem trang ruồi giấm: 3–4 mm mắt đỏ, đẻ ở khay nước.

Còn những con ruồi nào khác hay bị nhầm?

Hay nhầm nhất là ruồi nhỏ ở chậu cây, thân đen mảnh, bay lên khi chạm vào chậu tưới quá ẩm, và ruồi nhặng xanh to 8–12 mm ánh kim, tìm tới xác chuột hay rác thịt. Cách phân biệt vẫn là nhìn chỗ chúng tụ lại: mỗi loài bám quanh đúng ổ của nó.

• Bám vào rau củ, trái cây vừa mua về: nhóm theo hàng vào, bỏ hoặc cất lạnh nông sản đó.
• Bay lên từ đất chậu cây: ruồi chậu cây, giảm tưới, để mặt đất khô.
• Ruồi xanh to vo ve ở cửa kính, mùi hôi trong trần: tìm xác chuột, xem trang ruồi nhặng xanh: to ánh kim, tìm xác chết.
• Ruồi xám cỡ hạt gạo khắp bàn ăn: ruồi nhà, xem trang ruồi nhà: xám bốn sọc, đẻ trong rác.

Biết loài rồi thì xử lý theo thứ tự nào?

Xử lý ổ trước, chặn đường vào sau, bẫy con đang bay sau cùng. Với ruồi nhà là khu rác đậy kín và đổ mỗi ngày; với ruồi giấm là nguồn lên men trong bếp; với ruồi cống là cọ thành ống thoát rồi đổ men vi sinh. Đèn keo chỉ hạ số con đã bay ra.

1. Bắt một con, chụp ảnh để đối chiếu loài.
2. Tìm ổ theo loài: khu rác cho ruồi nhà, đồ lên men cho ruồi giấm, ống thoát cho ruồi cống.
3. Dọn, cọ, làm khô ổ; không xịt thuốc vào không khí trong bếp.
4. Chặn cửa sổ bằng lưới, cửa nhận hàng bằng rèm nhựa hoặc quạt chắn gió.
5. Đặt đèn keo hoặc tấm keo để hạ số con đã bay ra; trong bếp không dùng đèn giật điện.
6. Đếm lại sau 7 ngày bằng chính băng dính và ly giấm, ghi số vào sổ.

Khi nào ruồi cần người xử lý?

Khi đã dọn ổ đúng loài mà sau 7 ngày số đếm không giảm, khi ổ nằm trong bẫy mỡ, hố thu, trần hay hệ thống thoát sàn nhiều miệng, hoặc khi là bếp quán ăn phải có sổ theo dõi cho đoàn kiểm tra. Lúc đó cần người tìm ổ và xếp lịch kiểm lại.

Tới nơi, kỹ thuật viên mở những chỗ ít ai mở: nắp bẫy mỡ, nắp thoát sàn, khay nước tủ lạnh, đáy thùng rác. Ổ của từng loài được ghi vào phiếu khảo sát. Ống có màng nhầy của ruồi cống thì đổ men vi sinh; chân tường khu rác nơi ruồi nhà đậu nghỉ thì phun tồn lưu; ruồi bay nhiều ở sân sau thì phun sương, ruồi chạm thuốc chết dần. Đèn keo chỉ lắp khi chủ bếp đồng ý với số đèn đề xuất theo diện tích.

Ruồi luôn có sẵn ngoài môi trường, nên với bếp quán ăn đây là việc giữ ở mức thấp theo lịch chứ không làm một lần là xong. Bếp nhà hàng xem ruồi trong nhà hàng: khu rác, bẫy mỡ, thoát sàn; cách đội kỹ thuật dọn ổ dòi trước rồi mới đặt đèn keo có ở trang diệt ruồi nhà, ruồi giấm, ruồi cống, mức phí theo mặt bằng ở bảng giá diệt ruồi theo mặt bằng.