Ban quản lý đã phun mà cư dân vẫn báo có gián, lỗi ở đâu?

Ban quản lý nhiều toà chung cư gặp cùng một vòng lặp. Cư dân phản ánh gián trong nhóm Zalo, ban quản lý gọi đơn vị phun toàn bộ khu chung: hầm xe, hành lang, phòng rác, trục kỹ thuật. Hai tuần sau, nhóm Zalo lại có ảnh gián, kèm câu hỏi "phí quản lý để làm gì". Phun thêm lần nữa, kết quả vẫn vậy.

Vấn đề thường không phải là phun ít hay phun loại thuốc gì. Bài này giúp ban quản lý đọc phản ánh để biết gián nào đang gây chuyện, nguồn ở đâu, việc nào là của toà nhà, việc nào phải vào từng căn, và vì sao kiểm lại quan trọng không kém lần phun đầu.

Cư dân báo gián, gián đó là loại nào?

Hỏi cư dân cỡ con gián. Gián nhỏ cỡ đốt ngón tay, màu nâu vàng, có hai sọc sẫm sau đầu, thấy nhiều trong tủ bếp, quanh lò vi sóng, là gián Đức. Gián to cỡ ngón cái, nâu đỏ, bóng, bò lên từ lỗ thoát sàn, nhà vệ sinh, hay bay vào ban đêm, là gián Mỹ. Hai loại cần xử lý khác hẳn.

Thống kê nhanh trong nhóm Zalo hay qua phiếu phản ánh, chỉ cần hỏi thêm "gián to hay nhỏ, thấy ở đâu trong nhà" là ban quản lý đã biết được một nửa câu trả lời. Trang gián Đức và gián Mỹ có ảnh để gửi cư dân so.

Vì sao phun khu chung không hết gián Đức?

Vì gián Đức gần như sống trọn đời trong căn hộ, trong khe tủ bếp, khe bản lề, gầm tủ lạnh, khoang lò vi sóng. Chúng không xuống hầm hay phòng rác để sống. Phun hành lang, hầm xe, phòng rác là đúng với gián Mỹ, nhưng gián Đức trong căn hộ không đi ngang qua lớp thuốc đó.

Gián Đức lây giữa các căn qua đường ống, ổ điện, khe tường chung, và theo thùng carton, đồ cũ cư dân mang vào. Theo tài liệu của Đại học Bang North Carolina, một bọc trứng gián Đức nở khoảng 30–40 con, và con cái mang bọc trứng theo người cho tới gần lúc nở, nên trứng hầu như không bị thuốc chạm tới.

Nghĩa là toà nhà có thể phun khu chung đều đặn mỗi tháng, và vẫn có vài căn là ổ gián Đức, từ đó gián lan sang căn kề, căn trên dưới cùng trục. Bài gián Đức trong chung cư lây theo tầng ra sao nói kỹ đường lây này.

Làm sao biết nguồn gián nằm ở căn nào, trục nào?

Đánh dấu các căn phản ánh lên sơ đồ tầng. Nếu các căn báo gián Đức nằm cùng trục, kề nhau, thường có một hai căn là ổ gốc ở giữa cụm. Nếu phản ánh là gián Mỹ, tập trung ở tầng thấp, gần phòng rác, trục rác, thì nguồn là cống, hố ga, hầm.

Một bảng phản ánh đơn giản là đủ để làm việc này: căn số mấy, tầng mấy, gián to hay nhỏ, thấy ở bếp hay nhà vệ sinh, ngày báo. Sau 2–3 tuần ghi sổ, bản đồ thường tự lộ ra quy luật.

Việc nào của ban quản lý, việc nào của cư dân?

Ban quản lý lo khu chung và điều phối: hầm, phòng rác, trục rác, hố ga, hộp kỹ thuật, và tổ chức đợt xử lý theo cụm căn. Cư dân lo căn của mình: cho kỹ thuật viên vào bếp, dọn tủ trước buổi làm, không tự xịt sau khi đặt gel, và báo lại khi còn thấy gián.

Căn hộ là tài sản riêng của cư dân; ban quản lý không tự vào được. Thông tư 05/2024/TT-BXD về quản lý, sử dụng nhà chung cư cũng tách rõ phần sở hữu chung và phần sở hữu riêng. Cách khả thi nhất là ban quản lý tổ chức một đợt, cư dân đăng ký cho vào, phí phần căn hộ do toà hoặc từng căn trả tuỳ quy chế. Cách lên lịch một đợt có ở bài ban quản lý điều phối đợt xử lý côn trùng cả toà.

Căn từ chối cho vào thì làm sao?

Một căn ổ gián từ chối thì cả cụm quanh đó dễ bị lại. Ban quản lý nên ghi nhận bằng văn bản, nói rõ cho cư dân biết vì sao căn đó quan trọng, và đề xuất giờ khác, ngày khác. Trong lúc chờ, xử lý chặt các căn kề và hộp kỹ thuật cùng trục để hạn chế gián đi qua.

Lý do từ chối hay gặp là sợ thuốc ảnh hưởng trẻ nhỏ, người già, thú cưng, hoặc ngại người lạ vào nhà. Với gián Đức trong bếp, cách làm chủ yếu là chấm gel vào khe tủ, khe bản lề, gầm thiết bị, không phun tràn, nên ít mùi và gia đình không cần rời nhà lâu. Nói rõ điều này trong thông báo thường giảm được số căn từ chối.

Vì sao phải kiểm lại sau 2 tuần?

Vì trứng gián Đức không chết bởi thuốc, và lứa trong bọc nở sau khoảng 3–4 tuần kể từ khi con cái mang bọc. Lần xử lý đầu giết gián đang hoạt động, còn lứa nở sau đó cần một lượt kiểm và bổ sung gel. Không có lượt kiểm lại, cư dân thấy gián con sau vài tuần và nghĩ là "phun không ăn thua".

Tài liệu về kế hoạch IPM cho gián Đức của chương trình School IPM, Đại học Texas A&M, và bài cơ bản về kiểm soát gián của tạp chí PCT đều đặt việc giám sát bằng bẫy keo và kiểm lại theo lịch là phần cốt lõi. Bẫy keo đặt ở các căn đã làm cho ban quản lý con số cụ thể: tuần này còn bao nhiêu con, so với tuần trước.

Cùng nhóm tình huống "đã xử lý mà chưa hết", anh chị có thể đọc thêm kho phun thuốc định kỳ mà hàng vẫn bị mọt và kiến Pharaoh trong bệnh viện lan sang khoa khác, cũng là chuyện phun đúng chỗ trong toà nhiều trục.

Khi nào nên gọi người làm?

Nên gọi khi phản ánh gián kéo dài quá 2–3 tuần sau lần phun khu chung, khi nhiều căn cùng trục báo gián Đức, hoặc cư dân bắt đầu tự xịt mỗi nhà một kiểu. Kỹ thuật viên khảo sát không thu phí, đọc bản đồ phản ánh cùng ban quản lý và đề xuất phạm vi theo cụm căn.

Với toà nhà có hợp đồng định kỳ, đội kỹ thuật của Khử Trùng Toàn Cầu làm khu chung 1 lần mỗi tháng, riêng trạm chuột 4 lần mỗi tháng, kèm báo cáo, sơ đồ trạm và phân tích xu hướng cho ban quản lý. Phần căn hộ làm theo đợt ban quản lý tổ chức, bơm gel trong tủ bếp, chặn cống, kiểm lại sau khoảng 2 tuần. Cách làm ở trang dịch vụ diệt gián, chương trình cho toà nhà ở trang kiểm soát côn trùng toà nhà, chung cư.