Kho thức ăn chăn nuôi bị mọt, chuột, xử lý ra sao?

Kho thức ăn chăn nuôi là nơi chuột thích nhất trong mọi loại kho. Bao cám, bao ngô, khô đậu nành, bột cá, cám gạo xếp chồng là một kho thức ăn khổng lồ, ấm, kín, ít người qua lại ban đêm. Một đàn chuột trong kho vừa ăn, vừa cắn thủng bao, vừa để phân và nước tiểu lên hàng. Mọt thì đi theo nguyên liệu nhập về, nằm sẵn trong bao ngô, bao cám, rồi lan sang lô bên cạnh khi hàng nằm kho lâu.

Thiệt hại ở kho thức ăn chăn nuôi khó thấy ngay nhưng cộng lại rất lớn: hao hụt khối lượng, bao rách phải đóng lại, hàng nhiễm phân chuột bị trại chăn nuôi trả về, nguyên liệu bị mọt làm giảm chất lượng. Chuột còn mang mầm bệnh có thể lây sang đàn vật nuôi qua thức ăn bị nhiễm bẩn. Trại heo, trại gà lớn ngày càng hỏi nhà cung cấp thức ăn về chương trình kiểm soát chuột trong kho.

Bài này viết cho chủ đại lý, quản lý kho thức ăn chăn nuôi, nhà máy chế biến thức ăn, kho nguyên liệu ngũ cốc trong khu công nghiệp. Đọc xong anh chị sẽ biết chuột và mọt vào kho từ đâu, xếp kho thế nào để bớt hao hụt, việc nào đơn vị kiểm soát côn trùng làm được, và khi nào hàng đã có mọt bên trong thì phải gọi đơn vị xông hơi.

Vì sao kho thức ăn chăn nuôi hay có chuột?

Vì kho thức ăn chăn nuôi có đủ mọi thứ chuột cần: thức ăn giàu năng lượng không giới hạn, chỗ trú kín giữa các chồng bao, ít người qua lại ban đêm, và cửa kho mở rộng nhiều giờ mỗi ngày cho xe nhập xuất. Chuột vào được là ở luôn, sinh sôi rất nhanh vì không thiếu thức ăn.

Một cặp chuột cống có thể sinh nhiều lứa mỗi năm, mỗi lứa vài con tới cả chục con, con non vài tháng đã sinh sản tiếp. Trong kho có thức ăn dồi dào, đàn chuột tăng nhanh hơn ngoài tự nhiên. Đó là lý do kho thức ăn để vài tháng không kiểm có thể từ vài con thành cả đàn.

Dấu hiệu nào cho thấy kho đang có chuột?

Dấu hiệu rõ nhất là bao bị thủng có mép răng, cám, ngô rơi thành vệt dọc chân tường; phân chuột trên mặt bao, sàn, chân kệ; vệt bẩn bóng dọc tường, mép pallet; hang đất quanh nền kho bên ngoài; tiếng chạy ban đêm; và mèo, chó trong khu vực hay rình ở góc kho.

• Bao thủng ở góc, đáy, cám chảy ra thành đống nhỏ.
• Phân chuột hạt dài trên mặt bao lớp trên, trên sàn sát tường.
• Vệt bẩn đen bóng dọc chân tường, mép pallet: đường chuột đi lâu ngày.
• Lỗ hang dưới nền, chân tường ngoài kho, quanh silo, bãi phế liệu.
• Giấy, bao rách bị kéo thành ổ giữa các chồng bao.
• Mùi nước tiểu nồng ở góc kho khi mở cửa buổi sáng.

Thấy một hai dấu hiệu trên là kho đã có chuột một thời gian. Chuột ít khi ra chỗ đông người ban ngày, nên khi nhân viên thấy chuột chạy giữa ban ngày thường là đàn đã đông. Cách đọc dấu để biết chuột đi đường nào, ổ ở đâu có ở bài cách tìm ổ chuột và lối chạy.

Chặn chuột ở kho thức ăn chăn nuôi theo thứ tự nào?

Chặn chuột theo thứ tự: dọn thức ăn rơi vãi và chỗ trú quanh kho, bịt lối vào, xếp lại kho để có lối kiểm, đặt trạm bả có khoá ở vòng ngoài, đặt bẫy trong kho, rồi mở kiểm trạm mỗi tuần. Bỏ bước dọn và bịt thì đặt bao nhiêu bả chuột cũng quay lại, vì thức ăn trong kho quá nhiều.

1. Dọn quanh kho: quét cám, ngô rơi vãi ở sân, chân silo, khu bốc xếp mỗi ngày; phát quang cỏ sát tường; dọn bao rách, pallet hỏng chất đống.
2. Bịt lối vào: chổi chắn đáy cửa cuốn, lưới lỗ thông gió, trám lỗ ống, khe chân tường; khe trên 6 mm là chuột nhắt lọt được.
3. Xếp kho: bao trên pallet, cách tường 40–50 cm, có lối đi giữa các dãy, không xếp sát mái tôn.
4. Trạm bả vòng ngoài: trạm có khoá, cố định, dọc tường ngoài, quanh silo, bãi xe, khu phế liệu, cách nhau khoảng 15–30 m.
5. Bẫy trong kho: bẫy cơ học, hộp giám sát dọc tường trong, hai bên cửa; không đặt bả trong kho hàng.
6. Kiểm mỗi tuần: mở từng trạm, ghi mức ăn bả, thay mồi, báo khu nào có dấu mới.

Không đặt bả trong kho chứa thức ăn chăn nuôi. Chuột tha bả đi có thể làm rơi lên bao hàng; chuột ăn bả rồi chết giữa các chồng bao, xác phân huỷ làm hỏng cả lô. Bả chỉ đặt trong trạm có khoá ở vòng ngoài. Cách bố trí theo ba vòng và đánh số có ở bài sơ đồ đặt bẫy chuột trong nhà máy.

Mọt trong kho thức ăn chăn nuôi từ đâu ra?

Mọt trong kho thức ăn chăn nuôi phần lớn đi theo nguyên liệu nhập về: ngô, cám gạo, tấm, lúa mì, khô dầu đã có trứng hoặc ấu trùng mọt từ kho của nhà cung cấp. Hàng nằm kho lâu, kho ẩm nóng, thì mọt nở, lan sang các lô bên cạnh, xuống nền, khe kệ, pallet gỗ, rồi trú ở đó chờ lô hàng mới.

Những loài hay gặp ở kho ngũ cốc và thức ăn chăn nuôi gồm mọt gạo, mọt ngô đục vào hạt; mọt thóc đỏ, mọt râu dài sống trong bột, cám; mọt răng cưa ở hạt vỡ; và ngài bột với ấu trùng giăng tơ trên mặt bao. Trang mọt hại nông sản trong kho có hình và đặc điểm từng loài.

Đơn vị kiểm soát côn trùng xử lý mọt được tới đâu?

Đơn vị kiểm soát côn trùng như Khử Trùng Toàn Cầu xử lý mọt ở bề mặt kho: phun tồn lưu lên nền, chân tường, khe kệ, mặt dưới pallet khi kho trống hoặc khi dời hàng, để diệt mọt đang trú ở đó và chặn chúng bò lên lô mới. Mọt đã ở bên trong hạt, trong bao hàng thì phun bề mặt không tới được; lô đó phải tách riêng và xông hơi.

Công ty không có chức năng xông hơi, trùm bạt. Xông hơi hàng hoá là việc của đơn vị chuyên xông hơi có giấy phép, làm theo quy định riêng vì dùng hoá chất dạng khí rất độc. Công ty sẽ nói rõ khi lô hàng cần xông hơi để kho liên hệ đơn vị phù hợp, và làm phần xử lý bề mặt kho trước và sau khi xông hơi.

1. Khi kho trống giữa hai đợt hàng: quét sạch, phun tồn lưu nền, chân tường, khe kệ. Đây là lúc xử lý hiệu quả nhất.
2. Khi dời hàng: phun mặt dưới pallet, nền vừa trống, rồi mới xếp hàng mới lên.
3. Phun lên bao bì: chỉ khi chủ hàng cho phép và hàng đã đóng gói kín, bọc túi nhựa.
4. Theo dõi: mỗi lượt kiểm soi bột mới, lỗ mới trên pallet, kệ, mọt bò ở khe nền, mặt bao lô cũ.
5. Lô có mọt bên trong: ghi vào báo cáo, đề nghị tách lô và xông hơi.

Phân biệt bột mọt ở gỗ với bột mọt trong ngũ cốc cũng quan trọng, vì cách làm khác nhau. Bài mọt gỗ và mọt gạo nhận biết thế nào giải thích cách phân biệt.

Quản lý kho làm gì để mọt không lan?

Quản lý kho giữ mọt không lan bằng cách kiểm lô nhập, nhập trước xuất trước, không để hàng tồn quá lâu, giữ kho khô thoáng, tách lô cũ khỏi lô mới, vệ sinh nền, máy trộn, băng tải, và dọn bao cũ, cám rơi vãi. Những việc này quyết định số mọt trong kho nhiều hơn mọi lần phun.

• Kiểm lô nhập: mở thử vài bao mỗi lô, xem hạt có lỗ, bột mịn, mọt bò không; lô có mọt để riêng, báo nhà cung cấp.
• Nhập trước xuất trước: ghi ngày nhập trên từng dãy, lô cũ xuất trước.
• Không để tồn quá lâu: nguyên liệu nằm kho nhiều tháng là lúc mọt kịp sinh nhiều thế hệ.
• Tách lô: lô cũ, lô nghi có mọt không xếp sát lô mới.
• Kho khô, thoáng: mái không dột, thông gió tốt, tránh hơi ẩm làm hàng hút nước, đóng cục.
• Vệ sinh máy: máy trộn, vít tải, băng tải có góc chết đọng cám, vệ sinh theo lịch.
• Dọn bao cũ: bao rỗng, bao rách không chất đống trong kho.

Kho thức ăn chăn nuôi còn gặp côn trùng gì khác?

Ngoài chuột và mọt, kho thức ăn chăn nuôi hay có chim sẻ, bồ câu ăn hạt rơi và làm tổ trên kèo mái; gián ở khu văn phòng kho, phòng bảo vệ, nhà ăn; ruồi ở khu bốc xếp ẩm, khu bột cá; kiến ở kho đường, mật rỉ; và mối ở pallet gỗ, kệ gỗ đặt trên nền ẩm.

Chim là vấn đề lớn ở kho thức ăn chăn nuôi vì chim vừa ăn hao hụt hàng, vừa để phân lên bao, vừa có thể mang mầm bệnh cho đàn gia cầm. Cách chặn chim cho kho, nhà xưởng có ở dịch vụ phòng chống chim.

Nhà máy chế biến thức ăn chăn nuôi khác kho đại lý ra sao?

Nhà máy chế biến thức ăn chăn nuôi có thêm silo, khu nghiền, khu trộn, khu ép viên, nhiều góc chết đọng bột và nhiệt từ máy, nên chuột và mọt có thêm chỗ ở. Nhà máy cũng thường có khách hàng là trại lớn hay tập đoàn chăn nuôi, sẽ hỏi chương trình kiểm soát côn trùng như nhà máy thực phẩm. Kho đại lý thì đơn giản hơn nhưng hàng quay vòng chậm hơn.

Một tình huống hay gặp ở đại lý thức ăn chăn nuôi: hao hụt tăng và bao rách nhiều sau mùa mưa. Kho thường xếp bao sát tường tôn, chân tường có khe hở do nền lún, sân sau có đống bao cũ và cám rơi. Cách làm là đặt trạm có khoá quanh tường ngoài và sân sau, bẫy trong kho, dọn đống bao cũ, trám khe chân tường, xếp lại kho cách tường, rồi theo dõi mức ăn bả ở trạm vòng ngoài qua các tuần.

Trại chăn nuôi hỏi gì khi chọn nhà cung cấp thức ăn?

Trại chăn nuôi lớn, nhất là trại có quy trình phòng dịch chặt, thường hỏi nhà cung cấp thức ăn: kho có chương trình kiểm soát chuột không, có sơ đồ trạm, sổ kiểm không, xe giao hàng có sạch không, bao có bị chuột cắn, có phân chuột không. Có hồ sơ rõ ràng giúp đại lý, nhà máy giữ khách lớn.

1. Hợp đồng với đơn vị kiểm soát côn trùng có giấy phép.
2. Sơ đồ trạm bả, bẫy có đánh số.
3. Sổ kiểm trạm mỗi tuần, có chữ ký.
4. Không có bả trong kho hàng, chỉ ở trạm có khoá vòng ngoài.
5. Biên bản khi phát hiện chuột, mọt, kèm việc đã làm.
6. Thùng xe giao hàng được vệ sinh, không chở chung hàng khác có mọt.

Danh mục hồ sơ đầy đủ có ở danh mục hồ sơ cho kỳ đánh giá. Phần kiểm soát kho nói chung có ở trang kiểm soát côn trùng kho vận.

Xe giao hàng, bao quay vòng có mang mọt, chuột theo không?

Có. Thùng xe chở nguyên liệu ngô, cám từ nhiều nơi thường còn hạt, bột sót lại trong khe sàn, là chỗ mọt sống. Bao jumbo, bao dệt quay vòng nhiều lần mang trứng mọt trong đường may. Pallet gỗ đi theo hàng từ kho khác có thể mang chuột con, ổ gián, mọt. Kho sạch mà nhận hàng từ xe bẩn thì mọt lại vào.

• Quét, thổi sạch thùng xe trước khi đóng hàng thành phẩm.
• Không chở chung thành phẩm với nguyên liệu có mọt hay hàng trả về.
• Bao quay vòng giũ sạch, phơi khô, kiểm đường may trước khi dùng lại.
• Pallet từ nơi khác đến kiểm mặt dưới, khe ván trước khi đưa vào kho.
• Khu nhận hàng tách khỏi khu chứa thành phẩm, có trạm chuột hai bên cửa.

Những việc này nhỏ nhưng giúp kho khỏi phải xử lý lại mỗi lần nhập hàng. Báo cáo kiểm hằng tháng nên ghi khi thấy lô nhập, xe giao có mọt, để kho trao đổi với nhà cung cấp và đơn vị vận chuyển.

Lịch kiểm ở kho thức ăn chăn nuôi gồm những gì?

Lịch kiểm ở kho thức ăn chăn nuôi gồm: mở kiểm trạm bả vòng ngoài và bẫy chuột trong kho mỗi tuần, ghi mức ăn, thay mồi; mỗi tháng thêm việc soi bột mới, lỗ mới ở pallet, kệ, khe nền; phun tồn lưu nền, chân tường khu trống; xử lý gián ở văn phòng, nhà ăn; phun ngoại vi khu rác, sân; và báo cáo kèm việc kho cần làm.

Giá gói chuột định kỳ đã gồm các lượt kiểm trạm hằng tuần, có ở bảng giá kiểm soát côn trùng định kỳ. Cách làm với chuột ở kho, nhà máy có ở giải pháp chuột cho nhà máy, kho.

Chủ kho thức ăn chăn nuôi hay hỏi gì?

Rải thuốc chuột khắp kho cho nhanh được không? Không nên. Bả rải trong kho có thể dính lên bao hàng, đi tới trại chăn nuôi; chuột chết giữa chồng bao làm hỏng hàng. Bả chỉ đặt trong trạm có khoá ở vòng ngoài.

Phun thuốc lên bao cám để diệt mọt được không? Phun lên bao bì chỉ khi chủ hàng cho phép và hàng đã đóng gói kín, bọc túi nhựa. Phun bề mặt không diệt được mọt đã ở trong hạt; lô đó phải tách riêng và xông hơi.

Công ty có xông hơi kho không? Không. Khử Trùng Toàn Cầu chỉ phun tồn lưu bề mặt và kiểm soát chuột, côn trùng quanh kho. Lô hàng cần xông hơi thì kho liên hệ đơn vị xông hơi có giấy phép.

Nuôi mèo trong kho có được không? Mèo bắt được vài con nhưng không theo kịp tốc độ sinh sản của chuột trong kho đầy thức ăn, lại đi vệ sinh lên bao hàng. Trại chăn nuôi có quy trình phòng dịch chặt thường không chấp nhận động vật trong kho thức ăn.

Kho nhỏ vài trăm mét vuông có cần kiểm mỗi tuần không? Kho nhỏ chứa thức ăn chăn nuôi vẫn là nơi chuột ưa thích, và một trạm hết mồi vài tuần là chuột quay lại. Gói chuột định kỳ đã gồm lượt kiểm trạm mỗi tuần, nên kho nhỏ vẫn theo nhịp này; số trạm ít hơn kho lớn.

Kho tôn nóng có làm mọt nhiều hơn không? Kho mái tôn không cách nhiệt, nóng ẩm, làm mọt sinh sản nhanh hơn và hàng dễ hút ẩm, đóng cục. Thông gió mái, không xếp hàng sát mái, quay vòng hàng nhanh hơn trong những tháng nóng.

Mùa nào chuột vào kho nhiều nhất? Mùa mưa và sau thu hoạch lúa, khi ruộng quanh khu vực trống, chuột dạt vào nơi có thức ăn. Nên kiểm kỹ vòng ngoài trước những tháng này.

Khi nào nên gọi người làm?

Nên gọi khi thấy bao thủng có mép răng, phân chuột trên bao, hao hụt kho tăng; khi kho chuẩn bị trống giữa hai đợt hàng; khi thấy mọt bò ở nền, khe kệ, pallet; khi trại chăn nuôi hỏi hồ sơ kiểm soát chuột; hoặc trước mùa mưa.

Đội kỹ thuật của Khử Trùng Toàn Cầu khảo sát kho không thu phí: đi vòng ngoài, sân, silo, kho nguyên liệu, kho thành phẩm, văn phòng kho, chỉ ra lối chuột vào, chỗ mọt trú, vẽ sơ đồ trạm, đề xuất lịch kiểm trạm mỗi tuần và côn trùng 1 lần/tháng, và nói rõ lô nào cần xông hơi. Đội đi các tỉnh, khu công nghiệp ở TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai, Long An; đội kỹ thuật thường trực tại Hà Nội, Đà Nẵng, Cần Thơ. Gọi hotline 0902 977 907, công ty tiếp nhận 24/7.