Mối vào nhà theo những đường nào, khảo sát ra sao?

Mối đất vào nhà theo những đường nào?

Mối đất vào nhà theo ba đường, và cả ba đều bắt đầu từ đất. Đường thứ nhất đi thẳng lên qua khe nứt, mạch ngừng và mép nền gạch. Đường thứ hai theo cổ ống nước, ống điện và hộp kỹ thuật xuyên sàn. Đường thứ ba theo gỗ kê sát đất và đồ gỗ đặt trên nền ẩm.

Mối cánh bay theo đèn đầu mùa mưa là chuyện khác: đó là đàn tách ra từ một tổ đã trưởng thành gần nhà, không phải mối thợ đang đi vào. Nhưng cánh rụng dày ở cùng một chỗ nhiều đêm liền là dấu nên kiểm kỹ khu đó, xem cách đọc vị trí cánh mối rụng để tìm tổ.

Vì sao nhà trên đất vườn cũ như ở Thủ Đức hay gặp đường qua nền?

Vì tổ mối thường đã có sẵn trong đất trước khi nhà được xây. Nhiều khu ở Thủ Đức vốn là đất vườn, đất trồng cây lâu năm, nền trũng và hay ngập, nên đất dưới móng ẩm quanh năm. Mối đất cần đúng hai thứ: đất ẩm để giữ tổ và gỗ gần để ăn.

Nhà xây nhanh trên nền san lấp dễ bỏ bước phun phòng mối lên bề mặt nền móng trước khi đổ bê tông (TCVN 7958:2017 là tiêu chuẩn chung, còn công ty chỉ phun bề mặt nền móng), còn gốc cây và cốp pha gỗ chôn lại thành mồi sẵn cho tổ. Mối thợ đi kiếm ăn xa tới 100 m quanh tổ, nên tổ có thể nằm dưới sân hay dưới nhà bên. Đặc điểm địa bàn và lịch hẹn khảo sát có ở trang khu vực Thủ Đức: vùng trũng, hẹn khảo sát trong ngày.

Khảo sát dấu vết mối mà không đục phá làm theo thứ tự nào?

Làm từ ngoài vào trong, từ thấp lên cao, chỉ cần đèn pin, cán tua vít và điện thoại để chụp. Nhà phố thường mất 1–2 giờ. Mục tiêu là trả lời ba câu: mối đi theo đường nào, đường nào còn sống, nguồn ẩm nào đang nuôi tổ, trước khi đặt trạm nhử.

1. Đi quanh chân tường ngoài, bồn cây, gốc cây, đống gỗ trong sân; đánh dấu chỗ đất ẩm sát móng.
2. Rọi đèn chếch dọc chân tường trong nhà, cả sau tủ và gầm cầu thang; kéo tủ ra cách tường khoảng 50 cm ở chỗ nghi.
3. Mở hộp kỹ thuật, nắp đồng hồ nước, soi cổ ống dưới bồn rửa và trong khu vệ sinh.
4. Gõ khung cửa, nẹp chân tường, tủ bếp sát nền, bậc cầu thang gỗ; chỗ kêu bộp là chỗ phải soi kỹ.
5. Với đường mui thấy được, kỹ thuật viên bóc thử khoảng 5 cm: 1–2 ngày sau mối đắp kín lại là đường đang sống.
6. Ghi từng dấu vết lên sơ đồ nhà kèm ngày, ảnh và chữ "sống" hoặc "khô"; nhà phố thường có 4–12 đường.

Đường mui cho biết gì về hướng tổ?

Đường mui nối nguồn ẩm dưới đất với gỗ, nên một đầu chỉ về phía tổ, đầu kia chỉ chỗ đang bị ăn. Đường còn ẩm, đất sẫm, bên trong có mối thợ trắng đục 3–4 mm là đường sống. Đường khô, bở, rỗng ruột là dấu cũ: mối đã đổi lối hoặc đoạn đó từng bị xử lý.

Nhiều đường mui cùng chụm về một góc nhà thường có nghĩa là một nhánh lớn của tổ nằm dưới góc đó. Mối đất hay gặp ở TP.HCM là Coptotermes; cách nhận ra đường mui bùn và phân biệt với mối gỗ khô có ở trang mối đất: đường mui bùn, tổ dưới nền.

Những sai lầm nào làm mất dấu đường mối?

Sai lầm hay gặp nhất là phá hiện trường trước khi có người đọc được nó. Xịt thuốc lên đường mui, cạo cho gọn, đổ dầu hoả vào chân tường hay thay ngay khung cửa rỗng đều xoá hướng đi. Mối không giảm, chỉ rút vào tường và mở đường khác, lượt khảo sát sau phải làm lại.

• Xịt bình phun lên đường mui: mối bỏ đoạn đó, đắp đường mới ở chỗ khuất hơn.
• Cạo đường mui trước khi chụp ảnh: mất cả hai đầu dẫn về tổ.
• Tự khoan nền để bơm thuốc: dễ trúng ống nước, dây điện âm sàn mà không tới lớp đất mối đi.
• Kê tủ sát tường ngay sau khi kiểm: che mất đúng chỗ cần theo dõi.

Vì sao xịt làm đường mối lan ra thay vì giảm, xem bài vì sao xịt lên đường mui mối càng lan rộng.

Khảo sát bằng mắt không thấy được những gì?

Không thấy được tổ nằm sâu dưới nền, mối đi trong lõi tường rỗng hay trong khe giữa sàn gỗ và nền. Khảo sát không đục chỉ khoanh được vùng; muốn chắc phải có camera nội soi, máy đo ẩm, hoặc đặt trạm rồi xem mối có vào ăn không. Đừng vội kết luận nhà không còn mối.

Khi đã có sơ đồ, kỹ thuật viên đặt trạm nhử ngay trên đường mui sống, để cố định 7–14 ngày, nghiệm thu sau 14 ngày rồi phun thuốc truyền dẫn lên mối thợ để chúng mang về tổ. Các bước có ở trang xử lý mối theo đường mui vào nhà; khung phí cho nhà phố xem bảng giá diệt mối nhà ở, căn hộ.

Tuỳ tình huống thực tế và quần thể mối nhiều hay ít, kỹ thuật viên linh động dùng thuốc phù hợp cho từng trường hợp.

Vừa thấy đường mui thì chủ nhà làm gì trong lúc chờ khảo sát?

Giữ nguyên đường mui, chụp ảnh toàn tuyến có vật làm mốc, ghi ngày thấy và dán giấy đánh dấu hai đầu. Dọn đồ khỏi dải chân tường quanh đó để dễ soi, và xem gần đó có ống nước rò hay bồn cây xây sát tường không, vì đó thường là nguồn ẩm nuôi tổ.

Các bước tiếp theo khi mối đã vào tới đồ gỗ có ở bài mối xuất hiện trong nhà thì xử lý thế nào. Nhà có sân, bồn cây sát móng thì đọc thêm khối đất ẩm bắc cầu cho mối qua chân tường.