Nhà máy bao bì, giấy carton bị mối, mọt, chuột, xử lý thế nào?

Nhà máy bao bì giấy, thùng carton, in ấn có một đặc điểm mà ít ngành nào có: gần như toàn bộ nguyên liệu và thành phẩm đều là thức ăn hoặc chỗ ở của côn trùng. Cuộn giấy là cellulose, mối ăn được. Kiện carton xếp chồng là hang tối, chuột làm tổ được. Keo dán làm từ tinh bột là mồi cho chuột, gián, mọt. Giấy để trong kho ẩm lâu ngày lên mốc thì mọt sách, rận sách sinh sôi.

Thiệt hại ở nhà máy bao bì không chỉ là vài cuộn giấy hỏng. Bao bì làm ra thường dùng để đựng thực phẩm, dược phẩm, hàng xuất khẩu. Khách hàng của nhà máy bao bì là nhà máy thực phẩm, dược, họ không nhận thùng carton có phân chuột hay xác mọt kẹp giữa các lớp sóng. Một lô bao bì bị trả về có thể kéo theo việc mất khách.

Bài này viết cho giám đốc, quản lý kho, QA nhà máy bao bì giấy, thùng carton, in ấn, bao bì màng trong khu công nghiệp. Đọc xong anh chị sẽ biết mối, mọt, chuột vào nhà máy bao bì theo đường nào, gây hại ở khu nào, kho giấy nên giữ thế nào, và khách hàng thực phẩm, dược sẽ hỏi gì khi đến đánh giá nhà cung cấp bao bì.

Nhà máy bao bì hay gặp loài nào ở khu nào?

Nhà máy bao bì hay gặp mối ở kho cuộn giấy, kho thành phẩm, pallet gỗ; chuột ở kho giấy, kho thành phẩm, khu pha keo; mọt và rận sách ở kho giấy ẩm, giấy tồn lâu; gián ở khu pha keo, nhà ăn, phòng in; côn trùng bay ở khu in, khu dán, cửa nhận hàng. Mỗi khu có loài chính riêng.

Khu giấy vụn, phế liệu thường bị bỏ quên nhất. Giấy vụn ép kiện chờ bán, lề giấy cắt bỏ chất đống ở góc xưởng là chỗ chuột làm tổ lý tưởng, mối cũng vào được nếu nằm trên nền đất. Từ đó chuột, mối lan sang kho chính.

Mối vào kho cuộn giấy bằng đường nào?

Mối vào kho giấy từ đất, đi đường mui qua khe nền, khe giãn nở bê tông, chân tường, chân cột, rồi ăn những cuộn giấy, kiện carton, pallet gỗ đặt sát nền hoặc sát tường. Cuộn giấy dựng đứng trên nền, lõi giấy chạm sàn, là nơi mối vào dễ nhất vì lõi tối và giữ ẩm.

Mối ăn cuộn giấy từ bên trong ra, nên bên ngoài vẫn trông bình thường. Đội kỹ thuật thường phát hiện khi công nhân dựng cuộn lên máy thì thấy đáy cuộn có đất, lõi mềm, hoặc khi cuộn bị nhẹ bất thường. Kiện carton thành phẩm thì bị ăn ở lớp đáy, mối để lại đất trên bề mặt thùng.

Dấu hiệu có mối ở nhà máy bao bì:

1. Đường mui bằng đất dọc chân tường, chân cột, khe nền, khe giãn nở.
2. Đáy cuộn giấy dính đất, có rãnh ăn theo lớp.
3. Lõi giấy mềm, bóp lõm, có bột đất bên trong.
4. Kiện carton dưới cùng có lỗ, mềm, đất bám.
5. Pallet gỗ phủ đất mỏng ở mặt dưới.
6. Mối cánh bay ra quanh đèn kho sau mưa đầu mùa.

Một tình huống hay gặp ở nhà máy thùng carton: quản lý kho phát hiện mối khi dựng cuộn giấy lên máy tạo sóng thì đáy cuộn vỡ ra đầy đất. Kiểm tiếp thường thấy đường mui đi lên theo một khe giãn nở chạy ngang kho, ăn vào các cuộn giấy dựng sát nhau trên nền. Cách làm là đặt trạm nhử ở đường mui, xử lý truyền dẫn, chuyển cuộn giấy lên pallet nhựa và chừa lối dọc khe giãn nở để kiểm mỗi tháng.

Xử lý mối trong nhà máy bao bì đang chạy thế nào?

Cách công ty xử lý mối trong nhà máy đang chạy là khảo sát, dò đường mui, đặt trạm nhử cố định 7–14 ngày ngay trên đường mối đi để mối ăn mồi và mang về tổ, xử lý truyền dẫn, rồi nghiệm thu khi mối ngưng hoạt động. Nhà máy không phải dừng sản xuất, không phải chuyển hết hàng.

1. Khảo sát: soi toàn bộ chân tường, chân cột, khe nền, pallet, đáy cuộn giấy; ghi mọi điểm có mối.
2. Dò tổ: theo đường mui để biết mối đi từ hướng nào, tổ có thể ở ngoài nhà xưởng.
3. Đặt trạm nhử: trạm cố định trên đường mui đang hoạt động, giữ nguyên 7–14 ngày, không để ai dời hay xịt thuốc vào.
4. Xử lý truyền dẫn: mối ăn mồi mang về tổ, lan trong đàn.
5. Nghiệm thu: kiểm lại trạm, đường mui; mối ngưng hoạt động thì gỡ trạm.
6. Phòng tái phát: kê hàng, bịt khe nền, kiểm chân tường mỗi tháng.

Hàng đã bị mối ăn thì không cứu được, nên phải tách riêng, kiểm từng cuộn, từng kiện bên cạnh. Điều kiện bảo hành mối của công ty không áp dụng khi trạm nhử bị dời, bị xịt thuốc trong đợt xử lý, nên nhà máy cần dặn công nhân kho để nguyên trạm. Cách làm với mối trong nhà máy có ở trang giải pháp mối cho nhà máy.

Mọt, rận sách trong kho giấy từ đâu ra?

Mọt sách, rận sách là côn trùng rất nhỏ, sống ở giấy ẩm và ăn nấm mốc mọc trên giấy, keo. Kho giấy ẩm, thông gió kém, giấy tồn lâu, tường thấm nước là nơi chúng sinh sôi. Một số loài mọt kho khác có thể đi theo nguyên liệu tinh bột làm keo, rồi đục vào bao bì. Gốc của chuyện mọt ở nhà máy bao bì gần như luôn là độ ẩm.

Giấy và carton hút ẩm rất mạnh. Mùa mưa ở miền Nam, kho giấy không kiểm soát độ ẩm có thể làm giấy hút nước, lên mốc ở lớp ngoài, mép cuộn, kiện sát tường thấm. Mốc là thức ăn của rận sách, nên mốc tới đâu côn trùng nhỏ tới đó. Khách hàng nhận thùng carton có đốm mốc, côn trùng li ti bò trên mặt là trả hàng ngay.

• Giữ kho khô: thông gió, quạt hút, không để nước mưa tạt vào cửa kho, sửa mái dột, tường thấm.
• Không để giấy sát tường: tường ngoài hay đọng ẩm, kê cách tường 40–50 cm.
• Không đặt trên nền: nền bê tông hút ẩm từ đất, luôn kê pallet.
• Nhập trước xuất trước: giấy, thành phẩm không nằm kho quá lâu.
• Kiểm nguyên liệu tinh bột: bao tinh bột làm keo để kín, khu pha keo dọn sạch mỗi ca.
• Theo dõi độ ẩm: treo nhiệt ẩm kế ở kho, ghi lại mùa mưa.

Phun thuốc không giải quyết được mọt khi kho vẫn ẩm, vì côn trùng mới sẽ sinh ra từ mốc. Xử lý côn trùng chỉ là bước đi cùng sau khi đã kiểm soát được ẩm. Quần áo, giấy bị cắn thủng hay bị nhầm giữa mối, mọt, chuột; bài mọt sách là con gì giúp phân biệt.

Vì sao chuột thích nhà máy bao bì?

Chuột thích nhà máy bao bì vì có đủ chỗ trú, vật liệu làm tổ và thức ăn. Kiện giấy, chồng carton là hang tối; giấy vụn là vật liệu lót tổ; keo tinh bột rơi vãi ở khu tạo sóng, khu dán là thức ăn. Nhà máy chạy ca đêm, cửa nhận giấy cuộn mở cho xe container, nên chuột vào ra dễ.

Chuột trong nhà máy bao bì gây ba loại thiệt hại: hỏng hàng do cắn, tổ, phân, nước tiểu; nhiễm bẩn bao bì đi tới nhà máy thực phẩm, dược của khách; và chuột cắn dây điện máy tạo sóng, máy in, máy bế, gây dừng máy. Dấu hiệu thường thấy là phân chuột trên mặt kiện giấy, vết cắn ở mép thùng, giấy vụn bị kéo thành ổ giữa các kiện.

1. Bịt lối: chổi chắn cửa cuốn, trám lỗ đi ống, lưới lỗ thông gió.
2. Dọn keo: keo tinh bột rơi vãi ở khu tạo sóng, khu dán lau sạch cuối mỗi ca.
3. Dọn giấy vụn: lề giấy cắt bỏ gom vào thùng, ép kiện, đưa khỏi xưởng thường xuyên.
4. Kê kho: kiện, cuộn cách tường 40–50 cm, có lối đi kiểm.
5. Trạm bả vòng ngoài: có khoá, dọc hàng rào, tường ngoài, cửa nhận giấy, khu phế liệu.
6. Bẫy trong nhà: bẫy cơ học, bẫy dính dọc tường kho, xưởng; không dùng bả trong kho hàng.

Không đặt bả trong kho giấy, kho thành phẩm. Chuột ăn bả chết trong kiện hàng, xác lẫn vào thùng carton giao cho nhà máy thực phẩm là sự cố nghiêm trọng. Cách đặt trạm theo ba vòng có ở bài sơ đồ đặt bẫy chuột trong nhà máy.

Khu in, khu dán có cần chú ý côn trùng bay không?

Có. Côn trùng bay vào khu in, khu dán có thể dính vào mực, keo, kẹp giữa các lớp giấy rồi đi theo bao bì tới khách hàng. Côn trùng bị hút bởi đèn chiếu sáng, cửa mở ban đêm, rác hữu cơ quanh nhà máy. Cần đèn bắt côn trùng loại keo ở cửa, giảm đèn sáng gần cửa, dùng rèm, màn gió.

• Đèn bắt côn trùng loại keo ở cửa vào khu in, khu dán, khu đóng gói; không dùng loại điện giật gần dây chuyền vì xác vỡ văng ra.
• Đèn chiếu sáng ngoài nhà dời xa cửa, hoặc dùng loại ít hút côn trùng.
• Rèm nhựa hoặc màn gió ở cửa thông ra ngoài.
• Khu rác, khu phế liệu đặt xa cửa sản xuất.
• Thay tấm keo đèn theo lịch, đếm côn trùng để theo dõi xu hướng.

Bài côn trùng bay vào nhà xưởng theo đèn nói kỹ cách bố trí đèn ngoài nhà xưởng để bớt côn trùng tới cửa.

Khách hàng thực phẩm, dược hỏi gì khi đánh giá nhà máy bao bì?

Khách hàng thực phẩm, dược khi đánh giá nhà cung cấp bao bì thường hỏi chương trình kiểm soát côn trùng: hợp đồng với đơn vị, sơ đồ trạm, sổ kiểm định kỳ, không có bả trong khu sản xuất và kho, đèn bắt côn trùng ở khu đóng gói, cách xử lý khi phát hiện. Nhiều khách yêu cầu nhà máy bao bì đạt chứng nhận an toàn bao bì thực phẩm.

Các bộ tiêu chuẩn cho nhà máy bao bì tiếp xúc thực phẩm, như tiêu chuẩn toàn cầu của BRCGS cho vật liệu bao bì, đều có phần kiểm soát động vật gây hại. Đoàn đánh giá thường kiểm:

1. Hợp đồng còn hiệu lực với đơn vị kiểm soát côn trùng có giấy phép.
2. Sơ đồ trạm bẫy ba vòng, đánh số, có ngày và chữ ký.
3. Sổ kiểm từng lần, kết quả từng trạm, xu hướng theo quý.
4. Trạm bả có khoá, chỉ ở vòng ngoài; trong kho, xưởng chỉ dùng bẫy.
5. Đèn bắt côn trùng ở khu đóng gói, cửa vào; sổ đếm côn trùng trên tấm keo.
6. Danh sách thuốc dùng, nhãn, bảng an toàn hoá chất.
7. Biên bản khắc phục khi phát hiện chuột, mối, côn trùng: nguyên nhân, việc đã làm, kết quả.

Đoàn đánh giá cũng đi thực tế: nhìn khe cửa cuốn, soi chân kệ kho thành phẩm, mở thử trạm bẫy, hỏi công nhân. Phân chuột trên mặt kiện thùng carton thành phẩm là lỗi nặng. Danh mục hồ sơ cần chuẩn bị trước đợt đánh giá có ở danh mục hồ sơ cho kỳ đánh giá.

Kho thành phẩm bao bì nên sắp xếp thế nào?

Kho thành phẩm bao bì nên xếp kiện trên pallet, ưu tiên pallet nhựa ở kho lâu ngày; cách tường 40–50 cm; có lối đi giữa các dãy; kiện bọc màng co kín; nhập trước xuất trước; kho khô, thoáng. Bao bì cho thực phẩm, dược nên có khu riêng, kiểm kỹ hơn.

Kho thành phẩm đầy trước mùa cao điểm cuối năm, hàng chất cao, lối đi bị lấp là lúc chuột, mối tranh thủ. Nên kiểm kỹ trước khi kho đầy, và giữ lối đi sát tường dù kho chật.

Lịch kiểm ở nhà máy bao bì gồm những gì?

Lịch kiểm ở nhà máy bao bì gồm: mở kiểm trạm bả vòng ngoài, khu phế liệu và bẫy chuột mỗi tuần, gồm cả bẫy trong kho giấy, kho thành phẩm, xưởng; mỗi tháng thêm việc soi chân tường, khe nền, đáy cuộn giấy tìm mối; đọc tấm keo đèn ở khu in, đóng gói; xử lý nhà ăn, khu pha keo; ghi độ ẩm kho; báo cáo kèm việc nhà máy cần làm.

Khi phát hiện mối, công ty xử lý theo đợt bằng trạm nhử, ngoài lượt kiểm tháng. Chương trình định kỳ cho nhà máy có ở trang dịch vụ diệt côn trùng nhà máy theo chương trình IPM; giá theo diện tích ở bảng giá kiểm soát côn trùng định kỳ. Các phần chung như chuột cắn dây điện, kiến trong tủ điện có ở bài chương trình côn trùng cho nhà máy không làm thực phẩm.

Nhà máy bao bì màng nhựa có đỡ hơn bao bì giấy không?

Đỡ hơn về mối và mọt, vì màng nhựa không có cellulose để mối ăn và ít giữ ẩm cho mốc. Nhưng chuột vẫn cắn cuộn màng, túi thành phẩm để làm tổ và mài răng, côn trùng bay vẫn dính vào màng ở khu in, khu ghép. Nhà máy bao bì màng cho thực phẩm vẫn bị khách hỏi chương trình côn trùng y như nhà máy giấy.

Nhiều nhà máy làm cả bao bì giấy lẫn màng trong cùng khuôn viên. Khi đó sơ đồ trạm và lịch kiểm nên chia theo khu, vì kho giấy cần soi mối, đo ẩm, còn khu màng chủ yếu theo dõi chuột và côn trùng bay.

Mùa mưa nhà máy bao bì cần làm gì thêm?

Mùa mưa ở miền Nam, khoảng tháng 5 tới tháng 11, là lúc mối cánh bay nhiều, nền đất ẩm làm đường mui lên nhanh, kho giấy dễ hút ẩm lên mốc, chuột từ mương, ruộng quanh khu công nghiệp dạt vào nhà xưởng. Trước mùa mưa nên kiểm mái, máng xối, tường thấm, khe nền kho giấy, và dọn khu phế liệu ngoài trời.

• Sửa mái dột, máng xối tràn ở kho giấy trước tháng 5.
• Kiểm và bịt khe giãn nở, khe chân tường kho cuộn giấy.
• Giảm tồn kho giấy dài ngày trong những tháng mưa nhiều.
• Tắt bớt đèn sáng ngoài kho sau những cơn mưa đầu mùa để giảm mối cánh bay vào.
• Soi kỹ chân tường, đáy cuộn trong lượt kiểm tháng mùa mưa.

Quản lý nhà máy bao bì hay hỏi gì?

Phun thuốc lên kho giấy cho chắc được không? Không nên. Thuốc bám lên giấy, carton có thể đi theo bao bì tới sản phẩm của khách. Trong kho giấy chỉ dùng bẫy, xử lý khe chân tường áp lực thấp khi cần, trạm nhử khi có mối.

Mối ở ngoài hàng rào có lan vào không? Có thể. Tổ mối có thể ở ngoài nhà xưởng, đường mui đi dưới nền vào trong. Vì vậy khi dò tổ, đội kỹ thuật đi cả bên ngoài.

Kho giấy có cần máy hút ẩm không? Tuỳ kho. Kho kín, giấy tồn lâu, mùa mưa độ ẩm cao kéo dài thì nên có. Kho thông thoáng, quay vòng nhanh thì quạt hút, thông gió có thể đủ.

Giấy vụn chờ bán để ở đâu? Ngoài nhà xưởng chính, trên nền bê tông, có mái che, cách xa kho thành phẩm, bán đi thường xuyên.

Có phải dừng máy khi xử lý không? Không. Kiểm trạm, đọc bẫy làm trong giờ chạy máy. Phần xử lý khe, nhà ăn làm ngoài giờ chạy máy hoặc cuối tuần.

Khi nào nên gọi người làm?

Nên gọi khi thấy đường mui ở chân tường kho, đáy cuộn giấy có đất; khi thấy phân chuột trên mặt kiện, giấy vụn bị kéo thành ổ; khi kho giấy có côn trùng li ti bò trên mặt giấy mốc; khi khách hàng phản ánh côn trùng trong bao bì; hoặc khi sắp có khách hàng thực phẩm, dược đến đánh giá.

Đội kỹ thuật của Khử Trùng Toàn Cầu khảo sát nhà máy bao bì không thu phí: đi kho cuộn giấy, khu tạo sóng, khu in, kho thành phẩm, khu phế liệu và vòng ngoài, rồi đưa nhà máy sơ đồ trạm bẫy, danh sách chỗ cần sửa, lịch kiểm trạm chuột mỗi tuần và côn trùng 1 lần/tháng. Đội đi các khu công nghiệp ở TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai, Long An; đội kỹ thuật thường trực tại Hà Nội, Đà Nẵng, Cần Thơ. Gọi hotline 0902 977 907, công ty tiếp nhận 24/7. Cách làm theo mặt bằng nhà máy có ở trang kiểm soát côn trùng nhà máy.