Mối gỗ khô lan từ món đồ này sang món khác thế nào?

Mối gỗ khô đi từ món này sang món khác bằng đường nào?

Có hai đường. Đường thứ nhất là mối cánh: tổ đủ lớn thả một lứa mối cánh ngay trong phòng, một cặp rụng cánh rồi chui vào khe của món gỗ gần nhất. Đường thứ hai là đàn ăn thẳng sang món đặt sát bên qua chỗ hai khối gỗ chạm nhau.

• Qua mối cánh: món mới bị có thể ở phòng khác, miễn là có khe hở và gỗ khô; tổ mới cần vài năm mới đủ lớn để thấy phân.
• Qua chỗ tiếp xúc: tủ kê sát tủ, giường áp vào tủ đầu giường, kệ gỗ bắt vít vào khung cửa; món kề bên bị nhanh hơn nhiều.
• Theo người mang đi: đồ gỗ cũ, tủ thờ, khung tranh chuyển từ nhà khác tới đã có tổ sẵn bên trong.

Mối gỗ khô không cần đất, không đắp đường bùn như mối đất, nên nó lan được cả trong căn hộ tầng cao. Bảng so hai loài đầy đủ có ở bài mối gỗ khô khác mối đất ở những điểm nào.

Nhìn vào từng món đồ, dấu nào cho biết đã có mối gỗ khô?

Dấu chắc nhất là hạt phân khô sáu cạnh đọng thành đống nhỏ dưới món đồ, quét đi hôm sau lại có. Con mối hầu như không bao giờ lộ ra, vì cả tổ ở trong gỗ. Tổ chỉ vài trăm tới 3.000 con nên phân rơi ra ít, mỗi ngày một nhúm.

Bột mịn như phấn với lỗ tròn để hở là mọt, không phải mối; cách miết tay để tách hạt phân khỏi mùn cưa có ở bài nhận hạt phân mối gỗ khô sáu cạnh.

Món nào hay mang mối vào nhà, món nào bị lây trước?

Món mang mối vào thường là đồ gỗ cứng lâu năm chuyển từ nơi khác tới: tủ thờ, sập, tủ gỗ cũ mua lại, khung tranh, tượng, đàn piano. Món bị lây trước là món đứng sát nó hoặc có nhiều khe mộng hở trong cùng phòng. Gỗ càng cứng, càng lâu năm thì loài này càng thích.

• Tủ đứng cạnh tủ, kệ áp tường chung với tủ đã bị: lây qua chỗ tiếp xúc.
• Khung cửa, cửa sổ gỗ lâu năm trong cùng phòng: mối cánh chui vào mộng và vết nứt sơn.
• Trần gỗ, xà nhà cổ: phân rơi xuống sàn từ trên, hay bị tưởng là bụi.
• Mặt sau, mặt dưới đồ gỗ để mộc không sơn: chỗ mối cánh dễ bám và khoét vào nhất.

Đã thấy một món bị thì kiểm cả phòng theo các bước nào?

Mục tiêu là biết có bao nhiêu món đang có tổ trước khi xử lý món đầu tiên, vì xử lý một món mà bỏ sót món bên cạnh thì vài tháng sau hạt phân lại rơi. Cần giấy trắng khổ lớn, băng dính và 24 giờ chờ, làm cho cả phòng kề bên.

1. Không kéo lê hay khiêng món đang bị ra khỏi phòng, tránh rơi hạt khắp nhà làm lẫn dấu.
2. Quét sạch hạt cũ dưới mọi món đồ gỗ, ghi ngày.
3. Trải giấy trắng dưới từng món, cả dưới tủ âm tường và chân giường.
4. Sau 24 giờ xem giấy nào có hạt mới; lỗ đùn nằm ngay phía trên chỗ hạt rơi, đánh dấu từng lỗ.
5. Soi đèn pin và gõ dọc mộng, chân và mặt dưới của các món có hạt, ghi đoạn nghe rỗng.
6. Kéo các món chưa có dấu ra cách món đang bị ít nhất 30 cm, không để chạm nhau.

Vì sao bỏ món bị nhiễm hay xịt lên mặt gỗ vẫn chưa đủ?

Vì tới lúc thấy hạt phân thì tổ thường đã đủ lớn để thả mối cánh, và lứa đó có thể đã vào món khác. Tổ mới còn nhỏ, phải vài năm mới đùn phân đủ nhiều để thấy, nên bỏ món cũ đi rồi yên tâm là sớm. Thuốc xịt mặt gỗ thì không tới hầm trong lõi.

Phơi nắng cũng khó có kết quả với món lớn, vì nhiệt không vào đủ sâu trong gỗ dày. Dù món đồ được xử lý theo cách nào, vẫn nên trải giấy theo dõi hạt phân trong khoảng 60 ngày sau đó, cả dưới những món đặt sát bên.

Mang đồ gỗ cũ về nhà thì cách ly và kiểm thế nào?

Để món mới mua ở khu riêng, không sát đồ gỗ khác, trải giấy trắng bên dưới và xem giấy mỗi vài ngày trong vài tuần đầu. Soi kỹ mặt dưới, mặt sau và các mộng ghép tìm lỗ nhỏ bịt kín. Có hạt rơi thì xử lý món đó trước khi đưa vào phòng, không đợi.

Gỗ tận dụng từ nhà cũ nên tránh dùng cho phần khuất như trần, vách, lưng tủ âm tường, vì đó là chỗ nhiều năm không ai kiểm. Mặt gỗ mộc và khe mộng được sơn phủ kín thì mối cánh khó bám hơn.

Khi nào mối gỗ khô vượt quá việc tự làm?

Khi hạt phân rơi từ khung cửa, trần gỗ, xà hay cầu thang, tức là mối đã ở trong kết cấu nhà chứ không còn gói trong một món đồ rời. Lúc đó nên gọi đội kỹ thuật khảo sát, đừng tự đục thử.

Kỹ thuật viên tìm nguyên nhân và đường mối đang phát triển, rồi đặt trạm nhử và phun thuốc truyền dẫn lên mối thợ.

Tuỳ tình huống thực tế và quần thể mối nhiều hay ít, kỹ thuật viên linh động dùng thuốc phù hợp cho từng trường hợp.

Với đồ gỗ rời như tủ thờ, sập, tượng hay đàn, việc xử lý bên trong món đồ thường là việc của các xưởng tẩm, bảo quản đồ gỗ; nên hỏi họ trước khi tự khoan một món quý. Sau đó vẫn trải giấy kiểm tới mốc 60 ngày, và soi cả các món đặt sát bên vì tổ lan qua chỗ tiếp xúc.

Các bước khảo sát, đặt trạm và phun có ở diệt mối gỗ khô đã ăn vào kết cấu nhà; nhận dạng loài kỹ hơn ở trang mối gỗ khô: sống trong đồ gỗ, đùn phân sáu cạnh. Nhà nhiều nội thất gỗ, tủ bếp và khung cửa thì xem xử lý mối trong nhà ở: khung cửa, tủ bếp, sàn gỗ.