Diệt kiến trường học: kiến lửa sân chơi, bếp ăn bán trú, lớp học

Diệt kiến trường học bắt đầu từ khu nào?

Bắt đầu ở sân chơi, bãi cỏ, nơi kiến lửa đốt trẻ. Sau đó là bếp ăn bán trú, nơi kiến hôi, kiến đầu to tìm đồ ăn, rồi tới lớp học có đồ ăn vặt, phòng ngủ trưa. Thứ tự này đi từ chỗ có nguy cơ cho trẻ cao nhất tới chỗ chỉ là chuyện vệ sinh.

Một trường tiểu học có sân 1.000–2.000 m² thường có 5–15 ụ kiến lửa ở mép bãi cỏ, gốc cây, chân hàng rào. Mỗi ụ có thể là một tổ lớn, đi tìm hết các ụ là việc đầu tiên.

Trường mầm non có trẻ nhỏ bò, ngồi trên sân nhiều hơn, nên sân chơi càng phải làm kỹ và kiểm thường xuyên hơn.

Kiến lửa ở sân chơi nhận ra và xử lý thế nào?

Kiến lửa nâu đỏ 3–6 mm, làm ụ đất xốp không có lỗ ở đỉnh, hay ở bãi cỏ nắng, mép sân, gốc cây, quanh chân cầu trượt, xích đu. Chọc nhẹ vào ụ thấy kiến tràn ra rất nhanh. Xử lý bằng bả hạt rắc quanh ụ, cách ụ 0,5–1 m, chiều thứ Sáu khi trẻ đã về.

1. Đi tìm ụ: dọc mép bãi cỏ, gốc cây, chân đồ chơi.
2. Cắm cờ đánh dấu: để giáo viên biết chỗ không cho trẻ ngồi.
3. Thử mồi: mẩu bánh, kiến tới trong khoảng 30 phút là lúc rắc bả.
4. Rắc bả hạt: quanh ụ, không đổ lên đỉnh ụ.
5. Kiểm sau 7–14 ngày: ụ bỏ hoang là đạt, rút cờ.

Không đổ nước sôi, xăng, không cuốc phá ụ. Làm vậy kiến tràn ra, đốt người làm, và đàn dời sang ụ mới ngay cạnh sau vài ngày, có khi sát chỗ trẻ chơi hơn.

Thông tin về loài có ở trang kiến lửa.

Trẻ bị kiến lửa đốt thì giáo viên làm gì?

Đưa trẻ ra khỏi chỗ có kiến, phủi kiến khỏi người (kiến lửa bám chặt, đốt nhiều lần), rửa vùng bị đốt bằng xà phòng và nước, chườm lạnh. Không nặn mụn mủ mọc sau đó khoảng một ngày. Trẻ sưng mặt, khó thở, nổi mẩn khắp người thì gọi cấp cứu ngay.

Phòng y tế trường nên có sẵn hướng dẫn xử lý vết kiến lửa đốt, dán cạnh tủ thuốc. Ghi lại chỗ trẻ bị đốt vào sổ, để kỹ thuật viên kiểm đúng chỗ đó.

Phụ huynh hay hỏi vì sao con bị đốt ở trường; sổ ghi chỗ, ngày, việc đã làm giúp nhà trường trả lời rõ ràng.

Bếp ăn bán trú có kiến xử lý ra sao?

Bếp bán trú nấu cho hàng trăm trẻ mỗi ngày, có kho đường, sữa, bánh cho bữa xế. Làm như bếp nhà hàng nhưng kỹ hơn về chỗ đặt bả: chỉ trong khe tủ, chân tường, hộp bả kín, xa mặt sơ chế, khu chia suất. Làm chiều thứ Sáu sau khi bếp đóng, không phun trong bếp.

Bếp do đơn vị suất ăn bên ngoài vận hành thì thống nhất với họ ai làm phần bếp, ai làm phần khu ăn, để không chỗ nào bị bỏ trống.

Sữa hộp, bánh xế phát cho trẻ ở lớp thường còn dư, để lại trong tủ lớp. Đó là mồi kéo kiến từ bếp lên lớp học.

Lớp học, tủ đồ, cặp sách có kiến do đâu?

Do đồ ăn vặt, sữa hộp còn dư, bánh xế, vỏ kẹo trong ngăn bàn, tủ đồ, cặp sách. Kiến hôi, kiến Pharaoh từ khe tường, ổ điện, chân tủ đi lên. Dọn ngăn bàn cuối tuần, chấm bả trong khe chân tủ lớp ở chỗ trẻ không với tới.

• Ngăn bàn: dọn vỏ bánh, sữa thừa mỗi thứ Sáu.
• Tủ đồ lớp: không để đồ ăn qua đêm.
• Góc đồ chơi mầm non: rửa đồ chơi dính bánh, sữa.
• Ổ điện lớp: bả mép ổ ở độ cao trên 1,2 m hoặc hộp kín.

Không xịt thuốc trong lớp học. Bả gel trong khe không mùi, trẻ vào học bình thường thứ Hai.

Lớp mầm non có góc ăn, góc chơi chung một phòng thì bả chỉ đặt trong hộp kín dán chặt ở chân tủ cao, hoặc sau tủ áp tường.

Trường mầm non, nhóm trẻ cần cẩn thận gì thêm?

Trẻ mầm non bò, ngồi trên sàn, cho tay vào miệng. Không chấm bả gel trần ở chân tường, không rắc bột thuốc, không phun trong phòng học, phòng ngủ. Bả chỉ đặt trong hộp kín có khoá, dán chặt, ở sau tủ hoặc chỗ trẻ không vào; ghi sơ đồ cho giáo viên biết.

Nhóm trẻ gia đình trong nhà phố thường chung bếp với nhà ở. Phần bếp làm như nhà ở, phần phòng trẻ làm như mầm non.

Giáo viên được dặn không mua bình xịt tự xịt trong lớp; thấy kiến thì ghi vào sổ, kỹ thuật viên xử lý ở lượt gần nhất.

Phòng ngủ trưa, nệm gối có kiến làm gì?

Kiến lên nệm gối thường do trẻ ăn bánh, uống sữa trước giờ ngủ, vụn rơi trên nệm. Phơi nệm, giặt vỏ gối mỗi tuần, cho trẻ ăn ở khu ăn trước khi vào phòng ngủ. Bả đặt trong hộp kín ở chân tường xa chỗ nằm, không phun trong phòng ngủ.

• Nệm: phơi nắng, hút bụi khe nệm mỗi tuần.
• Vỏ gối, chăn: giặt mỗi tuần.
• Ăn trước khi ngủ: ở khu ăn, lau tay miệng trẻ.
• Kệ xếp nệm: cách tường, kiểm chân kệ.

Kiến trên nệm không đốt như kiến lửa nhưng làm trẻ khó ngủ, phụ huynh lo. Phần lớn hết sau một tuần giữ phòng ngủ không có đồ ăn.

Bồn cây, vườn trường, cây cổ thụ có kiến xử lý ra sao?

Cây cổ thụ sân trường hay có tổ kiến vàng trên cành, kiến đen ở gốc; bồn cây có kiến đầu to đùn cát. Kiến vàng cắn khi trẻ leo, hái lá; kiến gốc cây đi vào lớp qua cành chạm mái. Cắt cành chạm mái hiên, rắc bả hạt quanh bồn.

Kiến vàng có ích cho cây vì bắt sâu; không cần diệt hết, chỉ dời tổ ở cành thấp, cành chạm lớp học. Cắt tổ vào chiều thứ Sáu, bỏ vào bao kín mang đi.

Làm cuối tuần, dịp nghỉ hè ra sao?

Lượt thường làm chiều thứ Sáu sau khi trẻ về, để kiến có hai ngày ăn bả. Dịp nghỉ hè, nghỉ Tết là lúc làm lượt lớn: dọn kho bếp, tủ lớp, bịt khe, cắt cành, rắc bả cả sân. Trường vắng, làm được những khu bình thường không động tới.

1. Chiều thứ Sáu: sân chơi, bếp, lớp có kiến.
2. Hai ngày cuối tuần: trường vắng, kiến tha bả về tổ yên ổn.
3. Thứ Hai: giáo viên kiểm lớp, ghi sổ nếu còn kiến.
4. Nghỉ hè: dọn kho, tủ, bịt khe, cắt cành, sân toàn bộ.
5. Trước khai giảng 7–10 ngày: lượt kiểm, sân sẵn sàng.

Trường đóng cửa cả tháng hè thì kiến không có mồi, tổ yếu đi; nhưng ngày đầu mở bếp lại là ngày kiến kéo về đông. Lượt kiểm trước khai giảng chặn được đợt này.

Ký túc xá, nhà nội trú làm khác lớp học thế nào?

Ký túc xá có học sinh, sinh viên ăn uống trong phòng, giữ đồ ăn trong tủ, nấu mì trong phòng. Kiến hôi, kiến Pharaoh đi theo đường ống từ phòng này sang phòng khác. Làm theo tầng như khách sạn, nhắc học sinh cất đồ ăn vào hộp kín, dọn phòng trước lượt làm.

• Phòng ở: bả trong khe tủ, mép ổ điện.
• Bếp chung tầng: như bếp nhỏ, dọn cuối ngày.
• Nhà vệ sinh chung: khe ống thoát.
• Hộp kỹ thuật tầng: soi dọc trục ống.

Một buổi dọn phòng chung trước lượt làm, cộng một hộp nhựa nắp kín phát cho mỗi phòng đựng đồ ăn, có tác dụng hơn nhiều so với đặt thêm bả.

Kiến ba khoang vào lớp học buổi tối có phải kiến không?

Không. Kiến ba khoang là một loài bọ cánh cứng dài 7–10 mm, bay theo ánh đèn vào lớp học buổi tối mùa mưa. Nó không đốt, không cắn; bị đập dập trên da thì dịch của nó gây bỏng đỏ thành vệt. Bả kiến không có tác dụng với loài này.

Giáo viên lớp học thêm buổi tối nên dặn học sinh không đập con vật lạ trên tay, cổ. Thông tin đầy đủ có ở trang kiến ba khoang.

Vì sao trường học hay có kiến hơn văn phòng cùng diện tích?

Vì trường có nhiều thứ kiến cần cùng một lúc: sân đất, bãi cỏ cho kiến lửa làm ụ; bếp bán trú nấu hàng trăm suất mỗi ngày; hàng trăm trẻ ăn vặt, uống sữa ở lớp, làm rơi vụn khắp nơi; cây cổ thụ, bồn hoa quanh sân.

Văn phòng thường chỉ có pantry, còn trường có mồi ở gần như mọi khu, từ sân tới bếp tới lớp.

Thêm vào đó là lịch học: ngày thường đông người, cuối tuần và dịp nghỉ vắng hẳn. Khi trường vắng, kiến không có mồi nên lan rộng đi tìm; ngày đầu đi học lại, sữa hộp, bánh xế mang vào lớp là kiến kéo về ngay. Nhiều trường thấy kiến nhiều nhất vào tuần đầu sau kỳ nghỉ vì vậy.

Chậu cây trang trí hành lang lớp, góc thiên nhiên của lớp mầm non cũng là chỗ tổ kiến hôi hay nằm, ngay sát nơi trẻ ngồi. Tưới đẫm từng chậu để tìm chậu có tổ, chậu nào kiến trồi lên thì đưa ra ngoài sân xử lý, không xử lý trong lớp.

Hiểu vì sao trường nhiều kiến giúp nhà trường đặt kỳ vọng đúng: không thể không còn con kiến nào, nhưng có thể không còn ụ kiến lửa ở sân chơi và không còn hàng kiến trong bếp, lớp.

Thư viện, phòng thí nghiệm, phòng máy tính có cần làm?

Có, dù ít mồi hơn. Thư viện có học sinh mang đồ ăn vào đọc, sách để sát tường ẩm; phòng thí nghiệm có đường, chất dinh dưỡng cho bài thực hành; phòng máy tính ấm, nhiều dây cáp, là chỗ kiến Pharaoh ưa làm tổ. Mỗi phòng làm theo đặc điểm riêng.

• Thư viện: không cho ăn trong phòng đọc, kệ sách cách tường.
• Phòng thí nghiệm: đường, mẫu thực hành cất trong tủ kín.
• Phòng máy tính: bả ở mép máng cáp, không phun vào máy.
• Phòng âm nhạc, mỹ thuật: keo dán có đường, hồ dán, cất kín.

Hồ dán làm từ bột, keo có đường trong phòng mỹ thuật mầm non là mồi kiến ít ai nghĩ tới. Đậy nắp, cất vào tủ cuối buổi là đủ.

Phòng máy tính có kiến trong bàn phím, chuột thì tắt máy, úp ngược bàn phím gõ nhẹ, đặt bả quanh chân bàn để kiến rời đi theo đường bả.

Mẹo nhà trường hay dùng: cái nào giữ, cái nào bỏ?

Giữ: cờ đánh dấu ụ kiến lửa, hộp nhựa kín cho bánh xế, quy định ăn ở khu ăn, khay nước nông dưới chân kệ đồ ăn trong bếp. Bỏ: bình xịt để trong lớp, rắc bột thuốc quanh sân chơi, đổ nước sôi, dầu vào ụ kiến.

Các cách nên bỏ hoặc nguy hiểm cho trẻ, hoặc làm kiến dời ụ sang chỗ khác.

Rắc bột thuốc quanh sân chơi là điều cần bỏ hẳn ở trường: trẻ ngồi bệt, nghịch đất, bột dính tay rồi vào miệng. Bả hạt rắc quanh ụ được kiến tha đi trong vài giờ, không nằm lại trên sân như bột.

Phân công giữa nhà trường, bếp, giáo viên thế nào?

Ban giám hiệu chọn một người đầu mối, thường là nhân viên y tế hoặc phụ trách cơ sở vật chất, giữ sổ kiến và sơ đồ điểm bả. Giáo viên ghi chỗ thấy kiến, trẻ bị đốt; bếp giữ kho kín, dọn mồi; bảo vệ, lao công không xịt, không lau khe có bả.

Bảo vệ đi tuần sân mỗi sáng sớm là người phát hiện ụ kiến lửa mới sớm nhất, trước khi trẻ ra chơi. Một lá cờ nhỏ cắm cạnh ụ là đủ báo cho giáo viên.

Biết sân trường, bếp đã hết kiến bằng cách nào?

Ba con số: số ụ kiến lửa ở sân mỗi lượt, số lần ghi kiến trong sổ của giáo viên, số trẻ bị đốt. Ụ cũ bỏ hoang sau 7–14 ngày, sổ kiến lớp gần trống, không còn trẻ bị đốt trong tháng là đạt. Ụ mới vài cái mỗi tháng ở sân rộng là bình thường, làm theo lượt.

• Ụ kiến lửa: đếm mỗi lượt, ghi vị trí.
• Sổ kiến lớp: số lần ghi mỗi tuần.
• Trẻ bị đốt: sổ y tế.
• Bếp: mẩu bánh thử ở kho sau giờ đóng.

Muốn biết thuê người làm cho trường tốn bao nhiêu, xem bảng giá diệt kiến trường học.

Sân cỏ nhân tạo, sân bóng, nhà thi đấu cần làm gì?

Sân cỏ nhân tạo có lớp cát, hạt cao su dưới thảm, mép thảm giáp đất là chỗ kiến lửa, kiến đầu to làm tổ. Học sinh ngồi bệt trên sân sau giờ thể dục nên dễ bị đốt. Kiểm mép thảm, khe nối thảm, góc sân; rắc bả hạt ở mép giáp đất, không rải trên mặt thảm.

Ghế khán đài sau trận bóng có vỏ nước ngọt, bánh; dọn ngay sau trận để kiến không kéo về khán đài trong đêm.

Khi nào trường nên gọi người làm?

Nên gọi người khi có trẻ bị kiến lửa đốt ở sân, khi bếp bán trú có kiến vào thức ăn, khi kiến có ở nhiều lớp, hoặc khi trường cần hồ sơ cho đoàn kiểm tra y tế, an toàn thực phẩm. Kỹ thuật viên làm chiều thứ Sáu hoặc dịp nghỉ.

• Trẻ bị đốt: cần tìm hết ụ ngay.
• Kiến trong thức ăn: bếp cần hồ sơ.
• Nhiều lớp: tổ trong tường, đường ống.
• Kiểm tra y tế: cần sơ đồ, phiếu.

Cách làm của dịch vụ giống thứ tự trên trang này, kèm lượt kiểm ngày 7–10 và bảo hành; xem ở dịch vụ diệt kiến. Trường có cả muỗi, gián, chuột thì xem cách làm chung ở trang diệt côn trùng trường học.