Rệp giường sống được bao lâu khi nhà bỏ trống?

Rệp giường trưởng thành nhịn ăn được nhiều tháng ở nhiệt độ phòng, và càng mát thì càng lâu. Vì vậy khoá cửa đi vắng vài tuần rồi về gần như không bao giờ diệt được chúng — chỉ làm đàn đói hơn và cắn dữ hơn khi có người trở lại.

Vì sao chúng nhịn được lâu đến thế

Rệp là loài ăn máu nhưng trao đổi chất rất chậm khi không có vật chủ. Chúng lui vào khe trú, gần như bất động, và tiêu hao năng lượng ở mức tối thiểu. Nhiệt độ càng thấp thì quá trình đó càng chậm — trong phòng mát, một con trưởng thành cầm cự được lâu hơn hẳn so với phòng nóng.

Con non thì yếu hơn con trưởng thành và chết sớm hơn khi đói. Nhưng trứng lại không cần ăn: chúng chỉ cần đủ thời gian và nhiệt độ để nở. Một căn phòng bỏ trống có thể sạch bóng con sống rồi vẫn có lứa mới nở ra sau đó.

Ba cách làm phổ biến mà không hiệu quả

Bỏ trống phòng. Như trên — thời gian cần thiết dài hơn nhiều so với mức người ta chịu được, và rệp đói sẽ bò sang phòng bên cạnh tìm vật chủ thay vì nằm chờ chết.

Vứt nệm và mua nệm mới. Rệp không chỉ ở trong nệm. Chúng ở khung giường, khe đầu giường, mép ván chân tường, khe sàn gỗ và cả sau ổ điện. Nệm mới đặt vào phòng cũ thì hai tuần sau lại có rệp, và người ta mất tiền hai lần.

Xịt bình thuốc mua ngoài tiệm. Bình xịt gia dụng chỉ diệt con nào bị xịt trúng và làm đàn tản ra xa hơn, khó gom hơn. Chưa kể phần lớn thuốc không thấm được vào vỏ trứng.

Thứ thật sự diệt được rệp

Nhiệt. Rệp và trứng đều chết ở nhiệt độ đủ cao duy trì đủ lâu. Đó là lý do giặt nước nóng và sấy khô là việc hiệu quả nhất mà chủ nhà tự làm được, và là lý do xử lý bằng máy tạo nhiệt cho hiệu quả cao ở những chỗ không giặt được.

Hoá chất tiếp xúc đưa vào đúng khe trú, không phải phun tràn bề mặt. Rệp phải bò qua lớp thuốc mới nhiễm, nên thuốc phải nằm đúng đường chúng đi.

Và phải làm hai lần. Không cách nào diệt sạch trứng trong một đợt, nên đợt thứ hai cách khoảng mười tới mười bốn ngày — đúng lúc lứa mới vừa nở và chưa kịp đẻ — mới là đợt quyết định.

Nhiệt độ đổi thì thời gian đổi theo

Phòng càng mát thì rệp càng nhịn được lâu, vì trao đổi chất chậm lại. Phòng nóng thì chúng tiêu hao nhanh hơn và chết sớm hơn — nhưng "sớm hơn" ở đây vẫn tính bằng tháng chứ không phải tuần, nên vẫn không dùng được làm cách xử lý.

Điều đáng chú ý hơn cho người ở là: nhiệt độ cũng quyết định tốc độ nở trứng và sinh sản. Phòng ấm thì vòng đời rút ngắn, đàn tăng nhanh hơn, và khoảng cách giữa hai đợt xử lý phải rút ngắn theo.

Đi vắng dài ngày thì nên làm gì trước khi đi

Nếu nhà đang có rệp mà phải đi vắng, đừng chỉ khoá cửa. Hai việc nên làm: giặt sấy toàn bộ chăn ga rồi cất trong túi kín, và bịt khe dưới cửa ra vào nếu ở chung cư — để đàn đói không bò sang căn bên cạnh trong lúc không ai ở nhà.

Về tới nơi thì gọi xử lý trước khi ngủ lại phòng đó. Ngủ một đêm rồi mới gọi là cho đàn đói một bữa no và một lứa trứng mới.

Vì sao trứng mới là phần quyết định

Một con cái đẻ vài trứng mỗi ngày và có thể đẻ hàng trăm trứng trong đời. Trứng bám dính vào khe bằng một lớp keo, nên hút bụi hay lau chùi không lấy đi được, và vỏ trứng cản phần lớn hoá chất tiếp xúc.

Đó là lý do mọi phương án nghiêm túc đều tính bằng hai đợt cách nhau mười tới mười bốn ngày: đợt một hạ đàn đang sống, đợt hai đón lứa vừa nở ra trước khi chúng kịp đẻ. Làm một đợt rồi dừng là gần như chắc chắn phải làm lại từ đầu sau một tháng.

Cũng vì trứng mà "phòng đã hết rệp" chỉ nên kết luận sau khi soi lại vài tuần sau đợt cuối, chứ không phải ngay sau khi ngừng thấy con sống.

Nhà cho thuê và phòng trọ — ai chịu trách nhiệm

Đây là tình huống hay gây tranh cãi vì rệp thường được phát hiện sau khi người thuê đã dọn vào. Trên thực tế gần như không có cách nào xác định được ai mang chúng tới, nên tranh luận điểm đó thường chỉ làm chậm việc xử lý.

Cách xử lý ít thiệt hại nhất cho cả hai bên: làm ngay, và làm cả các phòng liền kề nếu là dãy trọ hay chung cư. Một phòng để lâu thì cả dãy phải xử lý, và chi phí lúc đó lớn hơn nhiều lần.

Đọc thêm vì sao xịt thuốc mãi không hết rệp và phương án xử lý cho nhà ở. Với cơ sở lưu trú thì xem phương án cho khách sạn.