Rệp giường thường (Cimex lectularius): loài rệp của vùng ôn đới, ngực loe rộng, vòng đời và mức kháng thuốc
Rệp giường thường Cimex lectularius là loài rệp hút máu người phổ biến ở vùng ôn đới, dài khoảng 5–7 mm, đốt ngực trước loe rộng hai bên với mép dẹt. Con cái đẻ khoảng 200 trứng trong đời, trứng nở sau 6–17 ngày. Phần lớn quần thể trên thế giới mang đột biến kháng nhóm cúc tổng hợp.
Rệp giường thường là loài của vùng ôn đới. Ở vùng nóng như TP.HCM, tài liệu quốc tế ghi rệp nhiệt đới là loài chính, còn rệp giường thường có thể theo vali, thùng hàng từ nơi lạnh hơn tới. Hai loài nhìn gần giống hệt nhau; trang này chỉ chi tiết giúp tách chúng ra, và vì sao loài này nổi tiếng khó xử lý trên toàn thế giới.
Nhận ra rệp giường thường bằng chi tiết nào?
Chỗ khác nhau nằm ở đốt ngực trước, phần ngay sau đầu. Theo Florida Entomologist, ở rệp giường thường tỷ lệ chiều rộng trên chiều dài của đốt này lớn hơn 2,5 và mép hai bên loe ngược lên; ở rệp nhiệt đới tỷ lệ đó dưới 2,5, mép ít loe. Phải soi bằng kính lúp mới thấy rõ.
| Đặc điểm | Rệp giường thường | Rệp nhiệt đới |
|---|---|---|
| Đốt ngực trước | Rộng gấp hơn 2,5 lần chiều dài, mép loe và dẹt | Hẹp hơn, tỷ lệ dưới 2,5 |
| Vùng sống chính | Vùng ôn đới | Trong khoảng 30° vĩ độ quanh xích đạo |
| Cỡ con trưởng thành | Khoảng 5–7 mm, thân dẹt | Trung bình 5,5 mm |
Màu nâu đỏ, thân dẹt, không cánh và cách rệp non đổi màu sau bữa máu thì hai loài như nhau. Mô tả từng giai đoạn chung cho cả hai loài nằm ở trang rệp giường; loài còn lại, xem rệp nhiệt đới.

Rệp giường thường có từ bao giờ và vì sao quay lại?
Rệp giường sống bám người rất lâu: hoá thạch tìm thấy ở Ai Cập cho thấy loài này là ký sinh của người từ ít nhất 3.500 năm trước. Sau khi DDT và các thuốc diệt côn trùng hiện đại ra đời, rệp gần như biến mất ở các nước phát triển, rồi quay lại mạnh từ những năm 1990.
Đại học Florida ghi nhận người làm nghề diệt côn trùng thấy số ca báo rệp tăng dần từ năm 1995. Hai lý do hay được nhắc là người đi lại, ở khách sạn, nhà trọ nhiều hơn, và rệp đã kháng các nhóm thuốc từng dùng phổ biến.
Vòng đời rệp giường thường kéo dài bao lâu?
Theo Đại học Florida, rệp giường thường cái đẻ khoảng 200 trứng trong đời, mỗi ngày 1–12 trứng. Trứng nở sau 6–17 ngày; rệp non lột xác 5 lần, mất khoảng 10 tuần để thành con trưởng thành. Mỗi lần lột xác cần ít nhất một bữa máu.
- Trứng: dính chặt trong khe gỗ, đường may nệm; trắng đục, cỡ khoảng 1 mm.
- Rệp non: 5 tuổi, mỗi tuổi để lại một xác lột vàng nhạt quanh chỗ trốn.
- Rệp trưởng thành: hút máu vài ngày một lần, trốn trong khe gần chỗ ngủ.
- Nhịn đói: rệp giường có thể nhịn đói khoảng 300 ngày trong điều kiện mát, nên phòng bỏ trống vài tháng vẫn còn rệp.

Vì sao rệp giường thường kháng thuốc mạnh?
Nhóm nghiên cứu rệp của Đại học Bang Ohio tổng hợp: 93,5% quần thể rệp sống quanh người được khảo sát mang đột biến L925I, một đột biến làm thuốc nhóm cúc tổng hợp khó bám vào thần kinh của rệp. Có dòng rệp ở phòng thí nghiệm chịu được deltamethrin ở liều gấp khoảng 5.200 lần dòng chưa kháng.
Ngoài đột biến, rệp sống sót sau khi phun còn có lớp vỏ dày hơn, làm thuốc thấm vào chậm. Vì vậy xịt bình gia dụng lên nệm thường chỉ giết con yếu, còn lứa sau khó chết hơn. Lý do cụ thể và cách làm đúng, xem vì sao xịt thuốc mãi không hết rệp giường và dịch vụ xử lý rệp giường.

Khách sạn có khách từ nhiều nước là nơi dễ gặp cả hai loài; cách làm cho cơ sở lưu trú, xem rệp trong khách sạn.
Về bài viết này
Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp và biên soạn.
Cách làm ra bài: Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp từ hồ sơ khảo sát và các buổi xử lý tại hiện trường; số liệu sinh học đối chiếu với tài liệu chuyên ngành.
Nguồn tham khảo
Thông tin và số liệu trên trang này đối chiếu với các tài liệu sau.
- Dhaka University Journal of Biological Sciences (Khoa Động vật học, Đại học Dhaka). Morphology and biology of the tropical bed bug Cimex hemipterus (Khan & Rahman 2012), 2012. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
- Florida Entomologist (Hội Côn trùng học Florida). Recent Documentation of the Tropical Bed Bug (Hemiptera: Cimicidae) in Florida Since the Common Bed Bug Resurgence, 2016. Truy cập lần cuối 25/09/2026.
- UF/IFAS (Đại học Florida). Bed Bugs (IN297), IN297. Truy cập lần cuối 25/09/2026.
- Wikipedia. Bed bug, 2026. Truy cập lần cuối 25/09/2026.
- Đại học Bang Ohio (OSU Bed Bug Research). Insecticide Resistance — Bed Bugs, 2024. Truy cập lần cuối 25/09/2026.

















