Tìm trên site

Nhà ẩm thấp hay sinh côn trùng gì?

Đăng · · Duyệt chuyên môn: Lê Thành Nhân, Giám đốc điều hành · 14 phút đọc

Nhà ẩm thấp nhiều côn trùng thường gặp gián Mỹ, rết, cuốn chiếu, ruồi cống, rệp sách, bọ đuôi bật và mối. Đo độ ẩm bằng ẩm kế, giữ dưới 60%. Sửa ống rò, chỗ thấm, thông gió nhà tắm, dọn lá mục sát tường 30–50 cm trước, rồi mới xử lý côn trùng ở chỗ còn lại.

Nhà ẩm thấp hay sinh côn trùng gì?

Nhà ống tầng trệt, nhà sát kênh rạch, nhà có tường thấm loang mảng, nhà tắm không có cửa sổ, đều có chung một chuyện: côn trùng bò nhiều, nhất là sau mưa. Chủ nhà xịt thuốc tuần này, tuần sau rết, gián lại bò ra từ chân tường như cũ.

Lý do là những loài này sống nhờ ẩm. Chừng nào chỗ ẩm còn đó, xịt thuốc chỉ giết lứa đang bò, lứa sau lại tới. Bài này chỉ ra loài nào đi với kiểu ẩm nào, cách đo ẩm trong nhà, và thứ tự giảm ẩm để côn trùng tự bớt.

Nhà ẩm thấp hay có những con gì?

Nhà ẩm hay gặp hai nhóm. Nhóm cần nước như gián Mỹ, ruồi cống, rết, cuốn chiếu, bọ đuôi bật. Nhóm ăn mốc hoặc gỗ ẩm như rệp sách, mọt, mối, kiến thợ mộc. Mỗi loài ở một kiểu chỗ ẩm khác nhau, nên nhìn loài là đoán được chỗ ẩm.

LoàiKiểu chỗ ẩmChỗ hay thấy trong nhà
Gián MỹCống, hố ga, ống thoátNhà tắm, gầm bồn rửa, tầng trệt
Ruồi cốngMàng nhầy trong ốngTường nhà tắm cạnh phễu
RếtĐất ẩm, lá mục, khe tườngNhà tắm, chân tường tầng trệt
Cuốn chiếuLá mục, rêu, đất ẩmChân tường, sau mưa lớn
Bọ đuôi bậtĐất ẩm, rêu, chậu câyChân tường, nhà tắm
Rệp sáchMốc trên bề mặt ẩmTường thấm, tủ áp tường, giấy
MốiGỗ ẩm, đất ẩm dưới nềnKhung cửa, chân cầu thang gỗ
Kiến thợ mộcGỗ ẩm mụcKhung cửa sổ, mái gỗ

Nhìn loài là biết nên tìm chỗ nào. Gián Mỹ và ruồi cống thì xem ống thoát. Rết, cuốn chiếu thì xem vòng ngoài nhà và chân tường. Rệp sách thì xem tường thấm. Mối, kiến thợ mộc thì xem gỗ ẩm.

Rết thân nâu đỏ chân vàng nằm dưới mép hòn đá phủ rêu trên lớp lá mục ẩm
Rết nằm dưới đá phủ rêu trên lớp lá mục: lá mục, rêu sát chân tường là chỗ rết sống trước khi bò vào nhà ẩm

Vì sao ẩm kéo côn trùng tới?

Côn trùng nhỏ mất nước rất nhanh qua bề mặt cơ thể. Rết, cuốn chiếu, bọ đuôi bật không có lớp sáp chống mất nước tốt, nên phải sống ở chỗ ẩm. Ẩm còn làm mốc mọc trên tường, giấy, gỗ. Mốc là thức ăn của rệp sách, gỗ ẩm mềm là đồ ăn dễ của mối.

  • Nước uống: gián có thể nhịn ăn lâu hơn nhịn uống nhiều lần.
  • Không khô người: rết, cuốn chiếu, bọ đuôi bật chết nhanh ở chỗ khô.
  • Mốc mọc: độ ẩm trên 60–70% kéo dài thì mốc lên trên tường, giấy, vải.
  • Gỗ mềm ra: gỗ ẩm dễ cho mối, kiến thợ mộc đục.
  • Lối vào ẩm: ống thoát, khe nứt chân tường thường là chỗ ẩm nhất.

Vì vậy nhà khô ráo dù không sạch lắm vẫn ít rết, ít cuốn chiếu. Còn nhà rất sạch mà ẩm vẫn đầy những con này. Một chi tiết ít người biết: gián Mỹ có thể sống vài tuần không ăn, nhưng không có nước thì chỉ sống được ít ngày. Bịt nguồn nước rò rỉ trong nhà là cắt đường sống của chúng.

Đo độ ẩm trong nhà thế nào?

Mua một ẩm kế điện tử nhỏ, đặt ở phòng nghi ẩm, đọc vào sáng sớm và chiều tối trong 1 tuần. Trong nhà nên giữ độ ẩm khoảng 40–60%. Trên 60% kéo dài nhiều ngày là mức mốc dễ mọc, côn trùng ưa ẩm dễ sinh sôi.

  1. Đặt ẩm kế ở độ cao khoảng 1 m, xa máy lạnh, xa cửa sổ.
  2. Đọc số lúc 6–7 giờ sáng và 18–19 giờ tối.
  3. Ghi số trong 7 ngày, cả ngày mưa lẫn ngày nắng.
  4. Đặt ở từng phòng: nhà tắm, phòng ngủ tầng trệt, kho, bếp.
  5. Phòng nào thường trên 65% là phòng cần xử lý ẩm trước.

Không có ẩm kế thì nhìn dấu hiệu: gương nhà tắm mờ lâu, quần áo trong tủ có mùi ẩm, tường có vệt ố, chân tường bong sơn, góc trần có đốm mốc đen, đồ da trong tủ lên mốc trắng. Có hai ba dấu này thì phòng đó đang ẩm quá mức.

Độ ẩm trong phòngÝ nghĩa
Dưới 40%Khô, ít côn trùng ưa ẩm
40–60%Mức nên giữ
60–70%Mốc bắt đầu mọc trên bề mặt
Trên 70% kéo dàiRệp sách, bọ đuôi bật, mốc phát triển mạnh
Kỹ thuật viên đưa camera nội soi vào hộp gen phòng tắm nhà ở
Soi hộp gen phòng tắm bằng camera: ống rò trong hộp gen giữ ẩm quanh năm, nuôi gián Mỹ, rết ngay trong tường

Rết, cuốn chiếu bò vào nhà ẩm vì sao?

Rết và cuốn chiếu sống ngoài trời trong lá mục, rêu, đất ẩm dưới gạch, gỗ vụn. Mưa lớn làm đất ngập nước, chúng bò lên tìm chỗ cao ráo hơn và vào nhà qua khe chân tường, khe cửa, phễu thoát sàn. Nhà tầng trệt có bồn hoa, lá mục sát tường là nhà bị nhiều nhất.

Cuốn chiếu không cắn, chỉ tiết mùi hôi và có thể làm ố da khi cầm. Rết thì cắn đau, nhất là rết lớn, cần rửa và theo dõi vết cắn. Cả hai đều chết khá nhanh trong nhà khô, nên thấy chúng bò nhiều trong nhà nghĩa là nhà đang ẩm.

  • Dọn lá mục, rêu, gỗ vụn sát tường trong khoảng 30–50 cm.
  • Kê chậu cây cách tường, không để đĩa lót đọng nước.
  • Trám khe chân tường, ron dưới cửa ra sân.
  • Đậy phễu thoát sàn nhà tắm, ban công ban đêm.
  • Lau khô sàn nhà tắm sau khi tắm, bật quạt hút.

Bài rết, cuốn chiếu và sâu róm phân biệt ra sao giúp nhận đúng con, còn bài vì sao rết hay bò vào nhà tắm nói riêng về nhà tắm.

Rết và cuốn chiếu đặt cạnh nhau trên đá để so số chân mỗi đốt
Rết và cuốn chiếu đặt cạnh nhau: cả hai đều từ đất ẩm, lá mục bò vào nhà sau mưa lớn, rết cắn đau còn cuốn chiếu thì không

Gián Mỹ và ruồi cống ở chỗ ẩm nào?

Gián Mỹ sống trong cống, hố ga, hộp gen có ống rò, bò lên nhà qua phễu thoát sàn. Ruồi cống sinh trong lớp màng nhầy bên trong ống thoát. Cả hai đều cần chỗ ẩm có chất hữu cơ, và đều là dấu đường thoát nước trong nhà đang có vấn đề.

Dấu hiệuCó thể làChỗ cần kiểm
Gián to nâu đỏ bò ra nhà tắm ban đêmGián Mỹ từ ốngPhễu thoát sàn, hố ga
Con đen nhỏ cánh lông đậu tường nhà tắmRuồi cốngMàng nhầy trong ống
Mùi hôi từ phễu thoát sànỐng mất nước chặn mùiPhễu ít dùng, ống gãy
Gián ở gầm bồn rửa có vệt ẩmỐng rò dưới bồnKhớp nối ống, xi phông

Xịt thuốc lên gián Mỹ trong nhà tắm chỉ giết con đó. Phải xử lý cống, hố ga và chặn phễu thoát sàn thì mới bớt. Bài gián Mỹ bò lên từ cống: chặn đường lên thế nào có cách chặn từng lối, và trang gián Mỹ có ảnh nhận mặt.

Gián bò ra từ khe cống trên nền gạch
Gián bò ra từ khe cống trên nền gạch: gián Mỹ ở nhà ẩm thấp hầu như luôn đi lên từ hệ thống thoát nước

Mối và kiến thợ mộc ở gỗ ẩm ra sao?

Mối đất cần ẩm để sống và đi lại, nên hay ăn gỗ gần chỗ ẩm: khung cửa sát nền, chân cầu thang gỗ, tủ âm tường áp tường thấm. Kiến thợ mộc đục tổ trong gỗ đã mục vì ẩm, đùn mùn gỗ ra ngoài. Nhà ẩm nhiều gỗ cần kiểm cả hai loài này.

  1. Gõ nhẹ khung cửa, chân cầu thang gỗ, nghe tiếng bộp rỗng.
  2. Tìm đường đất nhỏ chạy dọc chân tường, khe gạch.
  3. Tìm đụn mùn gỗ mịn dưới khung cửa sổ, mái gỗ.
  4. Soi tủ âm tường áp tường ngoài, nhất là góc dưới.
  5. Xem vệt ẩm trên tường có ngay cạnh gỗ không.

Gỗ ẩm vì tường thấm thì phải sửa chỗ thấm, không chỉ thay gỗ. Thay khung cửa mới mà tường vẫn ẩm thì mối và kiến thợ mộc sẽ quay lại. Bài mối xuất hiện trong nhà thì xử lý thế nào nói các bước với mối, trang kiến thợ mộc có dấu nhận ra kiến đục gỗ.

Kiến thợ mộc đi lại ở góc khung cửa sổ gỗ ẩm mục
Kiến thợ mộc ở góc khung cửa sổ gỗ ẩm mục: gỗ mục vì nước mưa thấm là chỗ kiến đục tổ, sửa thấm trước rồi mới thay gỗ

Côn trùng ở nhà ẩm có hại sức khoẻ không?

Có vài loài đáng để ý. Gián Mỹ bò từ cống lên có thể mang vi khuẩn từ cống tới mặt bếp. Mốc đi kèm rệp sách, mạt bụi làm nặng thêm dị ứng, hen ở người nhạy cảm. Rết cắn gây đau, sưng. Rệp sách, bọ đuôi bật, cuốn chiếu thì không cắn, không truyền bệnh.

LoàiCó hại gìViệc nên làm
Gián MỹMang vi khuẩn từ cống lên bề mặtLau mặt bếp trước khi nấu, chặn phễu
Mốc, rệp sáchLàm nặng dị ứng, henGiảm ẩm, bỏ đồ mốc
RếtCắn đau, sưng đỏRửa vết cắn, đi khám nếu sưng lan
Ruồi cốngĐậu từ ống lên tường, bề mặtCọ màng nhầy trong ống
Cuốn chiếu, bọ đuôi bậtKhông cắn, không truyền bệnhGiảm ẩm, dọn vòng ngoài

Nhà có trẻ nhỏ hay người bị hen thì giảm ẩm càng nên làm sớm, vì phần lợi cho sức khoẻ đến từ việc bớt mốc nhiều hơn là bớt côn trùng. Bài gián mang vi khuẩn gì, lây sang thức ăn ra sao nói rõ hơn về gián.

Giảm ẩm trong nhà theo thứ tự nào?

Làm theo thứ tự từ nguồn nước lớn tới nhỏ: sửa ống rò và chỗ thấm trước, rồi thông gió, rồi mới tới máy hút ẩm. Máy hút ẩm chạy trong phòng có tường thấm chỉ hút mãi không hết. Sửa nguồn trước thì các bước sau mới có tác dụng.

  1. Sửa ống rò: gầm bồn rửa, hộp gen, ống máy giặt, xi phông.
  2. Sửa chỗ thấm: tường ngoài, sân thượng, chân tường tầng trệt.
  3. Thông gió nhà tắm: quạt hút chạy 15–20 phút sau khi tắm.
  4. Mở cửa thông gió: buổi sáng ngày nắng, đóng lại ngày mưa.
  5. Kê tủ cách tường: khoảng 5–10 cm cho không khí lưu thông.
  6. Không phơi đồ trong phòng kín: phơi ban công, dùng máy sấy.
  7. Máy hút ẩm: cho phòng vẫn trên 60% sau khi đã làm các bước trên.
  8. Máy lạnh chế độ khô: cho phòng ngủ trong mùa mưa.

Sau 2–4 tuần giữ độ ẩm dưới 60%, rệp sách, bọ đuôi bật thường giảm rõ mà không cần thuốc. Rết, cuốn chiếu cũng ít bò vào hơn khi chân tường khô.

Tủ quần áo, kho đồ ẩm có côn trùng gì?

Tủ quần áo áp tường ngoài, kho đồ ở tầng trệt, gầm cầu thang là những chỗ kín, ít mở, ẩm tích lại. Ở đó hay có rệp sách trên giấy và thùng carton, mọt trong đồ khô cất lâu, bọ thảm non ăn đồ len, gián trú trong thùng đồ cũ, và mốc trên đồ da, vali.

ChỗCôn trùng hay gặpDấu nhận ra
Tủ quần áo áp tường ngoàiRệp sách, bọ thảm, mốcMùi ẩm, đốm mốc, lỗ nhỏ trên đồ len
Kho đồ tầng trệtGián, rệp sách, chuộtThùng carton mềm nhũn, phân
Gầm cầu thangGián, nhện, rếtMạng nhện, xác côn trùng
Tủ giàyRệp sách, mốc, giánGiày da mốc trắng
Thùng sách, giấy tờRệp sách, mọt sáchGiấy ố, dính vào nhau

Cách làm: đổi thùng carton sang thùng nhựa có nắp, đặt gói hút ẩm trong tủ, mở tủ phơi ít nhất mỗi tuần một lần vào ngày nắng, kê tủ cách tường 5–10 cm. Đồ len, đồ da cất lâu thì phơi nắng, giặt hoặc lau trước khi cất lại. Bài mọt sách là con gì nói riêng về sách và giấy tờ cũ.

Kỹ thuật viên đặt bẫy giám sát ở góc kho giấy tờ
Đặt bẫy dính ở góc kho giấy tờ: kho kín ít mở, thùng giấy hút ẩm là chỗ rệp sách, gián trú lâu ngày

Nhà tầng trệt, nhà gần kênh cần làm thêm gì?

Nhà tầng trệt và nhà sát kênh rạch nhận ẩm từ đất và từ nước ngoài trời, nên cần làm thêm phần vòng ngoài: dọn rãnh thoát nước, giữ nền quanh nhà dốc ra ngoài, dọn lá mục và rêu, kê đồ cách nền. Đây là phần nhiều nhà bỏ qua vì chỉ nhìn trong nhà.

  • Rãnh quanh nhà: khơi thông, không để đọng nước, có nắp lưới.
  • Nền quanh nhà: dốc ra ngoài, không để nước mưa đọng sát tường.
  • Lỗ thoát nước sân, ban công: không bị lá, rác bít.
  • Đồ cũ, gỗ vụn ngoài sân: dọn hoặc kê cao khỏi nền.
  • Kho tầng trệt: kê kệ cách nền ít nhất 15 cm, cách tường 10 cm.
  • Chân tường ngoài: trám khe nứt, xem lớp chống thấm.

Nhà gần kênh còn có muỗi và chuột từ bờ kênh, cần xử lý vòng ngoài theo mùa. Mỗi trận mưa lớn, kiểm lại rãnh và lỗ thoát nước để nước rút nhanh.

Rãnh thoát nước bê tông có nắp lưới gang, đáy còn đọng nước và rêu
Rãnh thoát nước còn đọng nước, có rêu: chỗ đọng quanh nhà tầng trệt nuôi rết, cuốn chiếu, muỗi trước khi chúng vào nhà

Mùa mưa nhà ẩm cần kiểm gì mỗi tuần?

Mùa mưa ở TP.HCM kéo dài khoảng tháng 5 tới tháng 11, là lúc nhà ẩm thấp bị côn trùng nhiều nhất. Mỗi tuần dành 15–20 phút đi một vòng kiểm những chỗ hay đọng nước và ẩm, sửa ngay chỗ có vấn đề. Việc nhỏ đều tay bớt được nhiều đợt côn trùng bò vào sau mưa.

  1. Đổ nước đọng trong đĩa lót chậu, xô chậu ngoài sân, khay máy lạnh.
  2. Khơi rãnh quanh nhà, lỗ thoát nước sân thượng, ban công.
  3. Đổ một ca nước vào phễu thoát sàn ít dùng, đậy nắp ban đêm.
  4. Xem tường, trần có vệt thấm mới sau trận mưa lớn.
  5. Lau khô sàn nhà tắm, bật quạt hút sau khi tắm.
  6. Mở tủ quần áo, tủ giày phơi vào ngày nắng.
  7. Đọc ẩm kế ở phòng ẩm nhất, ghi lại số.
  8. Quét lá mục, rêu mới bám sát chân tường.

Ghi số ẩm kế mỗi tuần còn giúp thấy rõ việc mình làm có tác dụng. Phòng từ 75% xuống còn 60% sau vài tuần là đã đi đúng hướng, dù vẫn còn vài con côn trùng.

Kỹ thuật viên phun sương cống mái sân thượng nhà phố có chậu cây
Cống mái sân thượng có chậu cây: lỗ thoát bị lá bít làm nước đọng sau mưa, chỗ muỗi đẻ và ẩm thấm xuống tầng dưới

Máy hút ẩm có thay được việc xử lý côn trùng?

Máy hút ẩm thay được phần lớn việc xử lý rệp sách, bọ đuôi bật, mốc trong phòng kín, vì những loài này sống nhờ ẩm. Nhưng máy không thay được việc chặn gián Mỹ từ cống, xử lý mối trong gỗ, hay dọn chỗ rết sống ngoài sân. Những loài đó cần xử lý tại nguồn.

LoàiMáy hút ẩm giúp tới đâuCần làm thêm
Rệp sách, bọ đuôi bậtGiảm rõ sau 2–4 tuầnBỏ giấy, thùng ẩm
Mốc, mọt trong tủGiảmPhơi, bỏ đồ mốc
Rết, cuốn chiếuGiảm ítDọn vòng ngoài, trám khe
Gián MỹGần như khôngXử lý cống, chặn phễu
Ruồi cốngKhôngCọ màng nhầy trong ống
MốiKhôngXử lý mối theo cách riêng

Nhà vừa ẩm vừa có côn trùng nhiều loài thì làm song song: giảm ẩm để bớt chỗ sống, xử lý tại nguồn cho loài nào cần. Thấy con li ti trên tường mà chưa biết là gì, đọc bài côn trùng nhỏ li ti bò trên tường là con gì để nhận mặt trước. Chậu cây trong nhà tưới nhiều cũng là một chỗ ẩm hay bị quên, xem bài chậu cây trong nhà có côn trùng nhỏ bay quanh.

Khi nào nên gọi người làm?

Nên gọi khi gián Mỹ bò ra từ phễu thoát sàn nhiều đêm, khi có đường đất của mối dọc chân tường hay tiếng rỗng ở khung cửa, khi rết cắn người trong nhà, hoặc khi đã giảm ẩm mà côn trùng vẫn nhiều. Kỹ thuật viên khảo sát không thu phí, kiểm cả cống, hố ga, vòng ngoài.

Đội kỹ thuật của Khử Trùng Toàn Cầu soi hộp gen, phễu thoát sàn bằng camera nội soi, chỉ chỗ ống rò, chỗ thấm cần sửa. Gián Mỹ được xử lý tại cống, hố ga, kèm phun tồn lưu khe chân tường. Vòng ngoài nhà được dọn và xử lý chỗ rết, cuốn chiếu trú. Mối được kiểm và xử lý theo cách riêng. Nhà có chó mèo thì nên đọc trước bài phun thuốc côn trùng có hại cho chó mèo không. Xem cách làm tại trang diệt côn trùng tổng hợp tận nơi và trang loài rết.

Chia sẻ bài viết:

Về bài viết này

Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp và biên soạn, từ kinh nghiệm thi công tại TP.HCM và các tỉnh phía Nam từ năm 2020.

Duyệt chuyên môn: Lê Thành Nhân, Giám đốc điều hành Công ty TNHH Khử Trùng Toàn Cầu.

Cách làm ra bài: Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp từ hồ sơ khảo sát và các buổi xử lý tại hiện trường; số liệu sinh học đối chiếu với tài liệu chuyên ngành.

Nguồn tham khảo

Thông tin và số liệu trên trang này đối chiếu với các tài liệu sau.

  1. UF/IFAS Extension (Đại học Florida; Oi F, Davis R, McConnell T và cộng sự). Termite Prevention and Control, ENY-2044/IN1277. Truy cập lần cuối 26/09/2026.
  2. Penn State Extension (Đại học Bang Pennsylvania). House Centipedes. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
  3. UF/IFAS (Đại học Florida). Drain Fly Psychoda spp. (Insecta: Diptera: Psychodidae) — Featured Creatures, EENY-716/IN1226. Truy cập lần cuối 24/09/2026.
Đồng hành thực tế

Đối tác & Khách hàng tiêu biểu

Một số doanh nghiệp đã làm việc với đội kỹ thuật: chuỗi nhà hàng, toà văn phòng, nhà máy và kho hàng.

Logo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàngLogo khách hàng
0902 977 907 0972 750 712 Zalo 0902 977 907Zalo 0972 750 712 Facebook