Khử trùng, khử khuẩn bề mặt môi trường bệnh viện: phân vùng 4 màu, tần suất lau, nồng độ clo và phần việc nhà thầu được giao
Theo hướng dẫn kèm Quyết định 3916/QĐ-BYT, bệnh viện chia bề mặt thành 4 vùng màu: trắng, đỏ, vàng, xanh. Bề mặt tiếp xúc thường xuyên lau ít nhất 1 lần mỗi ngày, vùng cấp cứu, hồi sức 2 lần. Clo 0,05% cho bề mặt thường, 0,5% khi có máu, dịch, thời gian tiếp xúc từ 10 phút.
Bệnh viện đã có khoa kiểm soát nhiễm khuẩn và quy trình riêng cho bề mặt môi trường. Nhà thầu không thay quy trình đó. Phần việc thường được giao là bề mặt ở khu hành chính, hành lang, sảnh chờ, nhà vệ sinh công cộng và đợt tổng vệ sinh khi có ổ dịch, luôn theo phân vùng và chế phẩm khoa đã duyệt.
Trang này chỉ bề mặt nào ở bệnh viện cần lau trước, lau theo thứ tự nào, và đổi gì khi có người bệnh.
Ở bệnh viện, mầm bệnh lây qua bề mặt nào?
Vì người bệnh là nguồn mầm bệnh, và bề mặt quanh giường bị chạm liên tục. Hướng dẫn của Bộ Y tế ghi bào tử C. difficile sống 4–5 tháng trên bề mặt khô, còn MRSA, VRE, norovirus sống nhiều tuần. Mầm bệnh sang người qua bàn tay, nên thứ tự lau quan trọng như dung dịch.
| Khu | Bề mặt | Ai chạm | Nhịp lau |
|---|---|---|---|
| Vùng trắng, vô khuẩn cao | Phòng mổ, hồi sức sơ sinh, khu pha chế dịch | Nhân viên y tế | Theo quy trình khoa; nhà thầu không vào |
| Vùng đỏ, nguy cơ cao | Lọc máu, hồi sức tích cực, nhà vệ sinh, khu cách ly | Người bệnh, nhân viên | Ít nhất 2 lần mỗi ngày |
| Vùng vàng, nguy cơ trung bình | Buồng bệnh, buồng thủ thuật các khoa còn lại | Người bệnh, người nhà | Ít nhất 1 lần mỗi ngày |
| Vùng xanh, nguy cơ thấp | Hành chính, phòng chờ, phòng họp | Nhân viên, người nhà | Theo lịch cố định |

Khoa kiểm soát nhiễm khuẩn quản cả hai việc; phần côn trùng và chuột của bệnh viện ở dịch hại hay gặp ở bệnh viện.
Giường bệnh, ghế người nhà có rệp giường thì hoá chất lau bề mặt không đủ, xem rệp giường ở bệnh viện.
Lau khử khuẩn bệnh viện theo thứ tự nào?
Theo Quyết định 3916/QĐ-BYT: từ khu ít ô nhiễm tới khu ô nhiễm nhiều, từ bề mặt ít tiếp xúc tới bề mặt tiếp xúc thường xuyên, từ cao xuống thấp, từ trong ra ngoài. Không dùng chổi trong buồng bệnh, không giũ khăn. Mỗi giường một khăn, khăn bẩn không nhúng lại vào xô.
- Nhận phân vùng: khoa kiểm soát nhiễm khuẩn giao vùng, chế phẩm đã cấp phép, giờ làm.
- Gom rác, bụi: dùng cây gom, không quét khô, không bật quạt.
- Lau sạch rồi khử khuẩn: clo 0,05% cho bề mặt thường, ướt ít nhất 10 phút.
- Tay vịn, nút thang máy, tay nắm: lau khử khuẩn hằng ngày sau khi lau sạch.
- Ghi bảng kiểm: vùng, giờ, người làm; dụng cụ theo màu vùng.

Nhà thầu không vào vùng trắng, không chạm thiết bị y tế, không tự chọn chế phẩm. Buồng bệnh chỉ làm khi khoa đồng ý và có điều dưỡng đi cùng; phun ULV chỉ ở buồng đã chuyển hết người bệnh, theo yêu cầu của khoa kiểm soát nhiễm khuẩn.

Khi có người bệnh ở bệnh viện, làm gì khác?
Khi máu, dịch cơ thể đổ tràn, hướng dẫn của Bộ Y tế yêu cầu xử lý ngay: phủ khăn giấy, rưới dung dịch clo 0,5%, hoặc 1% nếu người bệnh nghi mắc bệnh truyền nhiễm có nguy cơ lây lan, rồi lau lại. Khoa có ổ dịch thì tăng tần suất lau.
| Tình huống | Làm gì | Bao lâu |
|---|---|---|
| Máu, dịch cơ thể đổ tràn | Phủ giấy, clo 0,5%, lau lại, bỏ vào túi chất thải lây nhiễm | Ngay |
| Người bệnh nghi mắc bệnh truyền nhiễm | Clo 1% cho chỗ đổ tràn; khu cách ly lau ít nhất 2 lần mỗi ngày | Suốt thời gian cách ly |
| Người bệnh ra viện, chuyển khoa | Lau lần cuối toàn buồng, cả bề mặt ít tiếp xúc | Trước khi nhận người mới |
Phần việc nhà thầu nhận theo 4 vùng màu được viết ở dịch vụ khử trùng, khử khuẩn; mức giá ở chi phí khử khuẩn cho bệnh viện.
Giữa hai lần làm, bệnh viện tự giữ sạch thế nào?
Giữa các đợt tổng vệ sinh, bảng kiểm theo vùng giữ nhịp hằng ngày. Hướng dẫn của Bộ Y tế giao nhân viên kiểm soát nhiễm khuẩn giám sát độc lập, kể cả lấy gạc bề mặt đem nuôi cấy ở khoa nguy cơ cao. Người nhà được nhắc rửa tay khi vào và ra buồng bệnh.
- Mỗi ngày: tay vịn, nút thang máy, tay nắm cửa buồng bệnh.
- 2 lần mỗi ngày: cấp cứu, hồi sức, lọc máu, nhà vệ sinh.
- Hằng tuần hoặc 2 lần mỗi tháng: tường, trần, rèm, bề mặt ít tiếp xúc.
- Mỗi tháng: tổng vệ sinh hành lang, cầu thang theo từng vùng nhỏ.
Đọc thêm khử khuẩn có diệt được nấm mốc không.
Câu hỏi thường gặp về khử khuẩn tại bệnh viện
Nhà thầu được làm những vùng nào trong bệnh viện?
Nồng độ clo cho vết máu là bao nhiêu?
Có phun khử khuẩn buồng đang có người bệnh không?
Về bài viết này
Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp và biên soạn.
Cách làm ra bài: Đội kỹ thuật viên của Khử Trùng Toàn Cầu tổng hợp từ hồ sơ khảo sát và các buổi xử lý tại hiện trường; số liệu sinh học đối chiếu với tài liệu chuyên ngành.
Nguồn tham khảo
Thông tin và số liệu trên trang này đối chiếu với các tài liệu sau.
- Bộ Y tế. Hướng dẫn vệ sinh môi trường bề mặt trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (ban hành kèm Quyết định 3916/QĐ-BYT), Quyết định 3916/QĐ-BYT, 2017. Truy cập lần cuối 24/09/2026.

















